Page:PL Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. 1.djvu/183

From Wikisource
Jump to navigation Jump to search
This page has not been proofread.


po otworzcniu których widocznemi S[j, staro- zytne naozynia i urny z palonej gliny. Alfons Budziński znalazł tu kilka kamiennych topor- ków i młotków różnej wielkości, we środku przedziurawionych. Rezultat swoich poszuki- wań opisał w "Bibliotece Warszawskiej" (luty 1871 r.). K. H. Białnwoda, Białou:oda (z przys. Niemcową), wś, pow. nowotarski, ma 1865 n. a. morgów, 118 domów, 677 mieszk.; parafia łach't. w Szla- chtowy. grecka w Jaworkach; jestto ostatnia micjscowość w Galicyi na zachód z ludnością ruskiej narodowości; połozenie nadzwyczaj gó- rzyste. Obszar dworski należy do państwa nawojowskiego Edwarda hr. Stadnickiego. Biała Voda, 1.) Bilawoda, niem. Weisswas- se)', potok tatrzański, wytryska w Tatrach spiskich z Białego Stawu kiezmarskiego pod Białostawiailskim Szczytem. Od tego stawu o 1517 m. hczy się z pr. brz. z przybywa- jącym d poludn. zachodu potokiem z Zielone- go stawu; ztą4 płynie na południowy zachód popod Białą Scianę kiezmarską i Stosschen, i uchodzi do Popradu z lew. brz. na półn. od Kiezmarku, naprzeciwko góry Jerozolimy. Od połączenia się jego z potokiem od Zielonego stawu do Złodziejskiej ściezki 4552 m., a od tej ścicżki do Popradu 12,972 m. Zatem od Białego stawu do Popradu odległość czyni 19.0-11 m. czyli 2.54 mili. Dolina nad tym potokicm zwie. się doliną, Białej Wody. Po- wyzej Białej Sciauy zna.jduje się kosza.r (ma- j0rz) kiezmarski; wzniesienie jego 1315.5 m. (Wahlenberg), 13;35.9 (Oesfeld), 1323.8 (Ste- czkowski, 1340.3 (Fuchs). 2.) B., potok ta- trzańsko-spiski, także Podupła.zkim potokiem zwany, wypływa ze stawów Czeskiego i Zmar- złego po północnej stronie głównego grzbietu pod Wysoką. Płynie na północ, zabiera: z lew. brze potok nastający od południa z Zabiego stawu i wpada z pr. hrzegu do Białki. Dłu- gość biegu przeszło pół mili. 3.) B., potok na Podhalu nowotarskiem, na gruntach wsi Zakopanego, nastają,cy z dwóch ramion pod Giewontem a wpadający od wschodu do Mły- nicznej, znacznego pobku zlewającego się od południa do Cichej Wody w Zakopanem. Ło- żysko spadziste i wązkie; o wysokich progach z wapionia dolomitowego; ztąd liczne kaskady. Y zdłuz teg'o potoku ściele się dolinka Białą zwana;, boki jej stanowią od zachodu ramię Małej Swinnicy i Suchy Wierch, od południa Giewont a od wschodu Krokiew. Na zwiedze- nie tej dolinki wystarcza pół dnia. Ujście do- l,iny 910 m. (Kolbenheyer), 941.07 (Janota). Srodek doliny na poł<czeniu się dwu ramion l)otoku Białej pod mostkiem 1006.17 m. (Jano- nota). 4.) B., ob. Biała. 5.) B., ob. Bila- t'oda. Br. G. Biała Zbllcka, po węg. Bela I zbugya, wieś . w hr. ziemneńskiem (Zemplin, Węg.), k08ciół paraf. gr. katol., uprawa roli, 422 mk. H. M, Dlałez, 1.) wś szl., pow. międzychodzki, 1842 morgo rozl., 7 dm.; 166 mk.; 4 ew., 162 kat.; 50 analf.; st. poczt. tiel'akówo 10 kil.; st. kol. zel. Wronki o 15 kil. Niegdyś wła- sność hr. Skarbka. 2.) B. Nowy, domin., pow. kościański; 24 dm.; 168 mk., wszyscy kat.; 38 analf. 3). B. Stary, domin., pow. kości aIl- ski; 5655 morgo rozl.; 5 miejsc.: 1) B.; 2) folw. J eligowo; 3) Skóraczewo; 4) Reńsko; 5) osa- da Prentkowice; 23 dm.; 351 mk.; 14 ew., 337 kat.; 39 analf. Ma kościół paraf. należący do dek. k08ciańskiego; st. poczt. i kol. zel. Kocian o 7 kil.; wieś dawniej była nazwana także Białem Jeziorem, i była własnością Pigłow- skich, Pajewskich, Cerekwickich; teraz należy do Zółtowskich. Kościół juz istniał na począ- tku XVI wieku, bo w r. 1508 Jan LubraIIski, biskup poznański, afiliował do niego kościół we wsi Chrzon czyli Krzon. W r. 1696 za- miast dawniejszego drewnianego :Franciszek z llłociszewa Gajewski, starosta rogoziński, ówczesny dziedzic,zbudował nowy, murowany. W B. urodził się Ign. Zakrzewśki, 1792-94 przezydent m. Warszawy. M. St. Białczewin, gmina, pow. szubiiiski; 3 miej- scowości; 1) B.; 2) leśnictwo Balczewo; 3) folw. Radaki; 34 dm.; 418. mk.; 149 ew.; 269 kat.; 151 ana1f:; sto poczt. Znin o 5 kil.; st. kol. żel. Mogilno o 25 kil. Białe, ob. Biała. Białe, 1.) BiaUe, wf" i folw., gm. Duninów, pow. gostyilski, ogólny obszar bez jezi6r 1740 mórg (w tem 1198 lasu i 16 lU, włościa.ńskich), dwa jeziora rybne zajmują 355 m. Kościół fi- lialny drewniany, gorzelnia murowana nieczyn- na, pokłady gliny i torfu. W 1827 r. było 24 dm. i 210 1Ilk., obecnie 14 dm. i 280 mk. 2.) B., okolica szlachecka, pow. ostrowski, w gm. Dmochy-Glinki i Kamiellczyk Wielki, par. Czyzew; w obrębie jej znajdują się wioski: B. Goski, B. Zieje, B. Kwaczoły, B. Mysztale, B. Papieże, B. Figle, B. Chorosze. B. Szczepano- wice, folwark, własność Bartholdich dawniej, dziś ks. Augusta Wawrowskiego, ogólna prze- strzeń 360 morgów ziemi, dobrej, pszennej i w kulturze; zgrabny pałacyk w guście szwaj- carskiego szaletu; pięknie utrzymany a rozle- gły park; z tych wsi Szczepanowice, Chorosze, Figle, Papieze i Zieje leż< w gm. Kamieńczyk Wielki; pozostałe zaś w gminie Dmochy Glinki. 3.) B., wieś, pow. suwalski, gm. Hutta, o 13 wiorst od Suwałk, liczy: 12 domów i 128 mieszko Białe, 1.) wielkie dobra w pow. lepeIskim, własność hr. Stan. Zabiełły. 2.) B., wieś w pow. mozyrskim, niedaleko jez. Zyd. Białe, 1.) jez., pow. gostyński, na północ od Gostynina, między wsiami Białe i Gorzewo,