Biblia/Glossario/Particulas

From Wikisource
Jump to navigation Jump to search

Retro


Particulas lexical e grammatical[edit]

Le uso de particulas (adverbios e conjunctiones) latin in nostre traduction del Biblia, nos lo reputava preferibile, considerante nostre desiro de sequer le nobile e antique tradition del Biblia Vulgata. Le sequente lista de particulas grammatic esseva considerate acceptabile per le I.E.D., (nostre standard fundamental) ergo nos non introduceva alicun innovation arbitrari in Interlingua. Tote isto, naturalmente, non detrahe ab nostre desiro de obtener un traduction del Biblia realisate con le criterio del equivalentia dynamic pro maximisar su comprehensionǃ

  • Ad prep. = a.
  • Adhuc adv. = a iste placia, usque nunc, ancora.
  • Atque cong. = e, e alsi, mesmo.
  • Bis adv. = duo vices.
  • Certo avv. = certemente
  • Cis prep. = De iste latere (de).
  • Cito adv. = tosto, multo tosto, proximemente, sin retardo.
  • Clam adv. = secretemente.
  • Clam prep. = sin le cognoscentia de, incognite a; [remaner clam = remaner celate; illes audiva clam nostre discursos].
  • Circum prep. = Circa.
  • Coram adv. = in su presentia, ante su oculos, apertemente, publicamente.
  • Coram prep. = al presentia de.
  • Cras adv. = deman.
  • Deinde adv. = proxime, sequente in le tempore, placia o ordine.
  • Donec cong. = usque al momento que.
  • Dum cong. = 1. durante; 2. usque; 3. proviste que, se solmente.
  • Erga prep 1. verso; 2. contra; 3. in respecto a.
  • Et cong. = e.
  • Etiam cong. = anque, alsi; [non solmente ... mais etiam].
  • Etsi conj 1. mesmo si; 2. e totevia; 3. quanquam.
  • Frustra adv. = in van.
  • Hic adj. dem. = iste,
  • Hic adv. = qui, ci.
  • Igitur adv. / cong. = dunque, ergo, super ille base.
  • Inde adv. = 1. de ille loco, de ibi, pois; 2. de ille tempore, post illo, per consequentia 3. de ille causa, dunque.
  • Illac adv. = ibi, la, illic.
  • Interdum adv. = aliquando, occasionalmente, per alicun tempore, intertanto.
  • Interea adv. = intertanto, in le mesme tempore.
  • Interim adv. = intertanto.
  • Isso pron. dem. = isto, ille, esso; [pro isso = pro iste ration].
  • Ita adv. = 1. assi, si; 2. Ja assi, si 3. e assi, per consequentia; 4. in consequentia, ergo, sub iste circumstantias.
  • Itaque cong. = e assi, ergo.
  • Itero = de novo, repetitemente.
  • Juxta adv. = apud, proximemente a, a latere.
  • Juxta prep. = apud, vicin a, proxime a.
  • Mane adv. = Tosto in le matino; n matino.
  • Maxime (máx-) adv 1. major; 2. specialmente, principallmente 3. extraordinarimente, multo; 4. certo.
  • Minime adv. = in nulle maniera, multo poc, noǃ
  • Mox adv. = tosto, directemente.
  • Nimis adv. = (ní-) anque, tro, troppo.
  • Nisi cong. = si non, a minus que.
  • Nonne interr. = "Non es il assi?".
  • Nunc adv. = ora; [nunc ... nunc].
  • Postquam cong. = De post que, si tosto que.
  • Pre adv. / prep. = ante (de); 2. in comparation con; 3. a causa de.
  • Pro prep in favor de (1. non contra; 2. in loco de, in vice de, in excambio de); pro (+ inf) al fin de; partir pro (Paris) partir con destination Paris.
  • Presertim adv. = in modo special, specialmente, particularmente, principalmente.
  • Preter adv = ultra, in ultra; II. prep 1. longe le latere, ultra; 2. excepte; 3. in addition a.
  • Pridem (prí-) adv multe tempore antea.
  • Procul adv. = a un certe distantia, lontan.
  • Prope adv. / prep. = (de tempore) proxime, in poc tempore.
  • Propter adv. /prep. = (1) proxime, apud, vicin a; (2) per causa de, proque, pro le ration que.
  • Quam adv. = como, simile a.
  • Quare adv. = proque.̈
  • Quem pron. rel. = que, (dat./acc.) a que, a qui. [ex. Ad quem del sanctos tu recurrera?].
  • Quia cong. = proque, pro iste ration.
  • Quidem adv = certemente, vere, vero, vermente, sin dubita, in effecto, mesmo.
  • Quid adv. = proque, como, quare.
  • Quid pron. rel. = lo que.
  • Quidem adv certemente, vermente; sin dubita, mesmo
  • Quo adv 1. in qual direction, ubi; 2. unde, quare; II. conj. assi que, al fin que.
  • Quomodo adv. = como, in qual maniera, de maniera que.
  • Quotiens adv 1. quanto sovente, quante vices, tanto sovente quanto.
  • Saepe adv. = subinde, frequentemente.
  • Sed cong. = ma.
  • Semel cong. = un vice, un vice pro semper, primarimente.
  • Semita sub. = sentiero, via.̈
  • Sponte adv = voluntarimente, de bon grado, liberemente.
  • Sive conj = que illo sia ... o ... [sive ... sive].
  • Subtus adv. = a basso, sub, infra.
  • Tamen adv. = totevia.
  • Tunc adv. = Alora, in ille tempore, in ille caso, a sequer.
  • Unde adv. = De ubi.
  • Ut adv. = como, a que, al fin de, justo como [ut... ita...].
  • Valde adv 1. vehementlemente, fortemente; 2. maxime, multissimo.
  • Vix adv. = con difficultate, a pena.

̈