Estatuto d'Autonomía d'Aragón: Esposizión de motibos

From Wikisource

[edit] Esposizión de motibos

Aragón, nazionalidat istorica, eixerze o suyo dreito á l'autonomía á la emparanza d'a Constituzión Española. As suyas instituzions d'autogubierno alazetan a suya actuazión en o respeuto ta la lei, a libertat, a chustizia e as balors democraticas.

O Reino d'Aragón ye a referenzia d'una luenga istoria d'o pueblo aragonés que en o curso de sieglos dio nombre e contribuyó á la espansión d'a Corona d'Aragón. Siñal d'identidat d'a suya istoria en ye o Dreito Foral, que s'alazeta en dreitos orichinarios e ye fidel refleixo d'as balors aragonesas de pauto, leyaltat e libertat. Iste caráuter foral se refleixó en a Compilazión d'o sieglo XIII, en o clamato Compromís de Casp de 1412 e en a identificazión d'as suyas libertaz en o Chustizia d'Aragón.

Iste Estatuto encorpora disposizions que afondan e perfezionan os instrumentos d'autogubierno, amillora o funzionamiento instituzional, aculle dreitos d'os aragoneses que quedan asinas millor protechitos, ixampla e asola espazios competenzials e s'ubre enta nuebos orizonts como lo d'a suya bocazión europea, asoziata á la suya tradizional boluntat de superar buegas.

Iste Estatuto sitúa Aragón en o puesto que, como nazionalidat istorica, li corresponde á dintro d'España e, per meyo d'ella, a suya pertenenzia á l'Unión Europea e dota á la Comunidat Autonoma d'os estrumentos prezisos ta continar fendo reyalidat l'abanze sozial, cultural e economico d'os ombres e mullers que biben e treballan á Aragón, embrecando los suyos poders publicos t'a promozión e esfensa d'a democrazia.

Per toz istos motibos, o pueblo aragonés, representato per as Corz d'Aragón, ha proposato, e as Corz Chenerals, respetando a boluntat popular aragonesa, han aprebato iste Estatuto d'Autonomía que remplaza l'aprebato per meyo de Lei Organica 8/1982, de 10 d'agosto, con as suyas modificazions posteriors.