37. Le castello del dubita

.1 Ora, il habeva, non lontan del placia ubi illes jaceva, un castello, nominate le Castello del Dubita cuje proprietario esseva Gigante Despero, e illes habeva se addormite in su terreno. Il eveniva que le gigante, eveliante se tosto in le matino e deambulante in su campos, surprendeva Sperante e Christiano sur su terreno.

.2 Alora, con un voce menaciante e de mal humor, ille les faceva eveliar, e ille les demandava de ubi illes esseva e que illes faceva sur su terreno. Illes le diceva que illes esseva pelegrinos, e que illes habeva se perdite.

.3 Assi le gigante diceva: "Iste nocte vos ha transgredite le prohibition de restar sur mi terreno, ergo vos debe venir con me. Assi illes esseva fortiate a vader, proque ille esseva plus forte de illes. In ultra illes habeva poco a dicer, proque illes ben sapeva que ille habeva ration.

.4 Ergo le gigante les pulsava ante a se e les imprisionava in su castello, in un prision subterranee multo obscur, disagradabile e de mal odor pro iste duo homines. Hic illes jaceva de mercuridi usque a sabbato vespere, sin mesmo un poco de mangiar o de biber, sin lumine, sin alcuno a demandar de illo. Assi illes stava in un condition multo mal, lontan de amicos e cognoscentes. In iste placia Christiano habeva un duple dolor, proque il esseva pro su stupide haste que illes habeva cadite in un tal angustia.

.5 Ora iste gigante habeva un uxor, e su nomine esseva Diffidentia. Assi, quando ille habeva vadite a lecto, ille contava a su uxor lo que ille habeva facite, illo es, que ille habeva captate un copula de prisioneros, e que ille les habeva jectate in su prision depost que illes habeva transgredite su prohibition de passar super su terrenos.

.6 Alora ille la demandava, in ultra, in re lo que il haberea essite le melior de facer con illes. Assi illa le demandava qui illes esseva, de ubi illes veniva, e a ubi illes vadeva. E ille la lo diceva. Alora illa le consiliava que in le proxime matino ille debeva batter les sin alcun pietate.

.7 Assi, quando ille se elevava, ille prendeva un horribile fuste de ligno de malo e ille vadeva a basso in le prision subterranee e primo, in insultar les como si illes esseva canes benque illes non le habeva offendite in toto, ille se jectava super illes e les batteva terribilemente in tal modo que illes non poteva mesmo adjutar le un le altere, o volver se super le terra. Facite assi, ille se retirava e les lassava solmente a condoler lor proprie miseria e a affliger se sub lor affliction. Assi, durante tote ille die illes passava le tempore in nihil altere que suspiros e amar lamentos.

.8 Le proxime nocte, illa, in parlar con su marito in plus super illes, e in comprender que illes esseva ancora vivente, le consiliava de liberar se de illes. Assi, quando le matino veniva, e in perciper que illes esseva grandemente vulnerate per le colpos que ille les habeva date le die antea, ille les consiliava que, nam illes non haberea unquam potite exir per se mesme de ille placia, le unic liberation pro illes esserea occider se mesme o per un cultello, o per pendimento, o per un veneno. "Nam proque, ille les diceva, "vos seligerea le vita, viste que illo da solmente afflictiones?.

.9 Illes, tamen, le peteva de lassar les vader. Ma a ille petition su visage deveniva grandemente inragiate, e jectante se super illes, sin dubita ille les haberea occidite ille mesme, ma in ille momento ille cadeva in un de su convulsiones. De facto sovente in le belle saison ille cadeva in convulsiones, e ille perdeva durante un certe tempore le uso de su mano. Pro isto ille se retirava e les lassava a considerar que facer. Le prisioneros se consultava le un con le altere, si il esseva le melior acceptar le consilio del gigante, o non, e alora illes comenciava debatter.

.10 Christiano: "Fratre, que facera nos? Le vita que nunc nos vive es miserabile, e vermente io non sape plus si il es le melior viver o morir tosto. Mi anima selige le strangulamento [Job 7:15] plus tosto que le vita, e le tumba es pro me plus acceptabile de iste terribile prision. Esque nos acceptara le consilio de Gigante?.

.11 Sperante: "Sin dubita nostre actual condition es terribile, e certemente le morte esserea pro me plus benvenite que remaner hic pro semper, ma vamos considerar lo que le Senior del pais al qual nos vade ha dicite: `Tu non occidera', e isto vale sia in reguardo a altere personas, sia iste consilio de occider nos mesme. In ultra, ille qui occide un altere, pote commiter un homicidio super su corpore, ma pro un persona, occider se mesme significa occider corpore e anima al mesme tempore. In ultra, fratre mie, tu parla del acceptabilitate del tumba, ma ha tu oblidate del certitude del inferno al qual omne assassino vade? Nam nulle assassino ha vita eterne, etc.

.12 Vamos in ultra considerar que non tote le Lege sta in le manos del Gigante Despero. Alteres, secundo lo que io sape, ha essite captate per ille, tanto quanto nos, e illes successava escappar de su mano. Qui sape si Deo, le qual faceva le mundo, poterea facer morir le Gigante Despero, o si aliquando ille poterea oblidar de clavar le prision, o si in breve tempore ille habera un altere de su convulsiones, tanto que ille perdeva le uso de su gambas?

.13 Si illo unquam evenira, io es resolvite a ager coragiosemente e facer toto lo que es possibile pro escappar de su manos. Io esseva stupide in non haber lo essayate antea. Comocunque, fratre mie, vamos esser patiente, e indurar un poco. Le tempore de nostre liberation poterea venir tosto. Non vamos, tamen esser nostre proprie assassinos.

.14 Ben, verso le vespere, le Gigante descendeva de novo in le prision pro inspectar si le prisioneros sequeva su consilio, ma quando ille habeva ibi pervenite, ille les trovava vivente, si on pote dicer assi nam pro le manco de nutrimento e de aqua, e pro le vulneres recipite quando illes esseva battite, illes poteva facer non multo de plus que respirar. Ma, como io diceva, ille les trovava vivente. Isto le faceva multo inragiar e, in vider que illes habeva disobedite a su consilio, ille les diceva que il haberea essite melio que illes haberea nunquam nascite.

.15 A isto, illes comenciava multo tremular, e io pensa que Christiano mesmo evanesceva, ma in reprender un poco su fortias, ille de novo comenciava parlar in re le consilio del Gigante, e discuter an illes non facerea le melior in sequer lo. Ora Christiano pareva un poco in favor de illo, ma Sperante respondeva de novo assi:

.16 Sperante: "Fratre mie, esque tu non rememora quanto valente tu esseva antea. Apollyon non te poteva vincer, e non mesmo toto lo que tu audiva, o videva, o sentiva in le Valle del Umbra del Morte. Qual difficultates, terror e surprisas tu ha jam passate, e proque tu nunc non ha altere que pavor? Tu vide que io sta in prision con te, e io es de natura un homine multo minus forte que te. Iste Gigante me ha vulnerate tanto quanto te. Ille ha mesmo private me de nutrimento e de aqua, e con te io me afflige sin lumine. Vamos exercer un poco plus de patientia. Rememora quanto tu esseva coragiose in le Feria del Vanitate. Ibi tu non timeva ni le catena ni le cavia, e non mesmo un morte sanguinose. Vamos ergo resister con patientia le melior que nos pote, al minus vamos evitar le vergonia que es indigne pro un christiano.

.17 Ora, essente de novo nocte, e essente le gigante con su sposa a lecto, illa le demandava super le prisioneros, e si illes habeva acceptate su consilio. A isto ille respondeva: "Illes es obstinate picaros, illes seligeva le suffrentia plus tosto que occider se mesme.

.18 Alora illa respondeva: "Porta les in le corte del castello, deman, e monstra a illes le ossos e le cranios de illes que tu jam occideva; e face les creder que inter un septimana anque illes essera lacerate a pecias como lor precedente companiones. Assi, quando le matino veniva, le gigante vadeva a visitar les e les portava al corte del castello como su sposa le habeva dicite. "Istes, ille diceva, "esseva pelegrinos como vos. Illes alsi transgredeva mi ordines como vos. Alora, quando io lo credeva opportun, io les lacerava in pecias, e assi io facera con vos intra dece dies. Retorna assi a vostre prision. Assi ille les batteva durante tote le percurso. Illes assi jaceva a terra tote le die de Sabbato, in un condition lamentabilissime.

.19 Nunc, quando le nocte arrivava, e quando sra. Diffidentia e su marito, esseva de novo a lecto, illes comenciava a parlar in re lor prisioneros, e le vetule gigante comenciava jam a pensar que ille nunquam plus poterea occider les. A isto su uxor respondeva: "Io time que illes vive in le spero que in un die futur alcuno venirea a liberar les, o que ille cela instrumentos per le quales illes spera escappar. "Alora, le gigante diceva, "io los cercara le veniente matino.

.20 Ben, sabbato, a circa medienocte, illes comenciava precar, e illes continuava precar usque quasi al levar se del sol. Alora, le bon Christiano, multo surprendite, comenciava tosto exclamar: "Quanto stupide io es, jacer hic in iste fetide prision, durante que io poteva ben camminar in libertate. Io oblidava: io ha un clave sur mi pectore, nominate Promissa. Illes qui ha suffrite pro haber deviate del juste sentiero nunc vole adverter le alteres de pavor que illes mesme se remove del pace. Le Senior dice: face attention e preca, de pavor que vos cade in temptation.

.21 Alora Sperante diceva: "Isto es un bon nova, bon fratre, extrahe lo de tu pectore e proba lo. Alora Christiano lo extraheva de su sino, e ille comenciava probar lo al porta del prision. Le pessulo se retraheva quando ille girava le clave e assi Christiano e Sperante exiva del prision. Pois illes vadeva al porta exterior que conduce al corte del Castello, e illes poteva aperir mesmo illo con lor clave.

.22 Pois illes perveniva al porta de ferro, proque mesmo illo se debeva aperir, ma su serratura esseva damnabilemente dur. Al fin, tamen, illes successava aperir lo equalmente. Illes aperiva le porta, e illo tanto strideva que le stridor eveliava Gigante Despero. A isto ille se hastava a persequer su prisioneros, ma tosto ille cadeva a causa de un altere de su convulsiones, tanto que ille non poteva plus currer a captar de novo su prisioneros.

.23 Assi illes prosequeva e perveniva de novo al via del Rege. Ibi illes esseva in securitate, proque illes nunc esseva foras del jurisdiction del Gigante. Ora, quando illes habeva de novo passate per celle maledicte scaletta que les habeva facite deviar, illes se demandava que illes poterea facer pro adverter le altere pelegrinos a que illes non face le mesme error de cader in le manos del Gigante Despero. Assi illes se accordava de eriger ibi un columna, e scriber super illo un advertimento.

.24 Super le columna illes gravava: "PER ISTE SCALETTA ON VADE AL CASTELLO DEL DUBITA, LE QUAL ES CUSTODIATE PER LE GIGANTE DESPERO. ILLE DISPRECIA LE REGE DEL CITATE CELESTIAL, E ILLE CERCA DESTRUER LE SANCTE PELEGRINOS. Ergo, multes qui sequeva, legeva lo que hic esseva scribite, e escappava al periculo.

.25 Facite isto, illes cantava assi:

"Foras del via nos vadeva, e alora nos trovava lo que significava mitter le pede sur terreno prohibite; Que illes qui seque nos face multe attention, de pavor que un inadvertentia les face vader a ubi nos vadeva, de pavor que illes mesme deveni le prisioneros de ille, cuje castello es le Dubita, e cuje nomine es Despero.