Page:PL Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. 1.djvu/147

From Wikisource
Jump to navigation Jump to search
This page has not been proofread.


stanowiła niegdyś gra.nicę między Roesya, a ti- prawy przez Bei'ezynę, miedzy 1łorysowem twą. W historyi B. pamiętna jest przeprawa- a Bobrujskiem, i połączenia się z armia, księcia mi przez nia, Karola. XII i Napoleona. W r. Schwarzenberga, wyruszył dnia 25 listopada. 1708 podczas wkraczania Karo!a XII do Ros- o świcie z Borysowa w kierunku miasteczka syi, feldmarszałek Szeremetiew, chcąc prze- Niższej Berezyny. Generał hr. PahIen, zo- szkodzió przęprawie Szwedów przez Berezynę, stawiony z przednia, strażą pod Borysowem, wysłał generała Goltz z 8,000 wojska do Bo- a generał Czaplic z oddziałem swoim (4 ba- rysowa, ale Karol, dowiedziawny się o tem po taliony piechoty, 11 szwadr. kawal., 3 pułki przybyciu do Mińska, dnia 7 czerwca wypra- kozaków i 10 dział) pod wsia, Bryle, blizko wił do Borysowa generała 8parre z 4-ma puł- miasteczka Ziembina. Chociaż tego dnia do- kami, dla trzymania Rossyan w niepewIloBci, strzezono przygotowania ze strony Francuz6w a sam zwrócił się na prawo przez lhumeil ku do przel)l'aWY pod wsią Studzianką; lecz to nie Niższej Berezynie, i stanął tu d. 14 czerw- zatrzymało Czyczagowa, który, uważaja,c je za C:1. Na przeciwnym brzegu znajdowało się demonstracye, ciągnął dalej, i nawet polecił tylko 600 żołnierzY'rossyjskich, którzy musieli generałowi Czaplicowi złączyć się z hr. Pahle- cofnąć się, i kroI szwedzki, rozkazawszy d. 15 nem pod Borysowem, zostawiwszy pod wsi, czerwca zbudować dwa mO&1ty, przeprawił się Bryle tylko kozackie posterunki. Tymczasem z swoją, armią w dwóch dniach następnych. Napoleon rzeczywiście postanowił przeprawić się l'amiętniejszą atoli jest przeprawa Napoleona pod wsią Studzianką, naprzeciw wsi Bryle, w r. 1812. Resztki armii francuzkiej zebrały blizko o 2 mile wyzej Borysowa., gdzie poło- się 20 listopada pod Orszą, i Napoleon zamie- zenie miejsca było daleko dogodniejsze. Wie- rzał cofać się pod Borysów, ahy, przeprawiw- czorem d. 25 listopada generał EbIe zajął się 8ZY się w tern mieście przez Berezynę, ciągnąć budową dwóch mostów na kozłach. jednego dla do :Mińska; ale znajdując się o trzy marsze od wojska, drugiego dla pociągów. 'V nocy z d. Borysowa, dowiedział się, że to miast!> już za- 25 na 26 listopada, marszałek Oudinot wyru- jęła armia Czyczagowa. Chociaz zaraz potem szył z swoim korpusem zBorysowa ku Stu- marszałek Oudinot wszedł do Borysowa, ale dziance, gdzie stanął o świcie; za. nim cia.gnęła nie na wiele to się przydało Napoleonowi, 301- cała armia, oprócz marszałka Victor, zostawio- bowiem most na Berezynie ostał zniszczony, nego w Borysowie, aby trzymać dłużej ROB- i dunaj ska armia Czyczagowa zajmowała brzeg syan w niepewności. Napoleon, przybywszy przeciwny. Hrabia Wittgenstein nadciągnąw- do Studzianki, zaraz rozkazał przeprawić się szy dnia 23 listopada z pod Połocka do mia- wpław lekkiej jaździe polskiej i woltyżerom, steczka Cholopienicz, z korpusami Berga i Stein- za którymi na dwóch tratwach dostało się 400 gla, zagrażał prawemu skrzydłu armii fran- strzelców. Na górach u Studzianki ustawiono cuzkiej i mocno naciskał tylną jej straż, dowo- bateryez40działipodichosłonąciągnęła. się da.- dzoną przez marszałka Victor. Z drugiej stro- lej budowa mostu, którą utrudniała niezmier- ny, główna armia rossyjska doszła do miasta nie kra, płynąca po rzece, i niedostatek mate- Kopysia, a przodowe jej oddziały, pod dowódz- ryałn. Ale dzielność i wytrwałość pontonie- twem generałów Płatowa, Miłoradowicza i J er- rów francuzkich zwalczyły wszelkie przeszko- mołowa, znajdowały się juz w okolicach mia- dy. Generał Czaplic znajdował się juz pra- steczka Tołoczyna, i naciskały armią francuzką wie pod samym Borysowem, gdy dali mu znać od tyłu. W tak rozpaczliwem położeniu, Na- kozacy, że Francuzi przeprawiają, się pod wsi, poleon, opasywany ze wszech stron, postano- Bryle; natychmiast zwrócił się ku tej 'Wsi, ale wił przebojem otworzyć sobie drogę przez 81'0- zastał Francuzów tak dobrze już usadowionych dek armii dunajskiej i ciągnąć wprost do Wil- na prawym brzegu, że ze słabym swoim oddzł&.. na. W tym celu, chcąc rozerwać uwagę Czy- łem nie zdolałby ich wyprzeć, i tylko z krza- czagowa, groził mu przeprawą w kilku miej- ków ich ostrzeliwał. O godzinie 7 wieczorem scach. Armia francuzka, wzmocniona korpu- most był gotów, i korpus marszałka. Oudinot sami marszałków Victor i Oudinot, tudzież re- w liczbie 7,000 przeszedł zaraz na prawy brzeg sztkami dywizyi Dąbrowskiego, wynosiła jesz- i wyparł ze wsi Bryle oddział generała Cza.- cze do 80,000. WarmIi Czyczagowa było plica, który cofnął się do 8tachowa drogą bo- tylko 32,000. Nadto, generał Oertel, mający rysowską. Admirał Czyczagów 26 listopada j1 wzmocnić korpusem 12,000, zatrzymał się znajdował się we wsi Szabaszewiczach, a prze- w Mozyrzu, bez żadnego dostatecznego powo- dnia jego straż, pod dowództwem generała. duo Dnia 24 listopada przodowe kolumny O'Rourke, stanęła aż w miasteczku Niżnej Be- francuskie, zbliżywszy się ku wsi Niemonicom, rezynie, i wtedy dopiero przekonano .się, że niedaleko Borysowa, zwróciły się na lewo, jako- Francuzi zgoła. tu nie myśleli o przeprawie. by zamierzając cia,gnlć w dół Berezyny. Wrócił się przeto Czyczagów nazajutrz do Bo- Admirał Czyczagow, troszcząc się nade- rysowa. Tymczasem Napoleon z gwa,rdy wsz:ystko, :loby uie dopuścić Napoleonowi prze.. przeprawił się p01 Studian:kl dnia 27 ( (0-