La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/March/March 14

From Wikisource
Jump to: navigation, search

March[edit]

14[edit]

Ël complòt contra Gesù[edit]

1A-i mancava doi a la festa 'd Pasqua e dle Frascà[1]. Ij cap dij sacerdòt e ij magister ëd la Lej ancora a sercavo n'ocasion për ciapé Gesù për furbaria e masselo, 2ma nen durant le célebrassion dla Pasqua, për tëmma 'd na solevassion dël pòpol.

L'onsion ëd Gesù[edit]

3Ant ël mentre ch'a l'era a Betania, ant la ca 'd Simon (n'òm ch'a l'era stàit lebros) e ch'a disnavo, a l'é rivaje na fomna con un vas d'alabaster pien ëd përfum ëd nard pur, ëd gran' pressi. A l'ha dovertalo[2] e a l'ha vërsà 'l përfum an sla testa 'd Gesù. 4Quand ch'a l'han vëddù lòn, contut, a quaidun ëd coj ch'a j'ero a tàola con lor a l'é montaje la flin-a. A disìo: "Përché sgairé parèj tut col përfum ch'a costa? 5A l'avrìa podusse vende për pì che tërsent dëné e dovré l'arzan pr' ij pòver!" e l'arprociavo fòrt. 6Ma Gesù a l'ha replicà: "Lassela sté! Përché feje dj'osservassion? A l'ha fàit na bon-a assion anvers ëd mi. 7Përch' i l'avreve sèmper ëd pòver con vojàutri e i podreve feje 'd bin tute vòte ch'i vorereve; ma mi i l'avreve nen sèmper. 8Sta fomna a l'ha fàit lòn ch'a podìa fé: a l'ha onzù d'euli mè còrp prima dël temp prontandlo për la sepoltura. 9In vrità iv diso ch' an qualonque leugh dël mond ch'a sarà predicà cost evangeli a sarà 'dcò arcordà costa fomna e a spiegran lòn ch'a l'ha fàit.

Ël pian për tradì Gesù[edit]

10Antlora Giuda Iscariot, un dij Dòdes, a l'é 'ndass-ne a trové ij cap dij sacerdòt për rangesse con lor e consegné Gesù ant soe man. 11Quand ch'a l'han sentì 'l motiv ch'a l'era vnù, a son motobin arlegrassne e a l'han promëttù 'd deje 'd sòld. A l'é parèj che chiel adess a sercava n'ocasion për tradilo.

La Pasqua[edit]

12Ël prim dì dla Festa dle Frascà[3], quand ch'as sacrificava l'Agnel ëd Pasqua, ij sò dissépoj a l'han dije: "Andoa veus-to ch'i andoma a fé ij preparativ për toa sin-a 'd Pasqua?". 13Parèj Gesù a l'ha mandà doi ëd Sò dissépoj a Gerusalem con coste istrussion: "Andé 'nt la sità e n'òm av vnirà 'ncontra portand na gerla d'eva. Andeje dapress. 14Ant la ca 'ndoa ch'a intra, dije al padron ëd ca: 'Ël magister a ciama: Andoa ch'a l'é la sala a mangé ch'i podrai fé la sin-a 'd Pasqua con ij mè dissépoj?'. 15E chiel av mostrarà na gran' stansia al prim pian ch'a l'é già pronta. A l'é 'nsilà ch'i prontereve la sin-a". 16Antlora ij Sò dissépoj a son andass-ne ant la sità e a l'han trovà tut coma Gesù a l'avìa dije, e a l'han prontà la sin-a 'd Pasqua. 17A la sèira, Gesù a l'é rivà a la ca con ij Sò dódes dissépoj. 18Antant che a j'ero a la tàula ch'a mangiavo, Gesù a l'ha dit: "In vrità iv diso che un ëd vojàutri ch'a mangia ansema a mi am tradirà". 19E a l'han comensà a sagrinesse e a l'han dije l'un apress a l'àutr: "L'é-lo mi?". 20A l'ha rësponduje: "A l'é un dij Dódes, un ch'a moja 'l pan con mi ant la midema scuela". 21A l'é sicur che 'l Fieul ëd l'òm as na va, second ch'a l'é scrit ëd chiel, ma maleur a l'òm da chi 'l Fieul ëd l'òm a l'é tradì: a saria stàit mej che col òm-lì a fussa mai nassù.

La Sin-a dël Signor[edit]

22Antant ch'a mangiavo, Gesù a l'ha pijà 'l pan, e dòp d'avèjne ringrassià Nosgnor Dé, a l'ha rompulo, a l'ha dajlo e a l'ha dije: "Pijé, mangé, sossì a l'é mè còrp". 23Peui, avend pijà la copa, a l'ha rendune grassie, a l'ha dajla, e a l'han beivune tuti. 24E a l'ha dije: "Sossì a l'é mè sangh, ël sangh che conferma l'Aleansa an tra Dé e Sò pòpol. A l'é vërsà coma 'n sacrifissi për diversi. 25In vrità iv diso ch'i beivrai pì nen dël frut ëd la vigna fin-a al dì ch'i lo beivrai neuv ant ël Regn ëd Nosgnor". 26E dòp d'avèj cantà 'n Salm, a son andass-ne al Mont ëd j'Ulivé.

La predission ëd l'arnegament ëd Pero[edit]

27Për la via, Gesù a l'ha dije: "Tuti vojàutri i vë slontanreve da mi[4], përchè a l'é scrit: 'I patlerai 'l bërgé e le feje a saran tute dësbërgiairà', 28ma apress ch'i sarai arsussità dai mòrt, i andrai danans a voi an Galilea e iv rëscontrerai ansilà". 29Pero a l'ha dije: "Tuti a podrio cò slontanesse da ti, ma mi nò: mi i lo farai mai!". 30E Gesù a l'ha dije: "In vrità it diso che ancheuj, pròpi sta neuit, prima ch' ël gal a l'àbia cantà doi vòlte, ti 't l'avras negà tre vòlte fin-a 'd conòss-me!". 31Ma Pero a-j disìa ancora pì fòrt "Nò! Bele s'i dovèissa meuire ansema a ti, mi it arnegrai mai!", e tuti a l'han dije l'istèss.

Getsemani[edit]

32Antlora a son andàit ant un pòst ch'as ciama Getsemani, e Gesù a l'ha dije ai sò dissépoj: "Asteve ansissì fin-a ch'i l'abia pregà". 33E a l'ha pijà con chiel Pero, Giaco e Gioann, e a l'ha comensà a sagrinesse e a agitesse fòrt. 34E a l'ha dije: "Mia ànima a l'é crasà da ‘n crussi e da na tristëssa mortal. Sté sì con mi e vijé". 35Peui a l'é 'ndàit un pò pì an là, a l'é campasse a tèra e a pregava che, s'a fussa possibil, col' ora afrosa ch'a lo spetava a passèissa lontan da chiel. 36A disìa: "Abbà, Pare, tut a l'é possibil a Ti. It suplico, fame nen bèive da sta copa 'd patiment, contut, ch'a sìa nen lòn ch'i veuj mi, ma lòn ch' it veule Ti!". 37Peui a l'é tornà e a l'ha trovaje ch'a dormìo; e a l'ha dije a Pero: "Simon, deurmes tu? Has-tu nen podù vijé gnanca pr' un'ora? 38Vijé e preghé ch' i intre nen an tentassion, përché lë spirit a l'ha bon-a veuja, ma 'l còrp[5] a l'é débol". 39Antlora a l'é tornà andré e a l'ha pregà con j'istèsse paròle. 40Quand ch'a l'é tornà da lor na sconda vira, a l'ha torna trovaje ch'a dormìo, përchè ch' a podìo nen ten-e j'euj dovert, e a savìo nen còsa rëspondje. 41Quand ch'a l'é tornà da lor për la tersa vòlta, a l'ha dije: "Adess deurme pura e arposeve. Nò, i l'eve deurmì assè: l'ora a l'é rivà. Ël Fieul ëd l'òm a va esse dàit ant le man ëd gent grama[6]. 42Ausseve, andoma. Vardé, col ch'am tradiss as avzin-a".

Ël tradiment e l'arest ëd Gesù[edit]

43E sùbit, mentre ch'a parlava 'ncora, Giuda, un dij Dòdes, a l'é vnù, e con chiel na gran tropa con dë spa e 'd baston. A l'ero stàit mandà dai cap dij sacerdòt, dai magister ëd la Lej e da j'ansian. 44Ora, col ch'a lo tradìa, a l'avìa dàit un segnal an tra 'd lor, disand: "Col ch'i darai un basin ëd salùt a l'é col ch'i l'eve da aresté: ciapelo e portelo via bin guardà". 45Donca, quand ch'a l'é vnù, a l'é avzinasse sùbit a chiel e a l'ha dije: "Rabbi!" e a l'ha daje 'n basin. 46Antlora a l'han butaje le man a còl a Gesù, e a l'han pijalo. 47E un ëd coj ch'a l'ero lì present, a l'ha tirà fòra soa spa e a l'ha ciapà 'l servitor dël gran' sacerdòt e a l'ha dëstacaje n'orìa. 48Antlora Gesù a l'ha dije: "I seve sortì coma s'i fusse apress a 'n brigant, con ëd spa e 'd baston, për pijeme. 49Mi i j'era tùit ij dì an mes a vojàutri a mostré ant ël Templ e i l'eve nen pijame, ma tut sossì a l'é rivà përchè le Scriture a sìo compìe". 50Antlora tùit ij Sò dissépoj a l'han abandonalo, e a son scapà via. 51Ora, a-i era 'n cert giovnòt ch'a-j andasìa dapress, vestì mach con con un linseul ëd lin. A l'han sercà 'd pijelo cò chiel, 52ma a l'é rieussì a dësfesse dël linseul e a core via tut patanù.

Condanà dal Consistòri[edit]

53E a l'han menà Gesù dë 'dnans a gran' sacerdòt e lì a son radunasse tùit ij cap dij sacerdòt, j'ansian e ij magister ëd la Lej. 54E Pero a-j andasìa dapress da lontan rivand fin-a ant la cort dël gran' sacerdòt. Ansilà a l'era setasse an compania dle guardie, e a së scaodava aranda al feu. 55Ora, ij cap dij sacerdòt e 'l Consistòri antregh a sercavo 'd quai testimonianse contra Gesù për felo meuire, ma a na trovavo pa, 56përchè diversi a dasìo 'd fàusse testimonianse contra chiel, ma soe diciarassion ëd lor a concordavo nen. 57A la fin quaidun a l'é aussasse e a l'ha portà costa fàussa testimoniansa: 58"I l'oma sentì ch'a disìa: 'I camperai giù stò Templ ch'a l'é fàit con ëd man d'òm e in tre dì i na butrai 'n pé n'àutr, ch'a l'é nen fàit con ëd man d'òm". 59Ma 'dcò 'ntlora soe testimonianse 'd lor a concordavo nen. 6060 A l'é 'ntlora ch' ël gran sacerdòt a l'é ausasse dë 'dnans a tùit j'àutri e a l'ha 'nterogà Gesù disand: "Rispondes-tu gnente? Còs é-lo che sti-sì a diciaro contra ti?". 61Ma Gesù a stava ciuto e a rëspondìa pa. Ël gran' sacerdòt a l'ha 'ncora interogalo, e a l'ha dije: "Ses-tu 'l Mëssìa, ël Fieul dël Benedet?". 62E Gesù a l'ha dije: "I lo son, e i vëdreve ël Fieul ëd l'òm astà a la drita dla potensa 'd Nosgnor, e ch'a ven an sle nivole dël cél". 63Antlora 'l gran sacerdòt a l'ha s-ciancà con oror sue vestimente e a l'ha dit: "Còsa l'om-ne pì a fé 'd testimòni? 64I l'eve sentì la bëstëmmia! Còsa vë smija-lo? Cola ch'a l'é 'l vòstr verdet?". Antlora tuti a l'han crijà "Colpèivol! A mérita 'd meuire!". 65E quaidun a son butasse a scracèje adòss e a quateje la facia e deje 'd pugn, e a-j disìo: "Profetisa e dine chi ch'a l'ha patlate!". Le guardie, peui, dasendje dë s-ciaf, a l'han portalo via.

J'arnegament ëd Pero[edit]

66Ora, ant ël mentre che Pero a l'era giù ant la cort, a-i é vnù un-a dle serve dël gran' sacerdòt. 67E quand ch'a l'ha vëddù Pero ch'a së scaodava, a l'ha vardalo an facia e a l'ha dije: "Ti j'ere un ëd coj ch'a stava con ël Nazaré, con Gesù! Nen vera?". 68Ma chiel a l'ha negalo, e a l'ha dije: "I lo conòsso nen, e i sai nen lòn ch'it dise!". Peui a l'é sortì fòra, ant ël vestìbol, e 'l gal a l'ha cantà. 69E la serva, avendlo torna vardà, a l'é butasse a dì a coj ch'a l'ero lì present: "Sto-sì a l'é pròpi un ëd coj-là!". 70Ma Pero a l'ha negalo na sconda vòlta. E ancora 'n pòch apress, coj ch'a l'ero lì present a l'han dije a Pero: "A l'é sicur che ti 't ses un ëd coj là, përchè ti 't ses ëd la Galilea: tò acsan a lo dà a conòsse!". 71Antlora Pero a l'ha fin-a giurà e a l'ha dit: "Ch' i sia maledet s'i diso nen la vrità: i conòsso pròpi nen col òm ch'i dise!". 72E 'l gal a l'ha cantà për la sconda vira, e Pero a l'é arcordasse 'd lòn ch'a l'avìia dije Gesù: "Prima ch' ël gal a l'àbia cantà doi vòlte, ti 't l'avras negà tre vòlte fin-a 'd conòss-me!". E essend sortì, a l'ha butasse a pioré.

Nòte[edit]

  1. O "dij Pan sensa Alvà" (Masòt)"
  2. O "a l'ha s-ciapalo".
  3. O "dij Pan sensa Alvà" (Masòt)"
  4. Let. "scandalisà", "fareve dzarsion".
  5. O "la carn".
  6. O "dij pecator".