Jump to content

Page:Ang dila natong bisaya.pdf/140

From Wikisource
This page has been validated.
128
UL. XIII
PERPEKTO


ta nga siláh sakup kun suhd sa usáh lamang ka matang. Silang duhá kalibogán, kay usahay pinaduyás, usahay pinintok; lahí sa _ an' nga lobos pinaduyás, ug sa ....on, ..ah" nga lunsay pinintok. Apán ang No. 3 ubús sa No. 4, kay kiníh kanunayng Imperatibo dihá sa mga paaging apirmatibo, bisan ugúd dihá sa paaging madilion mahimoh usáb siyáng Indikatibo; ug kadtóh usahay Indikatibo ug usahay Imperatibo, busah may pagkahanáp. Ang No. 3 (a) ubús usáb sa No. 3 (b), kay kiníh siyah pasiboh mang pinintok, samtang ang No. 3 (a) pinaduyás.

Ang No. 4 (a) ubús upúd sa No. 4 (b), pinasikad sa katarungan nga ang No. 4 (a) pinaduyás man ugúd ug ang No. 4 (b) pinintok.

Ubús sa hinungdan nga ang No. 5 (on) usahay Indikatibo ug usahay Imperatibo, samtang ang No. 6 (....ah) masabúg Imperatibo, ang No., 5 ubús gihapon sa No. 6.

Kaná sa usáh ka bahin. Apán, bisan pag sud-ongon ta siláb, ubús sa laing pagpalandong, ang "....on" ubús gihapon sa "ah". Ang lintunganay ugúd nga kahulugan sa "...on" maóh man ang pagkabuhatonon pa. Siyáh naglantaw ngadtoh sa unahan, sa umaabut, ngadtoh sa iyang kahumanan, sa iyang kahingpitan. Busah ang matáh atong salabutan nahapintok pagtan-aw dinhá sa kahimoan sa dugukanong kahimtang,―in fieri.

Ang lintunganay upúd nga kahulugan sa “....ah" maóh man ang butang o kahimtang nga nahumán na. Wa- lá niyah tan-awah, walâ lamang niyah ikabaná ang kalihokang madulungon ngadtoh sa katunghaan sa kahimtang. Ang iyah gayúd nga gilantaw maóh ang sangputanan, ang kahumanan,―in facto esse. Busah sa pagingón ta: kanáng tawhanah, bukagah, hariah, atong gipasabút nga humanáh nato siláh tan-awah. Sa ingón niana, daw natibuúk na siláh, nahingpit na siláh dinhih suhd sa atong salabutan.

Nan, kay ang naah pa sa kalihokan ubús mag ang-