Jump to content

Page:Ang dila natong bisaya.pdf/113

From Wikisource
This page has been validated.
UL. XI
101
PERPEKTO

Ang atong "manga...., nanga...., manag...., nanag...., panag...., panga....", dili malalis nga kamatuuran nga dunah kitáng mga Sugbuanon mga linaíng pangdagway sa dugukan kun berbo, nga atong gigamit arón pagpailáh sa gidaghanón sa gihisgután. Busah makapailin-ilin kitáh. Mahimoh nga gamiton kadtóng dili sinubli nga: "ma.~., na...., pag....", pinakuyugan sa suheto nga nagdalág ilhana'n sa iyang kadaghan; ug mahimoh usáb nga gamiton kanáng mga giasoy sa itaas, bisan dili pakuyugan sa pinadayág nga suheto, arón paghisgut bahin sa daghan;—kay kaná lagíng mga pormahatí nagpasabút man nga daghan ang gihisgután.

May higala akóng Tagalog nga mipahayag nga siláh konóh may mga dagway sa berbo nga alang usáb sa daghan kun plural. Tingalih kahág nasayúp si Dr. Panganiban; apán dili tingalih daghan kay walá man hialinggatíh sa Doktór. Kitáh hinoon dunay ubay-ubáy, kay hapit man ang tanáng dagwayng punuan dunay plural.

Ang mga Tagalog dunay pagsubli sa pulung dugukan, ingón pananglit sa: "dádalaw, magtataním magtatanóng" samah sa atong: "lalakát, magtutudlo, magtatanúm". Bisag naglain ang ilang kahulugan, ang ilang pangdagway managsamah.

Apán, daw walá siláh samga sinubling mga iglalanggikit, nga samah sa atong: "mama...., nana.,.., papa...., popa...., onon". Giingón ko: "daw" —kay ang naasoy nang gramatiká ni Dr. Panganiban walá man maghisgut niana nga paagihah. Kon kiníh ugaling matinuud, kulang siláh sa mga bolok o paagih sa pagpanghiyas nga gipailáh nianang mga sinubli nga iglalanggikit.

Kahibuíungan gayúd, kay ang Tinagalóg maóh man konóy labíng hingpit sa mga Pinulungang Pjlipinhon.

Latí, sa Kinatsilág Ininglés

Gihisgután na sa may katapusan sa miaging sinulát nga kiníng toióh ka ling-on dili tukma sa panahón karón, urnaabut ug miagih sa Ininglés o Kinatsilá; kay sa pagbahin sa atong mga panahón sa gramatiká ang "panghüna-huna sa