sayá nga, sanglit madinugtongdugtongon, nagkinahanglan
gayúd alang sa mahusay nga pagsabút kaniyah, sa tinaw
nga pagsaysay sa lintunganayng kahulugan sa iyang:
mga iglalanggikit. Kon kiníh makab-ut, mamahimoh nato
ang pagsulát alang sa Binisayág gramatikáng hapsay ug
tin-aw. Kon ugaling dili man makab-ut, nagtooh akóh
nga anhá lang gihapon kitáh mahibilín sa "pagkaway-
regla" kun sa pagkatirapasagad.
Nan, sugdan ta na siláh pagtoón sa mahinay. Aniah:
Kiníng mga iglalanggikitah igkita dihá sa duhá ka ling-on: "Tunga-tunga" ug "Pasiboh" sa panahóng Perpekto. Ang "ma...." nagpasabút nga sa umaabut nga panahon ang usáh ka kahimtang sa pagkamaóh kun panghiyas sa berbo mahingpit pagtungha o matibuúk pagkanaah dihá sa suheto. Busah ang "ma...." labíng tukma sa kagamitan nga "Tunga-tunga" nga daw aktiboh ug daw pasiboh, bisan ugúd gamiton siyah usahay alang sa pasiboh.
Mga pananglitan: "Ang kuta matumpag; ang puthaw matunaw; ang tolonggon mabagay; ang kahón maokáb." Siláh nagpasabút nga sa umaabut nga panahón ang usah ka kahimtang mahitabó 0 manaah dihá sa usah ka suheto. Busah sabton nga dihá sa kuta mahitungha ang kahimtang sa pagkanatumpag; diha sa putlaw, ang pagkanatunaw; dihá sa tolonggon, ang pagkanabagay; ug dihá sa kahón, ang pagkanao káb.
Ang kahimtang maóy naghari dihá sa huna-huna sa nagahisgut, dili ang ang-ang sa kalihokang magapatungha ning maóng kahimtang. Busah kining dagwayah labing, sibo sa "Tunga-tunga” nga paagih. Busah usáb walá kaayoh lagdah ang tuyu ug paningkamut sa magpatungha sa naasoy nang mga kahimtang. Sa ingón niana lahí siláh sa: "gitumpag, gitunaw, gibagay, giokáb";-diín gilakip
