há, o pulús dili-potensyál; "oóh kun dili"—
apán walá gayúy luna ang "oóh ug dili".
Niay laing pánan-aw mahitungúd sa "maka....", nga makadason sa pagtooh nga siyáh dili potensyál, ug makatabang usáb paghatag úg katin-awan nga kiníng dagwayah Túnga-tunga nga Perpekto gayúd.
Sanglit ang "ka...." nato nagkahulugan mag "butáng"
sa paaging lubúg, siyáh ang "maka...." may pagkaagidagid
sa mga panahóng perpekto sa Latín, ug may labíng hanáp
nga kasamahan sa mga panahóng perpekto sa Kinatsilá ug
Ininglés. Ang esse ugúd sa Latín nagkahulugan mag
"butáng" o "kahimtang sa butáng"; ug ang mga panahón
niyah nga perpekto nagdaláh man sa nagkalainlaing dagway sa esse.
Pananglitan:
"amav-ii" — akóh
naka-higugmah.
"amav-eram" —
" akóh
naka-higugmah.
"amav-ero" —
akóh maka-higugmah.
Ang "....i, ....eram, ....ero" sa Linatín nagkálainlain mang panahón sa berbo esse; ug ang dugukan amav.... gikan sa berbo amare—paghigugmah. Kiníng dyutay nga pagsusih makapakita sa kasamahan ug kalainan sa Linatín ug sa ato ning bahinah.
Sa kasamahan kay ang atong "naka...." hapit man matukma sa ilang "....i, ....eram"—sanglit ang lintunganay nilang kahulugan maóh man ang: "akóh naniah, nabutáng". Sa kalainan, kay ang amavi nagpasabút man nga "akóh nanaah nianang kalihokang gitawág paghigugmah", ug ang atong "nakahigugmah" nagpailáh man nga "akóh na butáng mahigugmaon" kun "Akóh na butáng gitawág higugmah"; ug kiníng kahuluganah matataw kon sulatón siyáh niinih: na-kahigugmah. Ang Latín nagpalutáw sa kalihokan sa berbo, ug ang Sugbuanon sa kahimtang sa butáng.
Ang Kinatsilá ug ang Ininglés, ináy mogamit sa ser o to be nga maóy tukma sa esse, nanggamit
