Page:PL Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. 1.djvu/118

From Wikisource
Jump to navigation Jump to search
This page has been proofread.


ra pod Szczebryną do Muchawca uchodzi. Ka­nał ten na całej swej długości jest spławny i wielką ilość drzewa spławiają po nim do Bugu (Siemienow).

Battlewo, (niem.) pow. chełmiński, ob. Wa­tlewo.

Battrow, ob. Batorowo.

Batuczka, ob. Batiaczka.

Baturyn, 1.) mko, pow. konotopski, gub. czernihowska, dawniej województwo kijowskie, o 27 w. na płn.-wsch. od Konotopu, o 203 w. od Czernihowa, na lewym wyniosłym brz. rz. Sejma, przy trakcie poczt. z Kijowa do Mo­skwy. Założony 1576 przez Stefana Batorego i naznaczony na miejsce pobytu hetmanów za­poroskich. W r. 1663 zawarte tu zostały „ba­turyńskie“ pakta umowy między dworem mo­skiewskim a Małorossyą. Mazepa wzmocnił B. i 1708 połączył się ztąd z Karolem XII; tegoż roku ks. Menszykow wziął B. szturmem i zburzył. R. 1725 ces. Katarzyna darowala B. Menszykowowi; potem B. do skarbu wrócił aż 1764 przeszedł na wieczne czasy w posiada­nie Razumowskich. R. 1860 było 3563 mk., 456 dm., 2 cerkwie, fabr. sukna i świec wo­skowych, 3 jarmarki. Obecnie ma 6580mk., st. p., st. tel. 2.) B., wś, pow. wilejski, miała niegdyś filią katol. parafii radoszkowickiej.

Batycze, wieś, pow. przemyski, o 8 kil. od s. p. Żurawica. Obszar dworski posiada: roli ornej 250 m., łąk i ogrodów 20 m., pastwisk 5 m.; włościanie posiadają: roli ornej 363 m., łąk i ogrodów 46 m., pastwisk 11 m.; wieś ta leży w nadzwyczajnie urodzajnej okolicy. Lu­dność rzym. kat. 24, grec. kat. 342, izrael. 7, razem 373. Należy do rz. kat. i gr. kat. parafii w Ujkowicach, oddalonych o ćwierć mili. Tej ostatniej B. są filią. Właściciel Edward Bo­gdański. B. R.

Batyów, Batyjów, wieś, pow brodzki, o 8 kil. od Łopatyna na północ. Przestrzeni po­siada obszar dworski: roli ornej 170 m., łąk i ogrodów 23 m., pastwisk 6 m., lasu 96 m.; włościanie posiadają: roli ornej 398 m., łąk i ogrodów 121 m., pastwisk 7 m., lasu 2 m. Wioska ta leży w lesistej, bagnistej, równej i piaszczystej okolicy. Należy do rzym. kat. parafii Łopatyn, greck. kat. parafii w Kusty­niu, wsi, której chaty łączą się prawie z cha­tami Batyowa w jednę osadę. Ludności ma rzym. kat. 10, gr. kat. 311, izraelitów 11, razem 332. Posiada szkołę filialną. Własność rzym kat. probostwa w Łopatynie. B. R.

Batyzowce, mylnie Batyżowce (niem. Botz­dorf, węg. Batiszfalu, słowo Batiżowce), wieś słowacka. na Śpiżu, w części podtatrzańskiej, w dolinie Popradu, pół mili od Sztwoły. Wzniesienie npm. 758 m. (Kolbenheyer, koło plebanii ewangelickiej). Osada powstała w dru­giej połowie 13 w.; 1264 r bowiem król Bela IV nadał hrabi Botyzowi za wierne usługi las zweny Chetene (Czetene, Czetyna), między Czerwoną Vodą i Popradem. Jestio wieś przewaznie protestancka; liczy 75fi ewange­lików, 107 katolików, 26 izrael. Parafia ła­cińska istniała już r. 1300. Płóciennictwo, piękne lasy, pastwiska.

Batyzowiecka woda, niem. Botzdorjer Was­ser, potok tatrzański, na Śpiżu, wypływa z Ba­tyzowieckiego Stawu, płynie na południe, two­rząc dolinkę między lasem gerlachowskim a batyzowieckim, aż do wsi Batyzowiec, po­wyżej której zwraca się na polud. wschód a połączywszy się z lewego brzegu z potokiem Wielkim i Gerlachowskim i przerżnąwszy osadę Wielką, wpada do Popradu z lewego brzegu. Długość biegu czyni 2½ mili. Br. G.

Batyzowiecki staw, niem. Botzdorfer Sec, węg. Batiszfalvi to, W Tatrach spiskich, w dolinie batyzowieckiej, w obrębie wsi Batyzowiec, na południe szczytu batyzowieckiego i grupy tur­ni gierlachowskich; obszar 3'84 ha., wzniesie­nie 1884.4 m. (Kolbenheyer); ciepłota wody w stawie 23 sierpnia 1872 r. w południe 3,7° C. przy ciepłocie powictrza 9° C. (Kolben­heyer). Poniżej stawu znajduje się źródełko na wys. 1572'6 m., którego ciepłota 23/8 1872 m. o 10h.-4° C., przy ciepł. powietrza 12° C. Staw ten jest własnością p. Franciszka Márias­sy. Ze stawu wyplywa potok Batyzowiecką wodą zwany. Br. G.

Batyzowiecki szczyt, niem., Botzdorfer Spi­tze, węg. Batiszfalvi-Gsúcs, Śpizaków Koń­czystą zwany, na samym głównym grzbiecie Tatr śpiskich, w miejscu, w którem tenże zwraca się na półn. wschód; wzniesienie jego 2549,3 m. (Kolbenheyer). Br. G.

Batzdorf, ob. Komorowice Niemieckie.

Baubela, kilka wsi w Prusach Wsch., w pow. tylżyckim, stołołupiańskim, szyłokar­czemskim.

Baublis, ob. Bardze.

Bauchwitz, ob. Bukowiec.

Bauda, niem. Baude, rz. powstająca z kilku jeziornych strug, uchodzi do zatoki fryskiej poni­zej Nogatu, w stronie ku Niemnowi, płynie w Warmii od Mülhausen na północ i powyżej Frauenborka uchodzi do Fryszhafu. W. Pol.

Baudis, ob. Budyszów.

Bauditzerei, ob. Baudysie.

Baudke, ob. Budków.

Baudysie, niem. Bauditzerei, wś, pow. sy­cowski i par. sycowska, o pół mili od Sycowa.

Bauerwirtz. ob. Baborów. St. dr. żel. z Kar­niowa do Raciborza, o 31 kil. od Karniowa.

Baukszyszki, Bokszyszki, wś, pow. oszmiań­ski.

Baulwie, ob. Białwy.

Baum (Gross-), wś, leśnictwo i st. poczt., poW. labiawski Prus Wsch.