Page:PL Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. 1.djvu/299

From Wikisource
Jump to navigation Jump to search
This page has not been proofread.


towe, m prawym orzcgu rz. HobrawJ', HL dr. żel. z Lignicy do Kohlfurth, o 110 kiJ. od Wro- eławia, założone około 1190 r. przcz BoJcsława 'Vysokiego, księcia wrocławskicgo, obdarzone było dawnicj wiclkicmi przywilejami. Roku 1217 nocną, porą, napadnil;tc zostało przez roz- bójników, którzy miasto okropnic splądrowali. IInssyci zajęli jc 1427 r. W r. 1629 pożar zniszczył bibliotek( i zbrojowniQ. W r. 1642 ])oddało się ksiQciu Franciszkowi-Albrcchtowi sasko-Iaucnburgskicmu. Otoczonc jest mura- mi, basztami i rowami, i ma trzy przedmieścia. Bolesław szczyci się dobrze urządzonym do- mem sierót i ma, scminaryum ula kształccnia nauczycieli, dwic dl'Ukarnie, dwie księgarnin. MieszkaiłeY, w liczbie 9000, Sit niemcy, tl'Udnią się wyrobem mkna, przędzy i płótna, handlem zboża, a szczególniej sławne są tutejsze wy- roby gal'llean;kie. W czasie wojny ltosyi i Prus I))'zeeiw Napoleonowi l n,t wio:mę 1813 1'0101, umarł tu i'eldmarszalek rosyjski KlLu- zow, dla którego stoją tu dwa pomniki. Hw. Jadwiga wystawiła tu J 3tH kueiół lmtolieki, który 1524 - 162!) był protcstauckim, lfi9) odnowiony. lośc. par. ewang. ISC13-J 835 wzniesiony. Kilka s,kół miejskich. 4 jarmarki. Fabryka wyrobów jedwabnych i sukna. Tu się urodził poeta, nicmiecki }Iarein Opitz. Po- wiat boleslawsld ma J8 i pół mili kw. rozJ. i 57537 mk., przeważnic cwangelików. Grun- ta niezbyt urodzajue, znaezne torfowiska. Pro- dukta g'łówne: g'lina, torf, wapno, węgiel kam., ruda żelazna, piaskowiec, drzewo, smola, zwie- rzyna. F. S. Boh'sław, niem. Bolesl<tIl, wieś, pow. ra- ciborski, parafia l'yszcz, do dÓbr ks. Lichnow- skieli ualcżąca. Boh'sławcz)'li lub Bulesl<twt;W, w, pow. b<Icki, gm. .Bohopoj; liczy dusz 111(:Z. 169; zie- mi 1043 dzies. Należał do Potoekieh, dziś Bcr- Ilal'dakich i kupcowej Gregcr; ob. Bolw]Jol. Bolesławicc i ,La wy-Km'doll , dobra prywa- tne, pow. rypi{lski, gm. Osiek, par. H.adziki duże, nad rz. Drw<?c< położonc, ma 990 morgo roz1.; w tcm 390 m. gruntu ornego. Bolesławice, wś, pow. ostrzeszowski; 11 dm.; 88 mk.; o-! kat., 11 ew., 13 żyd.; 9 aaalf. Bolesławiec. Tak Łepkowski zowic Bol- J.'owice. Bolesławiec, os., przcdtem mko rzą,dowe, nad rz. Prosną, pow. wicluński, gm. i par. t. n., przy granicy szląskiej. Posiada kościół par., sąd gmiuny okr. II, urząd gminny i szkołę po- czątkową. Załozył je i od swego imienia na- zwał Bolesław Pobożny, ks. kaliski, w 1'.1269. vV eielonedo Korony przezWlad. Łokietka, wpóź- niejszym czasie wraz z ziemią wieluńską 'Vła- dysławowi Ju;iążęciu opolskiemu nadane zosta- ło. Odebrał je i na nowo przyłączył do Ko- rouy Władysław Jagiełło, po siedmiolctniem obl<;żcnill tutejszcgo zamku. V następnych czasach licznemi obdarzane przywilejami przez monarchów, pomimo licznych klęsk doznanych, jcszcze za czasów rządu pruskiego do 3,000 rs. doehodu kameralnego liczyło. l'rzyjęcie rzeki Pro sny za. liuią demarkacyjną ]wmiędzy Prusa- mi a bięstwcm warszawskiem, później zaś krÓ- lestWOln polskiem, oddzieliwszy r.naezm część gruntów miejskich do Prus, dochody kassy miejskiej do 1/5 części powyższej summy zmniejszyło. l!olesławskie starostwo niegro- dowe zostawało w 1770 r. w ręku VI[ oj ci ecllt1. Opalińskiego, woj. sieradzkiego, i płaciło kwar- ty 3552 zlp. Zamek tutejszy, niegdy obronny, wystawił pierwotnie założyciel miasta; opano- wany od CzcchÓw za króla ich Jana, roszczące- go prctcllsye do korony polskiej. I,ecz Kazi- mierz vVielki, drog; umowy za pośrednictwcm króla węg'ierskiego Karola, zawarł układ w Wyszehmdzie r. 1335, mocą którego powiat bolcslawski z zamkiem i wsr.e1kiemi do niego przYllależytościami pri':ybczył do Korouy pol- sldej, następnie i':amek w części przebudował, murcm i wablIli opasał. Szwcdzi podezas picl'vszej do Polski wyprawy zamck zupełnie i':burzyli; podźwignął go atoli, i do należyteg'o stanu doprowadził hn Radziejowski, I:tarosta miejseowy, około r. 1670; lecz w połowie X vnr wieku, po najeźdi':ie Karob Xl[, stał znowu opustoszały i już się potem z upadku nie dźwiguął; z całej tcj budowli pozostała tylko wysoka omioboczna wicża i kawalek muru obwoaowego. Zbudowaną byla na kępie, umyślnie widać sypanej, i niedostępnemi bło- tami oraz rzeką otoczonej. Tutejszy kościÓł parafialny założony został w r. 1596 przez Mikołaja, Zebrzydowskieg'o, wojewodę krakow- skiego a starostQ boleHławskiego. 'V tymże roku zaprowadzono przy nim bractwo litera- ckie, ktÓre ówezesny prymas Stanislaw Karn- kowski zatwierJził. Murowana ta budowla w dobrym dochował;), się Htanie. Był tu nadto drewniany koeiolek panien norbertanek, po- przednio szpitalny, który po supremacyi zakon- nic zupełnic opustoszał. Niewiole jost lepszy od niego drugi kościół św. }Iałgorzaty, także drewniany, za miastem stojący. Był jeszcze w B. ratusz, ale ten przed kilkudziesięciu laty pog'orzał. R. 1827 B. liczył 115 dm. i 896 mk.; w 1859 1'. 115 dm. i 1038 mk., w tej liczbic 314 żydów. Par. B. dek. wie- luński, liczy 1510 dusz. B. od1. od Wiclunia 22 wiorst, Ht. poczt. w Wieruszowie. Gmina B. ma 6000 ludno JJolesławiec, folw., pow. poznat1ski, ob. JJ- dlewo. Bolesławów, ob. Bolesławcz,!/k. Bolesła,vowo, wś, pow. koniński, gm. 8b,- woszewek. Ludność w połowic niemiecka, Szkoła elem. ewang., t. z. kantorat,