Jump to content

Page:Ang dila natong bisaya.pdf/151

From Wikisource
This page has been validated.
UL. XIV
139
IMPERPEKTO


(nangutáw). Si Mariya nanghayhay, nangladlad sa mga linabhan. Nangsugsuhg (nanugsuhg) na upúd siyáh; nangkusí (nangusí), mangkusí (mangusí), nangdukduk (nanukduk), mangsudya (manudya) si Tiyóy."

Tun-ih ang Uluhan XX bahin ning dyutayng kalainan sa panglitók.

“NAGAPA, NAGAKA; MAGAPA, MAGAKA...".

Sumala sa mga Uluhan XII ug XIII, ang "pa....”. tungúd nianang iyang pagkamalantawon o madulungon ngadtoh sa umaabut, nagpasabút nga dunay kabubut-on o kahiligang hinan-ay ngadtoh sa, o sa dili pagsanta sa, katunghaan dinhá sa suheto, sa kalihokan sa dugukang iyang gilanggikitan. Busah siyáh anhá malagmit igkita sa pormang tunga-tunga; kay dinhíh ang suheto daw aktibo ug daw pasiboh. Ug busah ang "nagapa..." nagpailáh nga suhd sa panahóng gihisgután naah na, gisugdan na ug nagpadayon pa ang kahimoan nianang kahiligan o kabubut-ong madulungon ngadtoh sa, o sa dili pagsanta sa, katunghaan dinhá sa suheto, sa kalihokan o kahimtang gipasabút sa dugukang gilanggikitan.

Mga panig-ingnan: "Si Pedro nagapaawút; ang iró nagpainit; ang tawoh nagpagapus." Sa ato pa, si Pedro dunah nianang kabubut-ong madulungon ngadtoh sa, o sa dili pagbaldah sa katunghaan dinhá kaniyah sa buhat sa pag-awút; ang iró, sa kahimtang "nainit"; ang tawoh, sa buhat sa paggapus.

Giingón ko sa itaas nga kining dagwayah labing ma- ayoh nga anhá ibutáng sa paaging tunga-tunga, tungúd sa katarungang gipahayag na. Lahí siyág kahulugan sa lunsay nga pasiboh; lahí sa: "Si Pedro gialután; ang iró giinit o giinitán; ang tawoh gigapus o gigapusag pisi."― Kay gipasabút lamang dinhíh nga ang suheto maóy hitungnan sa pag-awút, pag-init o paggapus; apán walá gayúd ipasabút nga siyah ang suheto may kaugalingong pag-oyon o kahiligang madulungon ngadtoh sa katung-