certa finiatur persona et profundae multitudinis sunt capaces17… Si enim dicam ‘scribo’ uel ‘scribis,’ in ipsa uoce definiui18 etiam personam scribentis et ostendi. Sin dicam ‘scribit,’ incertum quis19, donec addam uel nomen uel pronomen20. Et primae quidem personae et secundae et tertiae, cum non discernunt genera21, inaequalem habent etiam casuum declinationem…
P. 197b
tertia, quae est ‘sui’ ‘sibi’ ‘se’ ‘a se’ non solum genera, sed etiam numeros confundit; nec mirum1: nam cum relatiua[1] sit, ex antecedente cognitione2 possumus ad quod genus uel numerum3 refertur scire, quod facit in genere primae et secundae personae ipsa demonstratio4 et praesentia utriusque5. Illa uero, quae distingunt genera, certam habent et aequalem per utrumque numerum declinationis et casuum regulam, ut ‘ille,’ ‘ipse,’ ‘iste,’ et reliqua nouem6.
Sunt autem eorum alia demonstratiua, alia relatiua, alia et demonstratiua et relatiua[1], unde7 notabiles et certae fiunt personae. .. utraque enim…praesens ostenditur persona, et eius, qui loquitur8, et illius, ad quem loquitur.
Inuenitur tamen saepissime absque aliis per ellipsin[2]9 prolatum…
Interest autem inter demonstrationem et relationem hoc, quod demonstratio interrogationi reddita primam cognitionem ostendit10—
17: .i. na ilchialla as ind óinrainn 18: ro cinnius 19: ce hé roscríb 20: isindí scríbas 21: nifodlat chenél[3]
P. 197b
1: cia beith incummasc andsom 2: .i. tresanainm nengracigedar 3: .i. cid chenél nó cesí aram 4: .i. acht is ifoilsigud frecṅdairc asagnintar inego ⁊ tu · tri atarcud immurgu asagnintar hisui · 5: derbaid cenél dano isuidib aní remitatét 6: reliqua nouem .i. anoi[4] frisnatri[5] .i. ité innanoi didiu · septem diriuatiua · et · is · ⁊ hic · 7: .i. dinaib fodlaib remeperthib 8: .i. frecndairc ám .i. prima 9: treerchre 10: quod demonstratio .i. ishe infoilsigud frecre do neoch immechomarcar duit ⁊ ni ern etargnv riam indainmnigthe innapersine acht iscétna netargna dondí immedchomairc[6] ar ni etargeiuin side riam ɔfoilsiged[7] do · · ·
17. i.e. the many meanings out of the same part (of speech). 19. who it is that has written. 20. it is of him that writes. 21. they do not distinguish gender.
P. 197b
1. that there be the confusion therein. 2. i.e. through the noun that it takes the place of. 3. i.e. what is the gender or what the number. 4. i.e. but it is in present demonstration that it is recognised in ego and tu: through anaphora, however, it is recognised in sui. 5. what precedes them, then, certifies the gender in them. 6. the remaining nine, nine in addition to the three (ille, iste, ipse): these then, are the nine, seven derivatives and is and hic. 7. i.e. from the divisions aforesaid. 8. i.e. present indeed, i.e. the first person. 10. i.e. this is the demonstration, an answer to what is asked of thee, and not after previous knowledge of the naming of the person, but it is the first knowledge to him that asks it, for he knew not till it was manifested to him.
- ↑ 1.0 1.1 MS. reuelatiua
- ↑ MS. illimsin
- ↑ for the aspiration of the object cf. Sg. 25b11, 72a3, 4, 198a2, 200b6
- ↑ MS. noi, Thurneysen
- ↑ MS. frisinatri; but over the second i there was probably a punctum delens, now cut off
- ↑ MS. immebchomairc (immedͣchoinairc according to Thurneysen), corr. Nigra
- ↑ leg. probably ɔrofoilsiged