Page:PL Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. 1.djvu/102

From Wikisource
Jump to navigation Jump to search
This page has been proofread.


Baranicha, rz., ob. Słupianka.

Baranie, wś, pow. ostrogski, na połud.-wschód od Ostroga; w dziale ks. Ostrogskich r. 1602 jest nazwana Baranie Rogi. Janusz Sanguszko, ostatni ordynat ostrogski, darował z wielu innemi wsiami ks. Jabłonowskim B., która to wieś należała do klucza krzewińskiego i sprzedaną została w 1804 r. Napruszewskim, obecnie należy do Anieli z Napruszewskich Szczepkowskiej. Ziemia po większej części krzemionka, od północy ma wiele czarnoziemu, a sama wieś na krzemienistym pokładzie, jest tu gorzelnia, staw i młyn wodny, dwór dziedzi­czki nieobszerny ale wygodny, z ogrodem owo­cowym. Włościanie uprawiają rolę i trudnią się niektórzy rybołówstwem, mają poddostatkiem koni, bydła, owiec i trzody chlewnej, a że przez wieś do młyna przepływa woda, więc hodują ptastwo wodne jakoto: gęsi i kaczki, które w bliskiem miasteczku Sławucie korzystnie spieniężają. Tak męzkie jak i ko­biece stroje i bieliznę sami przędą i wyra­biają. Z. Róż.

Baraniec, niem. Baranitz, król. leśnictwo, pow. brodnicki, par. Golub.

Baraniec, także Wielkim Wierchem zwa­ny, szczyt w Tatrach liptowskich; na połud­niowy wschód od Rohaczów, o 4552 m. na po­łudnie od Wołowca, między doliną potoku Smreczanki i Raczkowej; wznosi się do wyso­kości 2181,08 m. Br. G.

Baraniecka Wola, wś, pow. samborski, o 13 kil. od Sambora, par. gr. kat. Barańczyce, par. rz. kat. Sambor.

Baranie Peretoki, wieś, pow. sokalski, o 1 milę na północ od Sokala, ną samej granicy Wołynia leżąca. Obszar dworski posiada roli ornej 285 mórg austr., łąk 26 m. a., pastwisk 2 m. a., lasu 899 m. a., włościanie posiadają roli ornej 365 m. a., łąk 51 m. a., pastwisk 8 m. a., lasu 4 morgi austr. W lesistej równej okolicy, grunta urodzajne glinkowate; jest to jedna z najbardziej wysuniętych kończyn Galicyi, do niedawna odcięta od reszty kraju z powodu braku komunikacyi, w ostatnich la­tach przedłużono gościniec żólkiewsko-sokalski do Mostów Wielkich, oddalonych o 5 m. a. od tej wsi. Budowa tego gościńca bardzo utrudnio­na z powodu piaszczystego gruntu i zupełnego braku kamieni w okolicy, które sprowadzają z gór na południowy zachód od Żółkwi leżą­cych, oddalonych od Mostów Wielkich o 5 mil austr. Ludności ma ta wieś rzym. kat. 43, należących do parafii w Sokalu, gr. kat. 312, należących do parafii w Skomorochach, oddalo­nych o pół mili austr. Ma szkołę filialną. Mieszkańcy trudnią się rolnictwem i chowem bydła. Własność rodziny Tatarowiczów.

Baranie pole, wś, pow. kaniowski, o 25 w. od Olszanicy, st. chwastowskiej dr. żel., nad niewielką bezimienną rzeczką, wpadającą do Tykicza, na dawnym trakcie pocztowym Kijów-Nowomirgorod-Odessa; st. poczt, między Taraszczą a Lisianką, w miejscu oddzielenia tra­ktu na mko Bohusław. W Baraniem-polu łą­czą się pocztowe drogi z Taraszczy, Zwinogródki i Bohusławia. Mieszk. 826 wyznania pra­wosławnego. Cerkiew parafialna zbudowana w 1717 r. kosztem ks. Stan. Lubomirskiego, do którego wówczas należał ten majątek. Wła­ściwa nazwa Branne-pole, od słowa brań (bi­twa), i rzeczywiście w r. 1221 został tu roz­bity i zupełnie zniszczony, han złotej hordy Bałakłaj, przez ks. nowogródzkiego Skirmunda Miehajłowicza. A także w 1546 roku Ostap Daszkiewicz pobił tu Tatarów. Ziemi 3912 dz. nadzwyczaj urodzajnej, B. zostało obecnie kupione od hr. Branickich na rzecz ministeryum udziałów. Zarząd gminny we wsi Medwinie, policyjny w mieście Bohusławiu.

Baranie Rogi, u Wahlenberga Lämmerspitze (Baranyi Csucs), szczyt w Tatrach bielskich na Spiżu, na północ od Koperszadów, według ma­py Schedins'a i Blaschnek'a („Kartę des Königreichs v. Ungarn“ 1847). Wznosi się we­dług pomiaru Wahlenberga 1926.82 m. Sta­szic wspomina (str. 137) w tem paśmie turni bielskich wierch „Jagnięca“ zwany. Prawdo­podobnie przetłumaczył tę nazwo z niem. Lämmerspitze. Czy to samo, niewiadomo. Według Kolbenheyera północno-zachodni stok Białej Turni nad Koperszadami polskiemi, poniżej Głupiej Hali (Schwalbenberg), zwie się grzbie­tem Jagnięcia (Czyt. „Spraw. Kom. fiz.“ 1874. 275). Nazwa grzbiet Jagnięcia jest błędna; nasi górale zwią ten stok Jagnięcą (halą). Prawdopodobnie więc Baranie rogi są dzisiej­szym Gaffelsturm. Jestto, według mappy Tatr Kolbenheyera północne ramię szczytu Małego Koszaru (Hintere Leiten), sięgające ku Ździarom. Według mapy jeneralnego sztabu woj­skowego (1876 r.) na południowy zachód od Ździaru, wznosi się 1631 m. npm. („Ungarischer Karpathen-Verein,“ IV, 233). Br. G.

Baraniówka, ob. Plissa.

Baraniłz, ob. Baraniec.

Baranki, osada pod wsią Bęk, w pow. kluczborskim.

Barannen, ob. Barany.

Baranów, 1). dobra, pow. nowo-aleksandryjski, składają je: Baranów osada, wsie i fol­warki: Banach, Czółna, Gródka, Śniadowka, Wola i Zagrodzie; folwarki: Hutka i Niwa, 2). B., os. miejska, przedtem mko, pow. nowo-aleksandryjski, gm. t. n. Leży w dolinie rzeki Wieprza, u stóp zamykających ją wyniosłości. Odległe od Warszawy 14 mil, od Lublina 6 m. Posiada kościół parafialny murowany z XVIII wieku, urząd gminny, dom schronienia dla ubo­gich (?), tartak parowy z produkcyą około