Page:PL Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. 1.djvu/523

From Wikisource
Jump to navigation Jump to search
There was a problem when proofreading this page.


Byt.

wraz z województwem pomorskiem oba 

te powiaty przeszły pod panowanie pruskie. Miasto Biitow w latach 1629 i 1700 prawie całkiem zgorzało. Posiada kościół katolicki św. Katarzyny, który do r. 1637 do ewange- lików należał. Kościół ewangelicki w ratu- szu, a przed miastem kościół po]sko-ewangeli- cki, pogrzebnym zwany, w roku 1675 założo- ny. Ilość domów była w roku 1782, 146, w r. 1819,189. Ilość mieszkań(jów w r. 1782 była młO, zaś 1875 roku 4821. Jarmarków 4 rocznie. B1isko miasta na wysokiej górze leży stary zamck, wałem i murom otoczony, który jcszcze czasów krzyzackich sięga. Dawnicj naokoło wicze się wznosiły, których dzisiaj tylko szczątki pozostały." l'owiat bytowski, według Szymal1skiego, ma na 22764 mk. 2851 Polaków. Byty"', wś, pow. włodawski, gm. Bytyń, par. Uhrusk. Posiada urząd gminny, szkołę początkową. ,V 1827 r. było tu 30 dm. i 171 mk., obcenie liczy 33 dm., 342 mk. i ] 161 m. obszaru. Gmina B. graniczy z gm. Sobibór i Hańsk, ludności 2870, rozległości 15999 m., sąd gm. okr. IV Sobibór, o 16 w. st. p. Chełm, do Włodawy 27 114 w. W skład gm. wchodzą: Bytyń, Kossyń, Macoszyn-Mały, Macoszyn- Wielki, Majdan, Mszanka, Rożniewka, Siedli- szcze, Stulno, Uhrusk, Uhruska- Wola, Zasta- wie i Zezulka. Br. Ch. "y tYli, niem. Biten, Bytllin, wieś, pow. sza- motulski, 9 dm., 64 mk., 20 ew., 26 kat., 18 zydów, 6 analf., kościół parafialny. O koście- le wzmianka w Liber beneficiorum pod 1'.1510. W wieku XVII juz był murowany. Wieś była przez kilkaset lat własnośuią Konarzewskich, herbu Poraj; w roku 1537 Bytyń nazywają w aktach grodzkich miastem (oppidum). Po Konarzewskich Bytyń posiadali Bojanowsey hcrbu J unosza; od XVIII wieku Niegolewscy z Niegolewa. Obecnie właścicielem jest Gą- siorowski Bronisław, którego matka była z Niegolewskich. 2.) D., domin. i wieś szl., pow. szamotuski, 3 miejsc.: 1) B.; 2) Roszczki; 3) Leśnictwo; 7331 m. rozl., 26 dm., 358 mk., 52 ew., 300 kat., 6 zyd., 167 analf.; st. poczt. w miejscu, stacya kolci zelaznej Szamotuły o 18 kil. ],1. St. DytYli, niem. Boettin, Boethin, fol w., 'pow. wałecki, nalezy do dóbr Marcinkowo, ma 6 dm., 98 mk., 70 kat. DytYliskie, jezioro, nicm. Boetin-See, w pow. wałeckim, pod Marcinkowem, 12 kilomctrów długie. Dywalki, wieś i dobra zicmskie we wscho- dnicj stronie pow. rzeczyckiego, na pół drogi z Łojowa do Derazycz, niedaleko rz. Dniepru, w 1 stanie policyjnym (brahińskim), w 2 okrę- gu sądowym (łojowskim). Miejsce to jest Bzl.

dziedzictwom Lubomirskich i ma obszaru 1235 morg. Al. Jd. Bywlia, rzeka, bierze początek ze źródeł w łąkach wsi Dobrzejowice, w pow. lipnow- skim; początkowo wody wiją się w różnych kierunkach, następnie zbierają się w umyślnie kopany rów; tak utworzona rzcczka wchodzi w lilki kolonistów wsi Dobrzejowice, płynąc przez grunta orne obok Olszówki i rllmun- ku l'ustynia; dochodzi do rumullku Byw- ka, a przeszedłszy drogę z Lubicza do Dziko- wa i Ciechocinka, stanowi granicę Królestwa l'olskiego od Prus i nareszcie wpada z lewego brzegu do Drwęcy, poniżej młyna we wsi pru- skiej Lubiczu, to jest w punkcie ostatnim, w którym Drwęca stanowi gl'auicę między Królestwem Polskicm i Prusami. Rzeczka ta a właściwie strumień, nawet w czasie najwię- kszej suszy nic wysycha; tylko wówczas wody zmniejszają się do czwartej części zwykłego przepływu. Przy początku swoim łąki ma orfiaste, błotniste, w czasie deszczów nieprzy- stępne; następnie, płynąc przez grunta orne, brzegi ma suche, 4 do 5 stóp wysokie. Po za wsią Bywką, w linii stanowiącej granicę kraju, płynie parowem, w którym brzegi jej są piasczy- ste, strome, przez co ulegają obrywaniu się. Długość całkowita mila 1, spadek początkowo wynosi stóp 4, dalej 9, a przy granicy pruskiej stóp 20 na wiorstę. Przy ujściu szerokość ko- ryta stóp 9 do 12, głębokość wody cali 15; na wiosnę woda wzbiera do wysokości stóp 4. nie zrządza to jednak wylewów, wyjąwszy po łu- gach niskich, bo rzeczka ta ma wielki spadek i łatwy przepływ. L. W. BzdUl'Y, ob. Bazar. Bzelliec, niem. Bisenz, miasto na Mora- wie, w dorzeczu Morawy, po stronie zacllO- dniej. Dzellow, węg. Berunke, wś w hr. szary- skiem (W ęg.), kościół katol. filial., grunt śre- dni, obszerne lasy, piękne łąki, pastwiska, 214 mk. H. M. DzialIIm, 1.) wś, pow. sanocki, par. rzym. kat. Trześniów, o 11 kil. od Rymanowa, ma szkołę filialną. 2.) B., wś, pow. rzeszowski, par. rz. kat. Przybyszowa, o 9 kil. od Rzeszo- wa, nad Wisłokiem. Dżdziążek, rzeczka, bierze początek pod wsią Mikołajki w powiecie łomżyńskim, z ma- łego' bagienka pomiędzy wzgórzami; ztąd pły- nie w stronę zachodnią około wsi Gałązki. Naroszczki, Miastków; o wiorstę za tą ostatnia, wpada z prawej strony do rzeki Ruz, ubiegł- szy 2 mile. L. W. Bździele, niem. Bzdziellen, wś, pow. łecki, st. p. Bajtkowy. Bździłów, ob. Czerpowody. Dzienice, niem. Bzinitz, wś, pow. lublinie- cki, o pół mili Qd Dobrodnia, par. kat. Dobrr-