Page:PL Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. 1.djvu/189

From Wikisource
Jump to navigation Jump to search
This page has not been proofread.


białochowski krzyżacy, z wielką przemocą nań uderzając. R. 1268 posiada go jakiś Jonis, pomezańczyk, syn Sargina, który służy w woj- nie krzyżakom. Następni właściciele tych dóbr i zamku mają nazwę niemiecką, Schillings- dorf, z pomiędzy których osobliwie Mikołaj Schillingsdorf wybitną odgrywa rolę; w. r. 1411, kiedy między Henrykiem von Plauen, a Władysławem Jagiełłą i Witoldem zawiera- no pokój w Toruniu, on zastępował zakon krzy- żacki. Także i w r. 1422 pośredniczył przy zawarciu pokoju w. Mielnie. W r. 1440, Jako zastępca związku jaszczurczego (Eidechsenge- nossenschaft), który powstał przeciw krzyża- kom, znany jest Giinthcr von Schillingsdorf', właściciel B. R. 1481 Mikołaj Dyac sprzedał dobra białochowskie wojewodzie pomorskiomu Haycke ze Smoląga. Od XVI w. począwszy mieszkają tu Białochowscy. R. 1667 posiadają Białochowo Borowscy. Na począt,ku XVIII w. wspomina się jako właściciel B. Paweł Czarliński, który pozostawił dwóch s;ynów fgnacego i Samuela i jednę córkę Konstancyą; Ignacy umarł zbyt wcześnie, a Samuel pojął za zonę Katarzynę Potnlick1, ale także dosyć wcześnie umarł bezdzietnie. Pozostała po nim wdowa Katarzyna Potulicka poszła potem za- mąz w r. 1732 za Pawła z Lubrańców Dąb- ski ego, kasztelana brzeskiego, który niedługo po pierwszym rozbiorze Polski wre 1777 sprze- dał białochowskie swoje dobra, .lako i inne np. Ostrowite przy Nowem, Półwieś, Dabrowkę, Kulmagę, We ss el (?), J eżewicc, Knibowo, Bał- dowo królowi pruskiemu Fryderykowi II za 101,000 talarów w dukatach. Tak Fryderyk jako i zona jego I...udwika częściej gościli w pię- knej tej włości. W r. 1800 Henryk von Kling- graf otrzymał B. od króla w wieczystą dzier- żawę, która od r. 1848 zamieniła się prawnie we własność prywatną. Za polskich panów znajdował się w B. dosyć znaczny kościołek, w którym osobliwie 00. Jezuici z pobliskiego Grudziądzu częste misye dla ludu odprawiali. Takze i w domu mieszkalnym mieściła się do- mowa kaplica. Do B. należy Bialochówko, zwane po niem Klein Bialochowo jub Schil- lingsdorf'. Kś. F. Białochowo, W. i M., dobra, pow. staro- gardzki, niedaleko st. p. Zblewo, w par. Zblewo. .Po niem. Bialachowo. Białocin, wś, pow. piotrkowski, gm. i par. Rozprza, lezy o 3 w. na połudn.-zach. od Ro- 8przy. W 1827 r. było tu 14 dm. i 113 mk. Białocin, ob. Biełotlln. Białoćk, Bieleck po 1'01'18., wś, pow. owrucki. Ma kaplicę katol. parafii Uszomierz, w dek. oWl'llckim. Białocka, rzeka, dopływ Narwi z prawej strony. BiałodWOJ'l!Ika puszcza, dawna nazwa ob- sia. iS9 szar1l1esistego w klinie przy; zejściu się Narwi z Bugiem, pod Serockiem. Sród niej do końca zeszłeg'o stulecia istniał folw. Białydwór. Prze(l wiekami miała być tu osadt J adźwingów (Por. Wikt. Ossoliński "W spomn. z Podlasia" , Bibl. Warsz. 1848 r., IV t. 173 str.). Białognł'dn, Białogród, po niem. Bez'IJa1'(lt, wś, pow. lęborski, ziemi pomorskiej, reg. ko- szaliiJskiej, niedaleko Lęborga, ma kośc. paraf. i 215 mk. Por. Białogród. Białogłowy, wieś, pow. złoczowski, o 4 mi- le na wschód od Złoczowa. Przestrzeni wię- ksza posiadłość obejmuje roli ornej 962, łąk i ogrod. 267, pastwisk 21, lasu 41 mórg. aust.; posiadłość mniejsza roli ornej 1367, łąk i ogro- dów 341, past. 18, lasu 6 morgo Lezy na. zi- mnem wysokiem Podolu. Ludność rzym. kat. 374, gr. kat. 775, izrael. 17, razem 1166. Na- leży do rzym. kat. parafii w Załoścach; gr. kat. parafią ma w miejscu, do Której należy wieś N eterpiiwe z 2:39 paraf.; razem cała parafia ma 1014 dusz i należy do dekanatu zborowskiego. Gospodarstwo na obszarze dworskim jest wzo- rowe; konie,. bydło i nierogacizna poprawnej rasy. Posiada szkolę filialną i kasę pożyczkową z f'lnduszem zakładowym 119 złr. a. Właści- ciel większej posiadłości Kazimierz hr. W 0- dzicki. B. R. Białogon, wś rządowa, pow. kielecki, gm. Niewachlów", par. Kielce, odl. o 5 w. od Kielc, lezy w nizinie przy trakcie bitym kielecko- krakowskim i drodze bitej, idącej od Włoszczo- wy; posiada łomy marmuru jasno szarego i rudę żelazną. Istnieje tu rządowa fryszerka i walcownia, tudziez fabryka narzędzi rolni- czych, posługujące się siłą wody i parową ma- szyną; posiada warsztaty mechaniczne. Ma- chin i narzędzi wyrabiają, za 13,000 rs. rocznie, blachy zelaznej w 1876 r. wyrobiono za 14,000 1'1'1. W 1875 wyrobiono zelaza w ogóle 15,075 pudów, odlewów 4,919 pud. B. ma 76 domów. W B. założoną była pierwsza w Królestwie kassa wkładowo-zaliczkowa. Opis i widok B. podał" Tyg'. ill." III, 1861, str. 63). Białogól'a, 1.) wś i folw., pow. kozienicki; gm. Grabów, nad Pilicą, par. Wrociszew. W r. 1827 było tu 13 dm. i 116 mk. 2.) B., pow. łęczycki, gm. Gostków, roz1. morgów 476, do- mów 10 (opuszczona u Zinberga). Biało-góra, po niem. TVittenbel'g, Wś. pow. lęborski. ziemi pomorskiej. Białogól'a. ob. Białagóra, . Białogól'lIe, wś, pow. skierniewicki, g'm. Grzymkowice, par. Osuchów. W 1827 l" by- ło tu 19 dm. i 135 mk. Białogin')'. wf; rządowa, pow. sejueliski, gm. Pokrowsk, par. Kra!!llopol. W 1827 r. było tu 12 dm. i 176 mk., obecnie :30 dm. i 211 mk. (opuszczona u Zinberga).