man pagpakita nga kining tolóh ka kagamitan naggikán
nianang usáh? Mga sulbaronon kining kinahanglang tunan
ug tin-awon sa tanang mahigugmaon sa atong pinulungan.
Sa ubús kong pangisip ang Ebreyo makatabang gihapon nato ning higayonah. Siyah dunay porma hiph'il sa iyang berbo, nga gamiton arón pagpasabút nga ang gihisgutáng kalihokan daw gidusú o gipiúg sa usáh ka gahúm kun pangbuút arón motungha siyah dinhá sa katilingban sa ubáng mga maóh; busah ang 'hiph'il gitawag causaliva kun mapatunghaon. Kiníng bolok sa pagkamapatunghaon gipailáh sa iglalanggikit "hi...."ug dinhíh maggikán ang iyang ngalang hiph'il.
Ug, ¿unsah may kahulugan niining "hi...." sa mga Ebreyo?
Arón paghatag sa kahulugan sa ser sa Kinatsilá, kun be, being sa Ininglés, ang mga Ebreyo dunay hayáh, nga sa ato pa, “naniah”. Kiníh siyah nagpahayag sa nahitabó kun sa niabút sa pagkamaóh. Gitawág siyág modo indicativo sa mga Katsila, kay nagpailáh man sa hitabó lamang.
Ang imperatibo ning berbohah: "hiyéh". Busah siyah, nagkahulugan nga ang gihisgutáng kahimtang "patunghaon, o ngá maniah o mahimong maóh". Sa ingón niana, ang “hi...." nagpasabút ning buút nga mapiugon o mapatunghaon.
Kiníh, gitoohan ko, maóy nahitabó sa atong "hi...., hi...an"; kay kining iglalanggikitah sa Binisayá nagdaláh man upúd úg hiyas nga mapatunghaon. Pananglitan: "Ang basahón hikit-an",-nagpasabút nga ang basahón nakabatón sa kahimtang sa pagkanakita, kun milutáw o nitungha ang kalihokang gitawág "pagkakita”. "Si Tomás hiabutáng natulug",-diín gihisgután ang pagkaniah sa kahimtang gitawág "abút”.
Ang "nahi..." samah gihapog kahulugan; ug bantayán lamang nato ang nailáh na kaayoh nga "na...", kay walá gayúd mabalhin ang kahulugan ning naulahíh. "Si
