Page:PL Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. 1.djvu/119

From Wikisource
Jump to navigation Jump to search
This page has been proofread.


Baumgart, osada, pow., bydgoski, 1 dm., 5 mk., wszyscy ew.

Baumgart, Baumgarten, Baumgarth (niem.), kilka wsi w Prusach Wsch. i Zach., w pow. świętomiejskim, rastemborskim, tylżyckim, ko­ścierskim, elbląskim, suskim, sztumskim. Por. Bągart i Namirowo.

Baumgarten, ob. Baruszowice, Dębowiec, Krukówek.

Baumgarth, ob. Bągard.

Baurcze, bułgarska kol., pow. benderski, o 82 w. na płd.-zach. od Bender, zalożona 1812 niedaleko zburzonego sioła tureckiego t. n.

Bauschendorf, ob. Buszowce.

Bausk, ob. Bowsk.

Bauthen, ob. Butowwo.

Bautke, ob. Budków.

Bautzen, Budissin, Budzyn, Budyssyna, Bu&shy'dziszyn, ob. Budziszyn.

Bużkowice, mko, pow. lityński. Miało cukrownię, produkującą cukru wartości 50,000 rubli (Siemienow).

Bawkun, czyli Bowkun, rz., poczyna się w pow. taraszczańskim i wpada do rz. Rosi z prawej strony, przy wsi Bawkunce w tymże powiecie. E. R.

Bawół, niegdyś wieś pod Krakowem, po prawym brzegu Wisły położona, dziś na jej gruncie stoi Kzimierz, przedmieście Kra­kowa. W r. 1278 wspominany jako własność hrabi, comitis Laurentii, i nazwany Bamwol i Bamwoł („Kod. dyplom. kat. krak.“ 1874 I. 105). W r. 1314 już był własnością katedry krakowskiej (Tamże 152). Albertus dictus Nosdrach (Nozdracz), podstoli krakowski, rościł do niej prawo, jakoby należała stolnikom kra­kowskim. Przysądzona przez Adama, sędzie­go krakowskiego, kościołowi katedralnemu. Comes Laurentius sprzedał Bawół kapitule krakowskiej. Wnuki jego bracia Stanisław i Wawrzyniec posiadali 1322 Libertów pod Mogilanami (Tamże 161). Br. G.

Bawoł, rzeczka, powstaje ze źródeł i ście­ków polnych we wsi Morawin, w pow. kali­skim , płynie na pół.-zach. przez wsie: Zborów, Jankowo, Żelazków, Goliszewo, Złotniki małe, Ostrówek, pod samym Stawiszynem; dalej w tymże kierunku zmierzając przez rozległe pa­stwiska Długiej wsi kaliskiej, Jarantowa i ko­lonii Piskory, holendry Borowiec, przyjmuje w siebie kilka strumieni bez nazwiska, a po­większona temi wodami, od wsi Królików przyjmuje nazwisko Czarna albo Biała Panień­ska, przepływa już jednem korytem łąki wsi Biskupic, Trąbczyna, Kopojna i wpada z lewego brzegu do rzeki Warty. Na prze­strzeni, w której ma nazwisko B., ma długości mil 3, przerzyna po największej części łąki i pastwiska, pokryte gdzieniegdzie zaroślami; brzegi jej są, po obu stronach nizkie i równo­pochyłe. Podczas wiosny płynie jednem ko­rytem i w czasie większego napływu wody zalewa przyległe niziny. Dno i brzegi iłowate. Średnia szerokość koryta od 8 do 14 stóp, bieg powolny, wynoszący około pół stopy na, se­kundę. Na gruntach osady Stawiszyna znaj­dują się dwa mosty: jeden długi 42, drugi 24 stopy. W dalszym biegu szerokość koryta rzeki niewiele się powiększa. Na karcie woj. topogr. bieg jej niedokładnie oznaczony.

Baworów, wieś, pow. tarnopolski, dawniej trębowelski, o 10 kil. od Mikuliniec, o milę od Tarnopola, nad rz. Gniezną. Obszar dworski posiada: roli ornej 563 m., łąk i ogrodów 140 m., pastwisk 34 m., lasu 182 m. Włościanie posiadają,: roli ornej 1243 m., łąk i ogrodów 69 m., pastwisk 61 m. Miejscowość ta leży w południowo-wschodniej okolicy od Tarnopola, bardzo urodzajnej, grunt pszenny, wynagra­dzający obficie trudy uprawy; ludność zajmuje się li tylko rolnictwem, chowem bydła i koni, o tyle o ile inwentarz koniecznym jest do upra­wy roli. Miejscowość liczy ludn. rzym. kat. 378, gr. kat. 818, izrae1. 27: razem 1223. Na­leży do gr. kat. jak i rzym. kat. par. w miej­scu. Rzymsko kat. parafia założona w 1522 roku, przez Wacława Bijaczewskiego, dziedzi­ca na Baworowie; kościół nowo postawiony w 1747 roku, poświęcony w 1827 pod wezwa­niem św. Wacława męczennika. Do tej rz. kat. parafii należy następujących 15 miejscowości: Berezowica wielka, Białoskórka, Grabowiec, Kipiaczko, Kozówka, Krasówka, Magdalówka, Ostrów, Proszowa, Skomorochy, Smolanka, So­rocko, Toustoług, Zaścianka, Zastawie, razem 2752 parafian. Izraelitów w całej tej parafii jest 181. W Ostrowie i Sorocku są publiczne kaplice, w których czasami odbywa się nabo­żeństwo. W całej tej parafii znajduje się 10 szkółek trywialnych. Do grecko kat. parafii należą wsie Grabowiec i Białoskórka, mające razem 644 par.; ogólna ilość gr. kat. w tej parafii wynosi 1462. W Baworowie jest szko­ła 2-klasowa. Gmina ta posiada także kasę pożyczkową z kapitałem 700 złr. au. W 1589 roku tatarzy, oblegając znajdujący się tam wów­czas obronny zamek, ponieśli pamiętną klęskę; teraz istnieje w tej włości piękny pałac, ruiny zamku. Opis w „Tyg. ill.“ 1877, Nr. 68. Właściciel Wacław hr. Baworowski. B. R.

Baworówka, przysiołek do Obertyna (ob.).

Baworowska ruskȧ, potok, także Kacza­wą zwany, wypływa na łąkach gminy Pana­sówki w Galicyi, a zabrawszy w tejże gminie potoczki Teklówkę i Karolówkę, przechodzi w obręb gm. Chodaczkowa (w pow. tarnopol­skim), tutaj zabiera z lewego brzegu potok Magdalówkę, przepływa gm. Konstantynówkę, a zwróciwszy się na północ, dostaje się znowu w obręb gminy Chodaczkowa, gdzie poniżej