Jump to content

Page:Ang dila natong bisaya.pdf/160

From Wikisource
This page has been validated.
148
UL. XV
IMPERPEKTO


unang panig-ingnan duháy kahulugan: (I) ang hitabo díín natawoh si Hesús, ug (2) ang kinaiyang tawhanon ni Hesús. Ug dili siláh supak sa lintunganayng kahulugan sa "pagka....", usáh lamang silah ka paglipang ning maóng kahulugan.

Pruybah: Kay pinasikad sa: dinhá sa kahimoan ni Hesús nga "butáng" gitawag tawoh, mapú-pu nato (1) ang panahón sa paghitabó nianang kahimoanah, ug (2) ang kinaiyah nianang "butangah"; kay siláng duhá suhd man sa panan-aw ngadtoh sa, o sa pagsud-ong nganhá o dinhá sa kahimoan sa “butáng” tawoh. Ang ikaduhá ug ikatolóng panig-ingnan dili makalibog, kay dinhá sa kahimoan sa "bu- táng" matuud, naah ang iyang katunhay, ug dinhá sa kahimoan sa “butáng” gahig ilong ni Tomás, makita usáb ang kadautang mosangput kaniyah.

Usahay gamiton ang "pagka...." dihá sa pagtuwaw. "Pagkatontoh mo gayúd! ¡pagkadakú sa iyang matáh! ipagkatahúm gyud niyah!" Nga maingon-ingon niinih: Dunah ka gayúd nianang kinaiyang gitawag tontoh; ang iyang matáh, sa kadakú; ug siyáh, sa katahúm. Apán labing maayong ingnon:¡katontoh mo gayúd! ¡kadakú sa iyang matáh! ¡katahúm niyah!;-kay labíh man kiníng mugbu, busah la-bíng tin-aw ang larawan.

Kiníng paggamit sa "pagka" dihá sa pagtuwaw, nagpailáh nga alang sa mga Bisayá, ang "konkreto" o ang butang dihá sa bukúg ug lawas, maóy labíng angay sa ilang kinaiyah ug pangsabút; ug dili ang "abstrakto", kay kiníh hanáp ra kaayoh ug dili kinaham sa handurawan sa mga tagah Sidlakán. Lain kining higayón nga nagpailáh nga walá kitáy matuud nga “abstrakto".

Ang mga pormang: "panagpa....ug panagka", alang sa daghang butang o kalihokan, apán tagsaráh siláng gamiton. Ex. gr.: "Ang panagkasumpaki sa mga katarungan ni Simón ug ni Tomás, nakahatag katin-awan sa lantugi; dinhá sa panagpangadtoh gayúd sa mga tawoh sa taboán, mibundak ang dakúng uwán."