Page:PL Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. 1.djvu/40

From Wikisource
Jump to navigation Jump to search
This page has been proofread.


skiego, wojewody wołyńskiego, później prawem spadku przeszła do ks. Jabłonowskich. Antoni Jabłonowski po śmierci pierwszej swej żony pojął Annę Czaplicównę i od jej imienia przezwał Glinniki A., uzyskał 1761 r. przywilej na miasteczko i jarmarki, wybudował olbrzymi pałac, który obecnie w części tylko istnieje, założył przy nim ogromny park, upiększył go podług dawnego stylu szerokiemi ulicami i kamiennemi posągami. Syn zaś jego Antoni Jabłonowski, wojewoda poznański, fundował na przedmieściu Glinniki, po za stawem, murowaną unicką cerkiew, jako też wzniósł mury parafialnego kościoła, które dotąd stoją nieukończone. Obecnie A. należy do ks. Leona Czetwertyńskiego. Gdy 1821 w. Ostrogu pogorzał monastyr (po-jezuicki), gdzie miał rezydencyą biskup wołyński, Stefan Romanowski, i seminaryum duchowne prawosławne, tenże biskup przeniósł swoją rezydencyą wraz z konsystorzem i seminaryum do pałacu annopolskiego i w sali pałacowej urządził swą cerkiew domową. Jego następca Ambroży przeniósł się do gub. msta Żytomierza wraz z konsystorzem i seminaryum. Od A. ku pułnocy są mogiliska w dosyć znacznej liczbie, tatarskie, albo z wojen kozackich. Tu na polach annopolskich w r. 1820 naczelny wódz wojska polskiego i korpusu litewskiego, cesarzewicz W. Ks. Konstanty miał rewią korpusu litewskiego. W A. jest biuro komisarza stanu policyjnego, zarząd gminny i sąd gminny. Jest tu drewniana synagoga żydowska i fabryka prostego sukna. Żydzi, bardzo liczni, przeważnie trudnią się handlem a włościanie uprawą roli; ziemia nieszczególna, grunt więcej żytni niż pszenny, wieśniaczki zaś trudnią się przędzą lnu, konopi i wełny, z których na własne potrzeby tkają płótna i proste sukna. Mko liczy wszystkich, wyznań do 2,000 dusz. Tutejszy kośc. paraf. Św. Ducha, 1752 wzniesiony, pogorzał, i nabozeństwo odbywa się w kaplicy cmentarnej. Paraf. kat. A. dekan. ostrogskiego liczy wiernych 1264. Jest tu w A. szkoła parafialna, do której uczęszczają i dzieci wieśniaków. Z. Róż.

2.) A., dobra ksiąząt Radziwiłłów, pow. miński, gub. mińska, nad rzeką Ptyczą, gm. Samochwałowice, w 3-m okręgu sądowym, w 2-m stanie policyjnym, o 25 w. od Mińska. Do początku wieku 18-go to miejsce zwało się Kropicą i należało do zamożnej rodziny Chaleckich. Wieś w pobliżu A. do dziś dnia zwie się Kropicą. Anna Chalecka w pierwszej połowie XVIII stulecia poślubiona Albrechtowi Radziwiłłowi wniosła mu w posagu Kropicę, więc odtąd przezwano rezydencyą i dobra A. Przemieszkało tu pięć pokoleń tego nazwiska, a obecnie A. zostaje w dożywotniem władaniu księżnej Joanny z domu Szafnagel, wdowy po Aleksandrze Radziwille. Prowadzi się tu wzorowe gospodarstwo. Włościanie dóbr A. oddawna odznaczają się dobrobytem a nawet względną oświatą. Po odseparowaniu ziemi włościańs., pozostało we władaniu dworu przeszło 6,000 morgów pól, sianożęci i lasu. Ziemia wszędzie urodzajna,. Na uwagę w A. zasługuje odwieczny, niewiadomo przez kogo zbudowany, podobno z modrzewia, kościół. Tu w sklepach znajdują się groby Radziwiłłów linii annopolskiej. Parafia liczy 4000 dusz obojej płci. W dniu Bożego Ciała zwyczaj uświęcił tu kiermasz; wtedy się zbiera mnóstwo ludu i drobny targ się odbywa, choć zabawa najbardziej znęca tu zamożny gmin. W pałacu jest nieco pamiątek narodowych i Radziwiłłowskich, nieco dokumentów, sporo ksiąg i obrazów domu Radziwiłłów, tudziez niektóre dzieła sztuki, a wszystko to przechowuje się ze znajomością rzeczy.

3.) A., folw., pow. słucki, własność Grotusa od r. 1834. Al. Jel.

Annopol, wś, pow bracławski, rozl. 2000 dz. ziemi włośc., ludno 507 dusz męz. Należy do Jaroszyńskiego, dawniej Czetwertyńskich.

Annopol, po łotew. Anapols, wś, pow. lucyński, parafii posińskiej, własność Benisławskich, niegdyś Borchów.

Annopole, kolonia, pow. sieradzki, gm. Wojsławiec, nalezy do par. ewang. augs. w Zduńskiej woli, odl. od m. pow. 20, od st. dr. żel. Łodzi w. 53; osad włościańskich 23, rozl. morg. 369, ludn. niemiecka wyznania ewang.-augs. męz. 93, kob. 96; posiada szkółkę ewangelicką.

Annopole, niem. Annafeld, folw., pow. złotowski, do Krajenki należący, po 1766 powstały, 434 ha. rozl., mieszk. 122 ewang., 19 katol.

Annówka, 1). A. albo Hannówka, wś, pow. lipowiecki, nad rz. Sobem, o 7 w. odległa od Lipowca, przy drodze pocztowej z Lipowca do Skwiry, o 40 w. od Holendrów, st. dr. ż. kijowsko-brzeskiej. Mieszk. 275, wyznania prawosł., należą do parafii lipowieckiej. Ziemi 630 dz. wybornego czarnoziemu. Własność Sarneckiego, zarząd gminy we wsi Oczeretnej, policyjny w m. Lipowcu. 2). A., wś, pow. lipowiecki, nad rz. Rośką, o 23 w. od Lipowca, o 7 w. od Pliskowa, st. poczt. Andruszówka. Mieszk 200, wyznania prawosławnego, nalezą do czerniejowieckiej parafii. Własność Pirożyńskiego. Ziemi 404 dz., wybornego czarnoziemu. Zarząd gminny i policyjny w m. Pliskowie.Kl. Przedrz.

Annowo, wś, pow. suwalski, gm. Sejwy, w odległości 19 wiorst od Suwałk, liczy: 27 dm., 105 mieszk.

Annowo, wś, pow. szubiński, 42 dm. i 261 mk. 64 ew. 197 kat.; 109 analf.

Annusin, wś, pow. nowogradwołyński, gm. połońska; ludn. włoś. męz. dusz 120, ziemi