Page:PL Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. 1.djvu/161

From Wikisource
Jump to navigation Jump to search
This page has not been proofread.


pszenicę, żyto, jęcznuen, proso i kukurydzę, Jlwłaszcza w powiatach kagulskim i akkermalt- skim. Ale rolnictwo nie stanowi glównego przemysłu mieszkańców, którzy częścią zaku- pUjl zboże z innyeh gubernij. R.osną tu: len, konopie, tytUłl, dynie, rozmaite jarzyny, drze- wa owocowe i t. d. "Wino wyrabia się w zna- eznej ilości, ale nie zaleca się smakiem. Stepy i łąki rozciągają się na znacznej przestrzeni. Tak nazwany step hudziacki, przymyki.jący do morza Czarnego, ma okolo 30 mil długości a IJrzeszło 20 szerokości, i dostarcza prawic przez cały rok wybornej paszy dla licznych trzód i stall. Z tego powodu chów bydla w kwitnącym tu jest f'tanie. Dawniej Bessara- bią ocienialy obszerne lasy, ale teraz Sl wy- uiszczone. Drzewa budowlaneg'o l)[trdzo mało; opałowe zaś spławia się Dniestrem. Zwierzy- na natrafia się w lasach północnej części; na południu korzystniejswm jest rybołówstwo. '/, pomiędzy minerałów znajdują się w Bessara- bii: granit. marmur, wapiell, saletra. 08ta- tllią zbicmjił w jeziorach blizkich morza Czar- ncg'o, a raczej w małych jego zatokach. Coro- cznie osialla soli morskicj do 7,000,000 pudów. Przemysł rękodzielniczy i handel na nizkim są stopniu. Tylko Ormianie i Grecy prowadzą handel wincm i niektórcmi płodami królestwa Jlwierzęcego. Ludność Bessarabii wynosila 18fO r. około 990,000 płci obojga. BIdadala się z Mołdawian, Rosyan, Grków, Bulgarów , Ormian, Serbów, Tatarów, Zydów, Cyganów, tudzież kolonij rozmaitych cudzoziemców, a zwłaszcza iemców. Ukazem z dnia 29 lutego 1828 r. poddaństwo zniesione w Bessarabii, i wszyscy mieszkańcy zaliczeni zostali do rzę- du wolnych rolników. :Mołdawianie i koloni- ści w ogólności Slj, zamożni. Na mocy traktatu paryzkiego, zawartego dnia 30 marca 1856 r., sprostowanl została granica Bessarabii i nale- żąca do niej przestrzeń 205 mil kw. wcielona do Multan czyli Mołdawii. -()zęść tej przestrze- ni t. z. n. rumuńska na mocy traktatu berlill- ski ego 1878 r. wróciła do Rossyi. Według najnowszej statystyki rossyjskiej (" W sicob- szczij kalendar" 1880 r.) gub. bessarabskadzieli się na 7 powiatów; rozległości ma 883 mil kw. czyli 43267 w. kw.; miejscowości zaludnionych liczy 1302; ludności ob. płci 1143732; na 100 męż. 90.9 1mb.; w ciąg'u roku: rodzi się 47498; w ciągu roku: malzellstw 7981; cyfra śmier- telności 2,60. 'T miastach żyje 20,5 0 : 0 ludno- ści. Wogólnej cyfrze na 100 ludności 86,7 prawosławnych i jedynowierców, 0,8 raskolni- ków, 0,2 ormiano-greg'oryanów, 0,4 rz. katoli- ków, 3,0 ewangelików, 8,9 izraelitów (tych ostatnich wedlu; kalendarza lIurlanda 98114). Co do narodowości na 100 wypada 15,8 ros- Byan, 2,5 bulgarów, 3,3 niemców, 67,4 mołda- wia,n, 9,1 żydów, 1,9 cyganów. W całej gu- SłQwnlk Geo!!,raiiczny. ZI$zyt ITI. Beś 't bernii są 4 parafie rzym. katólickie, połączone w jeden dekanat bessarabski. Dekanat bes- sarabski dyecezyi tyraspolskiej, obejmuje 4 parafie: Kiszyniew, Chocim, Bielce iKrasnę a liczy 5579 wiernych. Co do gleby to półn. część B. jest czarnoziemista. N aj grubszy czar- noziem u źródel rzek Byk i Czuhur, tudzież uad lleuttem i Rakowcern. Im dalej ku płd., tcm pokład ciCllszy, Na granicy powiatu jas- skieg'o i sorockiego grunt błotnisty i sloawy. Brzegi rzek piaszczyste lub gliniaste. (Zródła "Enc.Org.;" Eg'unowa " Zapiski; " Zaszczuka "Bessarabia;" A. Stuckellberga "Opisanije Bes- sarabskoj oblasti