Page:PL Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. 1.djvu/156

From Wikisource
Jump to navigation Jump to search
This page has not been proofread.


kiemi drownianemi zastąpiono zostały. Parafia katolicka bcrzygalska liczy obecnic wicrnych 3519. Tcnże Fryderyk :Mikołaj Manteuifol w r. 1792 zbudował na wyniosłem wzgó- rzu, na miejscu dawnego drewniałiego, pię- kny murowany kościół protestancki, przedsta- wiający obecnie wspaniałą ruinę z wysoką sterczącą wieżą, odzwierciadlającą się w wo- dach jeziora. W archiwum rodz. berzygalskioj gałęzi Manteufl:'lów przechowane są dotąd cie- kawe dokumenty, dotyczące przeszłości kraju i c:;!ęstych najazdów kryżborskich Korfl:'ów na Berzygał. W roku 1816 przyjmowanym był w Berzygale ccsarz Aleksander I przez ów- czesnego dziedzica Mikołaja Manteufl:1a, szamb. kl'. Stanisława Augusta. Przez Berzygał pro- wadzą liczne drogi komunikacyjne i handlowe. Z' tych ostatnich od otwarcia kolei żel. P. V. tylko trakt birżańsko-lucYllski głównie bywa uczęszczanym. Zarząd gminny i szk. ludowa w samym Berzygale, zarząd polic. w mieście Rzeżycy. Bel'Zygołka, ob. Utl'oja. Bm'z)'Ił, karczma, młyn i fol w., pow. babi- 1Il0ski, ob. K01nOI'OWO. )jeJ'ża, ob. Beh1'se. Be..załow(e, wieś, pow. sejno!lski, g'mma i parafia Berżniki, ma 24 dm. i 170 mk. Bm'żany, mko i dwór pryvvatllY, w pow. szawelskim, nad Ventą, o 38 wiorst od Szawel. Be..zllik, Be1'Żl1ialc, jezioro, pow. sejncński, między wsiami Berżniki i SztabinkL o 5 w. na wschód od Sejn, ma 277 morg. obszaru i 30 st. głęb. Brzeg wschodni i południowy wzgórzy- ste, zachodni płaski, bczlcśny. Na, rzcgach wsie: Krejwi!lCc i Półkoty Bl'. Ch. lłel'Żlliki, wś i folw. r7.ąelowy, pow. scjncń- Hki, gmina i prlr. t. n., pr7.Y drodze bitcj z Sejn do Grodna, o 9 w. od Sejn, j}8,d jez. Kelig i strumienicm łączącym jcz. Iłgiol z joz. Pilwie. l'osiada kościół par. drewniany, urząd gminny. W 1827 r. było tu 55 dm. i 4tH mk., obecnie ma 96 dm. i 729 mk.; par. 13. dek. scjncllskic- g'o liezy 5866 dusz. Gmina B. ma 3640 mk., 1'0/11. 13748 m.,należy do s. gm. okr. I i st. p. w Sejllaeh o 8 w.; w skbd gminy wchOllzą: Bcrżniki wś i folw., 13el'Żcłowce, BUHse, Degu- nie, Dworczysko, Duby, Grudzewszezyzna, KrasoIlog'l'Ulla, Krejwińce, Kukle, Maeiejowi- zna, lLiłe, Olszanka, OlkionszezY7.lUt, Poćkuny, Podkuklo, Półkoty, Posejnele" Posejny, l{yn- gclówka, Sadok, 8uworowo, Swiack, Vere- sowszczyna, Vigrańcc, Zaloskio, Zamiatyno, Zamby i Zogary. BCl'żolla, rz., dopływ Niemunia z prawej strony, pr7.yjmu.ie z lewej strony strugę W ę- gierynkę; ma źródło w błocie Pohybel na półn. od Rakiszek. BCI'żory, wś rządowa w pow. telszowskim, B88. nad jez. t. n., o 32 w. od Tclsz, kościół kato1. Ś. 8tanisława, 1746 wzniesiony 1)1'7.0Z mieszkań- ców, filialny płotolski. Por. Płotele. nel'ż'gal, ob. Bel'zy,qnł. Bel'ż'llie, ob. Szawle. Um'żyny, 1) wś rządowa, pow. wyłkowyski, gm. IN o.itkobole, par. Grażyszki. V 1827 r. liczyła 18 dm. i 15B mk. 2). D., wś r/lądowa, pow. wyłkowyski, gm. Karkliny, par. Kietnr- włoki; liczyła w 1827 r. 18 dm. i H8 mk. lJesłłl'ahia, ob. Bessambia. IJesi:hine, ob. Baszyn. łłescniowa, słowo JJeszenowa, węg. Besen6- Jalva, wieś na Podhalu liptowskiem, nad ,fa- g'iem; ludności 255 dug:", przewa:nio katolickiej: 9 protestantów (w 1870). Xa piaskowcu kar- packim potęzny pokład białawcg'o trawertynu; z niego tryszczą obok siebie dwie szczawy, któro osadziły znakomity pagórek trawertyno- wy. Zródła obecnie niewiele wody dają; zo- stawiają czerwony osad. IN edług Zejsznera ciopłota wody 25 sierpnia 18B9 wynosiła 11,5°0. Iłesidny, potok, wypływa w obI'. gm. Ury- cza w pow. stryjskim, płynio głębokiemi paro- wami z pod działu uryekiego (842 m.) w kie- runku południowo-zachodnim, a zabrawszy li- czno podgórskie potoczki, uchodzi po IJrzeszło ćwierćmilowym biogu z lewego brzegu do Ury- Glm, dopływu Stryja. Bj'. Q, Besiekiery lub Biesie1cieI'Y, kol., pow. łęczy- cki, gm. i par. Grabów. B. nalożały dawniej do dóbr Grabów, obecnie zostały rozkolonizo- wanc. W 1859 było tu 19 dm., 113 mk., obe- cnio 47 dm. Obszar ogólny gruntów 1134 m. Znajdują się tu rozwaliny starozytnego zamku, okolonego rowom. Budynek ma długości 55 arszynów, 30 szer. a wysokości 20. Baszta trzyma w kwadrat po 15 arszynów a wysoko- ści 35; grubość lllnrów' około 4 łokci. Pod zamkielll znajdują się piwnice i pieczary. W XV stuleeiu B. nalc'/'ały do rodziny Soko- łowskich, z których 'Wawrzyniec, wojewoda łęezyeki, około roku 1500 wystawił niewielki locz obronny zamcczek. W roku 1597 nabył go wraz ze wsią kardynał Andrzej Batory, synowioc króla Stef:ma, i oddał następnie za swoją synowic J orzomu Rakoczemu, który nio mies7.kał w nim, lecz puszczał w dzierżawę. W pierwszoj połowie XVII wioku jeden z ta- kich dzierżawców, Jan 8zymon Szczawiński, Rta- rosta łęczycki, nabywszy na własność upadly zamok, w r. 1653 podwignął go i wyrestauro- wał, na pamiątkę czogo wszystkie w nim od- drzwia rodzinnym swoim herbom Prawdzic ozdobił. Po jego śmicrci wioś z zamkiom po- szła na oxdywir.yą dla zaspokojenia dłużni- ków. Nabyl ją j,lkiś szlachcic horbu Ogoń- czyk, który także wstawił po sobie ślady wcy- frach, godłach i niozdarnych malowidłach al-