Page:PL Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. 1.djvu/336

From Wikisource
Jump to navigation Jump to search
This page has not been proofread.


W r. 1481 Świdrygicllo, zwyciężywszy Zy- ostąpić do Mohilewa. W roku 1708 d.25 glllllllta brata Witolda pod }Iołodeczną i spa- czerwca Karol XII, przyciągnąwszy z MińBka, liwszy Za sław, l'Iiilsk, przeszedł Berezyn<; stanął nad Berezyną naprzeciw B. Gdy z prze- i zatrzymał się w B., gdzie mu dostawiono Mi- ciwnej strony wojska rossyjskie strzegły przej- chała lwanowicza księcia Holszailskiego; z B. ścia rzeki, król szwedzki, posuną,wszy się wyżej odesłał go do Witebska, rozkazawszy utopić w Borysowa o 12 wiorst, przeszedł we wsi Stn- Dźwinie. W r. 1500 kniaź moskiewski Iwan dziance Bcrezynę i stoczył bitwę pod Hołow- Wasilewicz, zmówiwszy się z książętami ruski- czycami. Polewoj pisze, że Karol XII przebył mi hołdującymi Litwie, przeciągnął ich na swoją rzekę Berezynę w miasteczku Berezynie nii- stronę i zchrawszy wielkie wojsko wysłał pod szej, a tylko część jego wojska stała na prze- dowództwem Jakóba Zacharyuicza, który, spa- ciw B. Inny historyk pisze: Karol XII wy- liwszy Braiu;k, zarówno Brańszczanów jak słał z :Mińska generała Sparre do B., aby H,os- mieszkańców innych miast i wsi do przysięg'i syan trzymać w niepewności, sam zaś przepra- kniaziowi zmusił. Dowiedziawszy się o tem wił się w miasteczku Berezynie ihumeńskicj w. książę litewski Aleksander wysłał wojsko (niższej) dnia 16 i 17 lipca, gdzie tylko było pod dowództwem Konstantego Ostrogskiego 600 żołnierza rosyjskiego. Jednak najpewnicj- do Smoleńska, a sam z resztą wojsk pociągnął szem być może, ze król szwedzki z Radoszko- przez Mińsk i w Borysowie się r,atrzymał. wicz przyjeżdżał do B. dla obejrzenia mostu, Wojewoda smoleński Stanisław Kiszka, zebra- który kazał budować na rzece Berezynie, nie wszy garstkę swego wujska, przyłą,czył się dla tego, aby miał tędy się przeprawić, lecz pod chorągiew hetmana, ale, będąc mylnie aby wojska rossyjskie odciągnąć od miejsca, uwiadomiony o liczbie wojsk nieprzyjaciel- którędy miał przejść rzeczywiście. W r. 1812 skich, rozp.oczął boj z nierównie silniejszym podczas wkroczenia Napoleona do Rossyi przez przeciwnikiem, między wsiami Łopatyną i W ie- B. przechodziły wojska francuzkie pod do- drosz11l. Hetman spostrzegł omyłkę, ale nie wództwem marszałka Davoust, i B. był ogło- mogąc się wycofać, rozpoczął walkę przeciw szony główne m miastem departamentu bory- 4J,000 nieprzyjacielskiego wojska. Zrazu oba sowskiego, nad którym rządcą mianowany zo- wojska dzielnie się ścierały; litwini mężnie stał generał Barbanegre. Podczas odwrotu wytrzymywali, ale gdy nadeszły posiłki nie- wojsk francuzkich z Moskwy Napoleon skiero- przyjacielowi, musiały cofać się; pn:yczem he- wał 8ię na B., gdyż po tej drodze znajdowały tman został otoczony przez wroga i wzięty do się ogromne magazyny z zapasami dla wojska. niewoli. W. ks. Aleksander, będąc podówczas Wojska rossyjskie: przewidując ze cesarz fran- w miasteczku Bobrze, dowiedział się o klęsce cuzów przekroczy Berezynę koło B., pośpieszy- i ze smutkiem powrócił do Borysowa, gdzie ły pod to miasto. Czyczagow od Wołynia cią- przyjmował posłów od zwycięzcy. W r. 1514 gnął przez Mi1'1sk a Wittgenstein przybliżał się Zygmunt I król pojski, poróżniwszy się z carem od Witebska. Napoleon dla powstrzymania vVasilem Iwanowiczem, przyjechał do Litwy i przeszkodzenia połączeniu się wojsk rossyj- i robił przygotowania do wojny. Gdy się ski ch wysłał księcia Bdluno naprzeciw ks. Zygmunt dowiedzał o upadku Smoleilska, wy- Wittgensteinowt, a marszałka Oudinot'a do B., ruszył z wojskiem na spotkanie nieprzyjaciela. aby tam strzegł Berezyny. Ks. Belluno zdo- VV Mil'1sku zatrzymawszy się na krótko i zro- łał powstrzymać ks. Wittgensteina pod Smo- biwszy przegląd wojska, pociągnął do B., gdzie lanami, gdy marszałek Oudinot, przejęty na powtórnic robił przegląd wojsKa, którego było drodze przez generała rossyjskiego Ożarowskie- 30000 jazdy i 2000 piechoty. Po odbytym go, zająć B. nie mógł. Tymczasem generał przeglądzie król miał pociągnąć pod :Moskwę, Dąbrowski zaniechał zdobywania Bobrujska ale go tu zatnymał poseł od papieza Leona X i z 15000 żołnierza i 30 armatami pośpieszył Giovanni Piso, który przybył do króla polskic- przez Jakszyce, Łohy, Kniaziówkę, Zabasze- go za staraniem cesarza niemieckiego .Maksy- wicze i Hlewin do B., gdzic w dniu 21 listo- miliana, aby odradzić Zygmuntowi wojnę. pada zajął okopy przez nikogo niebronione. Wysłuchawszy król posła podziękował za radę Tegoż dnia w nocy Czyczagow poostąpił pod dodając, że dla spokojności Litwy musi wojnę B. i nazajutrz rozpoczęła się zacięta walka pod doprowadzić do końca. W wojnie tej pod B. okopami. Dąbrowski, widząc niemożebność w dniu 28 sierpnia i 1 września dwie bitwy utrzymania się na pozycyi przed liczniejszem były stoczone. W r. 1655 Zygmunt III cią- wojskiem, cofnął się do B. i będąc nacierany gnąc pod Smoleńsk przechodził przez B. Pod- przez jazdę rossyjską, w nieładzie ustąpił poza- czag wojny Jana Kazimierza z Aleksym :Mi- miasto. Czyczagow wszedł do B., gdzie się chajłowiczem Borysów był zdobyty szturmem i zatrzymał, gdy Dąbrowski, przyszedłszy do In 'zez Rossyan. 'N r. 1660 Stefhn Czarniecki porządku, poszedł po trakcie moskiewskim, oblegał go, usiłując odebrać, ale po dwumie- w nocy z d. 22 na 23 listopada spotkał się sięcznem beskutecznem zdobywaniu, musiał z generałem St. Cyrem, z którym połączywszy