Jump to content

Page:Ang dila natong bisaya.pdf/131

From Wikisource
This page has been validated.
UL. XIII
119
PERPEKTO


uláng sa, katunghaan dinhá sa suheto, sa kalihokan sa dugukang gilanggikitan; ang “pa....on" nagpasabút usáb nga dunay kabubut-on o kahiligang hinan-ay ngadtoh sa, o sa dili pag-uláng sa, pagpatungha kun pagpukaw dinhá sa suheto sa kalihokan sa dugukang gilanggikitan. Siyáh, ang orasyong nagdaláh sa "pa....on", matawag nga pasiboh, kay ang suheto unah mang midawat sa kusúg ning kabubut-on o kahiligan nga nagasugyuto nagaaghat dinhá kaniyah ngadtoh sa paghimoh sa gihisgután nang kali- hokan.

Lahí siyah sa paaging "tunga-tunga" sa mga Griyego, kay kadtóh nagpasabút man nga ang suheto primero aktiboh kay siyah man ang mibuhat, ug unyá pasiboh kay siyah ra man usáb ang hitungnan sa maóng kalihokan. Apán ang "pa....on" nagpasundayag primero sa suheto nga pasiboh, ug unyá nga aktiboh kay siyah ang suheto maoráh man upúd ang mibuhat. Nasuhí. Busah usáb kon dili ka uyon nga tawgon ang "pa....on" nga pasiboh, mahimoh siyang hinganlag "aktiboh mediato."

Ang "papa on" samah rag eksplikasyon sa "papa.....an' ug sa "mama"

Ang "Paka...an"
Ang baláy nga pakadak-an sa prinsipé, tahúm.
Ang pakatawhan sa manalagna, kabús apán malinis.
Sa masabúg ang pakatagbawan sa tawoh, kawang ug

lumalabay.

Gikan sa mga maingon-ingong panig-ingnan ma- pú-pu nato ang kahulugan sa "paka an": Ug sang- lit ato na mang gihibaloán ang kahulugan sa tagsatag- sah ka iglalanggikit, ang sa "pa, ka, ug an", ihatag lang dayon dinhíh ang ilang kahulugang tiningúb. Ang "pakaan nagpailáh nga dunay kabubut-on o kahili- ligang gihan-ay nganhá sa katunghaan dinhá sa suheto sa kahimtang o "butáng" nga gipasabút sa dugukang gilanggikitan.

Busah, diha sa mga panig-ingnan sa itaas, may ka