Page:PL Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. 1.djvu/195

From Wikisource
Jump to navigation Jump to search
This page has not been proofread.


z przystanią, której wywóz 1860 wynosił 19692 rs. Biało . stawiailslii, szczyt w głównym grzbiecie Tatr spiskich nad Białemi Stawami, na zachód od nich, w dolinie Białej Wody. Zwą go także Białą Turnią. Wzniesienie 2229.79m. (Kolbenheyer); 2114,5 (Townson); 2231,7 (Ko- rzistka); 2272,8 (Fuchs); 2057,9 (Pauliny); 2054 (Loschan). Br. G. Białostocki powiat, ob. Białystok. Białostoczka, wś, pow. białostocki, z fabry- ką farb. Białosuknie, 1.) os., jedno z przedmieść Goniądza, pow. białostocki, o 47 w. na płn.- zach. od Białegostoku. Liczy 166 mk. katoli- ków. Otrzymała przywileje: Zygm. III 1593, Wład. IV 1595, Jana Kaz. 1601, Jana III 1677, Aug. II 1755 i Stan. Aug.1765. 2.) Pod tą nazwą wspominanych jest pod r. 1432 kilka wsi w ziemi bielskiej i łomżyńskiej, np. B.-Papki, B.- Wrzący Stok, ktore mają być gniazdem znanej rodziny Białosukniów. Iłiałosuknówka, Bielos1tknowka, niewielka wioska w pow. radomyskim, nad małą rzeczką wpadającą do rz. Uzy, o 29 w. od Chabnego, a o 9 w. od wsi W ołczków, z któremi stanowi jednę parafią, mieszkańców 98 prawosławnych. Ziemi 608 dz., zupełnie prawie pokrytej lasem a . w części błotem. Mieszkańcy trudnią się g'łównie przemysłem leśnym. Należy do ro- dziny Białosukniów. Zarząd gminny we wsi W ołczku, policyjny w Czarnobylu. Kl. Przed. Białośliwie, niem. Weissnh6he, wieś, pow. wyrzyski; 156 dm.; 1601 mk., 1034 ew., 567 kat.; 339 analf., ma kościół protestancki, czte- ry jarmarki na rok; st. dr. zel. z Piły do Byd- goszczy, o 39 kil. od Piły. W okolicy wyko- pano urny na cmentarzysku pogańskiem. 2.) n., niem. Flottwell, królewszczyzna, pow. wy- rzyski; 2873 morgo rozl.; 4 miejsc.: 1) B., 2) Schleinitz; 3) Miiffling; 4) Wydormiihle; 13 dm.; 227 mk.; 93 ew., 134 kat.; 63 analf. Białotarsl{, wś rządowa, pow. włocławski, gm. Rataje, par. Białotarsk. Posiada kościół z drzewa w bardzo biednym stanie, w XVI w. załozony, i szkółkę elementarną. V 1827 r. było tu 23 dm. i 213 mk. Par, B. dek. wło- cławskiego, ma 3020 dusz. Białotyn, ob. Biełotyn. Białollsówka, 1.) wś, pow. hajsyński, ma dusz męz. 621, ziemi włośc. 1581 dz. Do ma- jątku tego w pow. hajsYllskim nalezy: Łuka- szówka i }[ańkówka, razem ziemi używalnej 1464 dzies. i 75 dz. nieużytków. Własność Feliksa Sobańskiego. 2.) Ił., wś, pow. bra- cławski, liczy 539 dusz męz., 1677 dz. ziemi włośc. Nadana. przez Salezego Potockiego w 1750 r. klasztorowi ks. dominikanów w Tul- czynie, uziś rządowa. Dr. M. Białolls', w ś , w pow. sokólskim, gub. gro- dzieńska, o 21 w. od Sokółki, chat 41. Białowim'śnie, wś rządowa, pow. sejnell- ski, gm. Pokrowsk, par. Berzniki. W 1827 r. było tu 11 dm. i 111 mk. Białowiel'za, 1.) wś, pow. jędrzejowski, gm. i par. Mstyczów, 03 w. na półn. od Msty- czowa. W 1827 r. było tu 27 dm. i 116 mk. 2.) B., wś, pow. pułtuski, gm. Kleczewo, par. Pułtusk. Białowiel'zyn, wś i rumunki, pow. li- pnowski, gm. Kłokock, par. Lipno; 16 dm., 104 mk.; obszar gruntu 301 morgów, wtem włośc. 293 morgi. F. O. Białowieska puszcza, leży w pow. pru- żańskim, między 52° 59' i 52° 51' szer. płn. a 40° lO' i 42° dł. wsch. od Ferro, ma 1054 w. kw.rozl., z czego dwie trzecie części zajmują lasy a jednę trzecią błota i łąki. Na zachodzie otoczona polami, na wschód i południe ma tak- że wielkie lasy, które niegdyś łączyły ją z lasami mińszczyzny. Nieg'dyś puszcza ta miała do 200 tys. dziesięcin rozl., ale królowie polscy nadawali róznym osobom prywatnym liczne jej części, niebawem w następstwie kar- czowane. Do puszczy tej należą pomniejsze puszcze: jałowiecka, świsłocka, ladzka, szere- szewska. Pośród niej spotykamy wiele fol- warków i wsi osiadłych, które zajmują blizko 40,000 dziesięcin ziemi. Podług obliczeń Ei- chwalda, obwód puszczy ma 160 wiorst, naj- dłuższa przekątnia 50, a najmniejsza szerokość 40 wiorst wynosi. Mniejsze miasteczka w ob- wodzie jej są: Szereszew, Kamieniec litewski, Orla, Karew i KleszczeIe. Pod względem hy- drograficznym, puszcza białowieska zawiera wiele wody, którą dostarcza Wiśle za pośre- dnictwem Narwi i Bugu: leży albowiem pomię- dzy rzekami Białą, Lśną i Narwią, z których dwie pierwsze płyną od północy ku południo- wi, ostatnia zaś od południa ku północy. Ka- rewka, odnoga Narwi, wypływa ze środka puszczy z błota Nikol', dzieli ją na dwie pra- wie równe części, płynie przy wsi Białowieży i po wyjściu z puszczy, na. północnej stronie, o sześć wiorst za nią, wpada do Narwi za mia- steczkiem tegoż nazwiska. Rzeka Lśna, po- większona wodami rzeki Białej, wpada do Bu- ga pod Pratulinem. W straży leśniańskiej bierze początek mała rzeczułka Leśna, łącząca się na brzegu puszczy z Białą; ta ostatnia wy- chodzi z majątku Opola, płynie przy Królowym Moście, wpada do Lśny, a potem z nią razem do Bugu. Wszystkie rzeki i strumienie mają spad bardzo nieznaczny, miejscami tworzą bło tniste rozlewy i wyspy trzciną porosłe, albo rozdzielają się na tyle odnóg, iż częstokroć mię- dzy niemi trudno jest rozróznić główne koryto. Jeziór nie ma, a w wodach ciekących, próe>l raków, bardzo mało jest ryby. Grunt w pusz- czy rozmaity: zarastający wrzosem i samąsosnq,