Page:PL Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. 1.djvu/182

From Wikisource
Jump to navigation Jump to search
This page has not been proofread.


z pod Rodaków i Ryczówka; z pod Jeziorowic, Łąk i Niegowonic małe strugi połączone, pod wsią Łazy; struga z pod Strzemieszyc i War- wasa, która płynie przez Porą,bkę i Klimontów i wpada niedaleko ujścia. Z lewego brzegu: struga z błot wolbromskich; rzeczka Biała, wy- pływająca z pod wielkich przenośnych piasków, wpada pod Kuźniczką nową; struga z lasu bu- _ lowskiego; rzeczka Sztolnia, wypływająca z pod Zurady i Niesuwic, płynie po samym piasku około Starczynowa i wpada pod wsią Borek; rzeczka Jaworznik, wpada juź w krakowskiem, prawie przy samej kolei żelaznej. L. W. Biała (,"szcza, dawna nazwa lesistego obszaru pomiędzy Bugiem a Narwią i miasta- mi Pułtuskiem, Ostrowiem, Brokiem i W yszko- wem. Pasmo jej lasów dotyka południowym krańcem brzegów Wisły pod Jabłonną i prze- chodzi na lewy brzeg w Kampinoską Puszczę. B. p. nie ma ani błot, ani jeziór, wysyła tylko swe wody rzeczkami Brok, Tuchelna, Wymo- kracz i Orz. B. p. naleźała do biskupów płockich w ekonomii Brok. Na początku bieżącego stu- lecia liczono tu 85,000 morgów lasu. Br. Ch. Biała Radziwiłłowska, ob. Biała (str. 168). Biała Róźa, niem. Weisse Rese, folw., pow. krotoszyński, ob. Górlca. Białarzeka, dawniej Kanibudy , wś, przy drodze bitej gdańsko-szczecińskiej, nad stru- mykiem Białą rzeką. Jest tu duzo węglarzy. Szkoła, par. katol. i st. p. w Redzie. Biała I'zeka, tworzy wzdłuz całego biegu swego granicę Galicyi od Szląska austryackie- go. J estto pierwsza większa rzeczlu" która do Wisły od prawego brze wpada. Zródła ma w Beskidzie zachodnim, u północnych stoków wzgórz beskidzkich Klimczaka (1119 m.) i Ma- góry (1095 m.), na granicy gm. Bystrej ze 8z1ąskiem. Płynie nieco krętem łoźyskiem z południa na północ, w biegu swym odgrani- cza Bielsko od Białej i pod Kaniowem wpada do Wisły z pr. brzegu. Długość biegu blisko 4 mile. Przybiera liczne krótkie dopływy z obu brzegów. Z dopływów B. godne uwagi są: Straconka i Krzywa. El'. Ch. Biała Skała, góra w Tatrach orawsko-li- ptowskich, w głównym grzbiecie, na południo- wy wschód od Źuberca. Wzn. 1613 m. Biała Skomielna, ob. Skomielna. Białasy, wś, pow. rypiński, gm. Szczatowo, ma szkołę początkową. B. ma 6 dm. i 62 mk. (opuszczona u Zinberga). Białaszewo, wś, pow. szczuczyński, gm. i par. t. n. Posiada kościół par. dr61wniany. wystawiony w 1709 r. przez Seweryna Szczu- kę sufragana chełmskiego; urząd gminny, szko- ła. W 1827 r. było tu 20 dm. i 121 mk. Obszaru obecnie 1722 morgo Par. B. dek. szczu- czyńskiego ma 5998 dusz. Gm. B. ma ludno 5000, rozleg'łości 15815 morg., S. gm. okI'. II os. Grajewo o liS w., st. pocztowa w m. pow. Szczuczyn o 17 w. W skład gm. wchodzą: Bagienice, Białaszewo, Brzozowo, Brzozowska- Wólka, Oiemno-Szyje, Gackie, Godlewo, Gro- ziny, Klimaszewnica, Lipińskie, Łojki,Łosiewo, Modzele- W ądołowo, Okół, Pienią,źki, Sośnia Sulewo, Zaborowo i Zalesie. Gm. w PQłowi zaludniona przez drobną szlachtę, która zamie szkujc wyłącznie 9 z wyzej podanych wsi- ludność miesz:;mą posiadają 3 miejscowości, re- szta włościanie. Br. Ch. Białaszów, wś, pow. kowelski, gm. Lubi- tów, 121 dm., 742 mk. Włościanie tu mają, 1409 dzies. ziemi, koloniści 1248 dzies. Gle- ba piasek z glinką na pokładzie kredowym. Obszar dworski nalezy do Jana Mikułowskiego. Narzecze włościan rusińskic, kolonistów ma- zurlikie i niemieckie. B. ma kap!. kato l. parafii K owel. A. Br. Białaszów, ob. Derman. Biała Ściana kiezmąrska, niem. Weisse Wand, u wnijścia do doliny Białej Wody w spiskich Tatrach, na połndniowo-zachodnim stoku góry Stoesschen. W zn. mostu pod nią się znajdującego 1112.25 m. (Wahlenberg), 1153.8 (Steczkowski), 1134.75 m. (Oesfeld), 1151.3 m. (Fuchs), 1052 m. (KolbeIiheyer). Biała Turnia, ob. Białostawiański Szczyt. Biała ! aka, okrąg wiejski, gm. Rudomina, pow. i gub. wileńska, liczy nast. wsie: W ojda- ty, Bojary-Pogiry, Leśniki. F. O. Biała Vł:gierska, węg. Bela, jedno z miaAt koronnych w hr. spiskiem (W ęg.), u stoku Tatr, nad rz. Popradem; kościół parafialny ka- tolicki i ewang., piękny ratusz, 3 młynywodnc, tartak, uprawa lnu i płóciennictwo, pędzenie wódki z jałowca, zwancj borowiczka, 'ma 2513 mk. Juź w r. 1263 wspominana jako osada niemiecka. Tegoz bowiem roku król Bela Iv wielki kawał ziemi z lasem w pobliźu Białej Wody nadał niejakiemu Leonardowi ptaszni- kowi. Kościół kat. ma istnieć od r. 1072. W r. 1412 Zygmunt, król węgierski, zastawił B. u Władysława Jagicłły. Lezy przy bitym gościńcu prowadzącym z Lewoczy i Kiezmarku do Starej Wsi. Wzniesienie 625.3 m. (Korzi- stka), 618.6 (Fuchs). Biała wielkl, wś, nad rz. Białką, pow. wło- szczowski, gm. i par. Lelów, o 3 w. na. wschód od Lelowa. W 1827 r. było tu 48 dm. i 353 mk., obecnie 72 dm. Br. Ch. Białawieża, ob. Białowieża. Biała Wisła, Białka, ob. Wisła. Biała woda, wś, pow. suwalski, gm. Jele- niewo, par Suwałki, odl. 6 w. od Suwałk, liczy: 54 domy, 232 męz. i 219 kob., razem 451 mie- szkańców. W okolicach wsi znajdują się tak zwane przez lud "kamienie", to jest szczątki pogańskich cmentarzów. Pod stosem kamieni znajdują się kurhany z kamiennemi płytami,