Jump to content

Page:Ang dila natong bisaya.pdf/148

From Wikisource
This page has been validated.
136
UL. XIV
IMPERPEKTO


Ambut lag unsay ilang gipasikaran; ang kadaghanan hinoon walá moiláh ning buút ipadawat nga kalainan. Ug makatarunganon ang kadaghanan kay ang "nag...." maóh man gayúd ang "naga..." nga giputlan sa katapusang "a".

Dunay laing “nag" nga linangkub sa "na úg"; kiníh dili iglalanggikit, hinonoah igkukuyug lamang, kansang kahulugan gihisgután didtóh sal Uluhan XXII ubús sa bahin ang "sa" ug ang "úg". Wala siyáy labut dinhíh. Mga iglalanggikit ang giatubáng ta karón.

Giingón ko kaganinah nga "suhd sa panahóng gihisgután". arón pagpasabút nga ang "naga...." dili tukma sa karón lamang, ni sa miagih lamang, ni sa umaabut da; kay siyah mahimong gamiton alang ning tolóh ka panahón. Bahin sa karóng panahonah: "Akóh karón nagasulát; siyah nagluto karón sa bibingkah; aniay kabús nga nagaagulo.” Dayág nga siláh nasulud sa panahón karón. Aniay alang sa panahong miagih na: "Sa pag-adtoh ko sa tuig miagih sa Sugbu, nakita ko ang masakitón nga nagailaid; samtang nagahilák ang Birhen, ang mga kaaway ni Hesús nangbiaybiay." Ug sa panahóng umaabut: "Pakatulgah ang bata, ug samtang siyáh nagahagók pa, kuhaah ang singsing; adtoah si Pedro,. apán kon siyah nagasulát pa, ayaw pagtugawah."

Dinhíh ning tolóh ka matang sa mga panig-ingnan, walá gayúd mausáb ang kahulugan sa "naga...." kun "nag...". Sa ato pa diáy, suhd sa panahóng gihisgután, makarón siyáh, o maumaabut, o mamiagih na, suhd lagih nianang panahonah ang mga kalihokang gihisgután gisugdan ug nagpadayon pa gihapon.

Aniay mga panig-ingnan sa paaging tunga-tunga: "Ang tanúm nagatubó; si Pedro nagpahiyúm; ang masakitón nagalisúd."

Tugbang sa "naga, nag", apán alang sa panahóng giisip nga umaabut, maóh ang "maga, mag... Kay ang "ma" ugúd nagpailáh man nga ang kalihokan sa berbo nga gipasiunhan sa "ga" wala pa makabatóg kahimoan, suhd sa panahón sa paghisgut, hinonoah umaabut