Dog elas ‚Baskervilles’/Kapit lulid
Kapit lulid. Fads pebreiköl kil.
[edit]‚Sherlock Holmes’ älabom fägi vemo benodistiki ad deditükön tikäli okik sekü vip oka. Dü düps tel säkäd bisarik, pö kel pikompenükobs, päglömon-la, e lölöfiko äjäfälom ko pänots bepänanas Belgänik nutimik. Äspikodom dö nos plä lekan, tefü kel älabom cedis nenkuratik, de lüv obsik magavamuseda jüs ireafobs ad lotidöp: ‚Northumberland’.
„Hisiör: ‚Henry Baskerville’ < anu stebedom olis löpo,” getedan äsagon. „Ibegom obe ad dugön olis löpio sunädo, ven ükömols.”
„Taol-li, das onülogob registaramabuki olik?” ‚Holmes’ äsagom.
„Lenö!”
Iklülädos, das nems tel piläükons pö buk pos ut hiela ‚Baskerville’. Balid: „ ‚Theophilus Johnson’ ko famül, se ‚Newcastle’ ”; votik: „läd: ‚Oldmore’ ko jidünan, se ‚High Lodge’, ‚Alton’ ”.
„Ga etan mutom binön hiel ‚Johnson’ ot, hikeli äsevob,” ‚Holmes’ äsagom getedane. „Gitavan gedaherik ä golom boatölo, vo-li?”
„Nö! o hisiör! söl: ‚Johnson’ < at binom dalaban kolatameina, man vemo liföfik, no bäldikum ka ol it.”
„Ga epökol-li tefü cal omik?”
„Nö! o siör! Gebom lotidöpi at dü yels mödik e vemo pasevom fa obs.”
„Ha! rajanö! Leigo läd: ‚Oldmore’; ememikob-la nemi at. Säkusadolös nuläli obik, ab suvo, memikölo fleni seimik, tuvoy uti votik.”
„Etan binof läd molädik, o siör! Himatan ofik seimna äbinom sifal ela ‚Gloucester’. Ai lükömof lü obs üf binof pö zif.”
„Danö! liedo no kanob lesagön lesevädi ko of… Eblöfobs jenöfoti veütikün me säks at, o ‚Watson’!” äfövom me vög nelaodik, du älöpiogolobs kobo. „Nu sevobs, das mens, so vemo nitedälöls tefü flen obsik, no elotedons pö lotidöp ebo at. Atos sinifon, das sovüo etans, äsä älogobs, vemo steifons ad lükön omi, otmafädo steifons ad no logikön fa om. Nu, atos binon jenöfot mu tikodüköl.”
„Kisi tikodükon-li?”
„Tikodükon… he! o flenädan digik obik! kis ejenon-li?”
Ireafölo ad löp tridema, ikolkömobs siöri: ‚Henry Baskerville’ < it. Logod omik iredikon demü zun, ed äkipom juki püfik neflifedik me bal namas okik. Sovemo pivutükom, das töbo äkanom kleiliko sagön, efe äsagom me dialeg vesüdänik klülädikum ka ut, keli ädalilobs de om agödo.
„Cedoy-la obi fopani pö lotidöp at,” äluvokädom. „Utüvoy, das eprimoy fopülükön meni mivoätik pläsif binoy tödik. Blasfämö! üf hilepul et no utuvom juki moöl obik, täno ojovob. Kanob dälön cogedi, o söl: ‚Holmes’! ab atna ebeidrefoy zeili boso.”
„Ai nog bleibol-li sukön juki olik?”
„Si! o siör! efe fümälob ad tuvön oni.”
„Ab ga elesagol-li, das äbinon juk braunik nulik?”
„Sio so äbinos, o siör! Ab nu atos ejenon tefü ut blägik pegeböl.”
„Liö! esagol-li, das…?”
„Elesagob ebo atosi. Älabob päris te kilis valemo: uti braunik nulik, uti blägik bäldik, ed uti glodaküirik, keli anu lenlabob. Äneito emosumoy bali jukas braunik obik, ab adelo edetifoy bali blägikas… Edagetol-li uti? Sunädo gesagolöd, plas stanön lulogölo!”
Dünan Deutänik fäkädik ipubon pö jena⸗top.
„Nö! o siör; iseividob love lotidöp lölik, ab älelilob nosi tefü ut.”
„Soö! u juk at pugepladonös jü solamodonikam, ud uyufidob guvani ed unotükob etane, das sunädo primikob ad lüvön lotidöpi at.”
„Pu⸗tuvonös, o siör!… Promob ole, das putuvon, üf olabolöv nog sufädi anik.”
„Memidolöd, das at binonös din lätik obik, keli eperob pö lesinöp at tifanas. Soö! soö! o söl: ‚Holmes’! pardolös tupi ola me pülot somik…”
„Cedob, das atos go digädon ad pademön.”
„Liö! träitol-la atosi fefiko.”
„Lio plänolöv-li atosi?”
„Igo no vilob steifön ad plänön atosi. Binon-la din dalienetikün ä bisarikün utas, kels äjenons pö ob.”
„Sio bisarikün…” ‚Holmes’ äsagom meditölo.
„Kisi ol it cedol-li tefü atos?”
„Soö! No nog kanob lesagön, das suemob atosi. Jenot olik at binon vemo fikulik, o siör: ‚Henry’! Stipä tefon deadi zioma olik, no süadob, das bevü jenots lultum veütikün, kelis äbejäfob, so brulik dabinon-la. Ab kipobs fadis anik pö nams obsik e binos luveratik, das seimik onas udugon obis lü verat. Okanobs lufegebön timi, ufölölo uti pölik, ab suno u lato umutobs tuvön uti verätik.”
Ämuadobs obis me janed, dü kel säkäd obis ikosüköl boso pä⸗bespikon. Pas pos irivobs privatacemi hiela ‚Baskerville’, ‚Holmes’ äsäkom etani dö desins omik.
„Ad tävön lü ‚Baskerville Hall’.”
„Kitimo-li?”
„Tü vigafin.”
„Valemo,” ‚Holmes’ äsagom, „cedob sludi olik sapiki. Labob blöfamedis saidik, das pälükol pö ‚London’, e bevü balionats menas zifa gianik at fikulos ad tüvön dientifi menas et u diseini etanas. Üf disein binon badöfik, kanons viodön oli, ab no okanobs büoneletön atosi. Iküpol-li? o dokan: ‚Mortimer! das pälükols agödo de lödöp obik?”
Dokan: ‚Mortimer’ < äjutedom se seadöp. „Pälükobs! Fa kin-li?”
„Atosi liedo no kanob nunön ole. Labol-li bevü nilädans u kosädanef oliks pö ‚Dartmoor’ seimani labü löla⸗balib blägik?”
„Nö!… ye, letolös obe ad vätälön… sio. Hiel ‚Barrymore’: domal siöra: ‚Charles’< labom lölabalibi blägik.”
„Ha! Kitopo ‚Barrymore’ anu komom-li?”
„Nu konömom pö ‚Hall’.”
„Ab gudiküno mutobs fümükön: va etan jenöfiko anu komom us, u va sekü kod seimik anu komom tö ‚London’.”
„Lio kanol-li ledunön atosi?”
„Givolös obe fometi telegrafik! Ekö! „Valikos ya blümon-li pro siör: ‚Henry’?”. Saidö! Paladetonös söle ‚Barrymore’ lü ‚Baskerville Hall’. Telegraföp kinik binon-li nilikün? Tö ‚Grimpen’. Lebenö! usedobs telegrafoti telid lü potastajonacif usik, efe tö ‚Grimpen’: „Telegrafot pro söl: ‚Barrymore’ < ulovegivolös ini nam omik lönik! Ifü nekom utana, plidö! uge⸗telegrafolös siöre: ‚Henry Baskerville’ < lü lotidöp: ‚Northumberland’.” Atos umögükon obes bü asoar ad daseivön, va ‚Barrymore’ nu bleibom fölön calabligi okik pö ‚Devonshire’.”
„Benö!” ‚Baskerville’ äsagom. „Vüö! o dokan ‚Mortimer’! kimik binom-li ‚Barrymore’ at valemo?”
„Binom son kälädana büik edeadöl. Els ‚Barrymores’ kälädons eli ‚Hall’ ya dü menäds fol. Äsä sevob, etan ko jimatan omik binons matanapär cädik äsi alik pö grafän.”
„Ottimo,” ‚Baskerville’ äsagom, „ga klülikos, das dü tim, kü nek famülalimanas komon pö ‚Hall’, etans labons domi legudik e bligis nonik.”
„Atos veräton.”
„Bos gitöfon-li lü ‚Barrymore’ ma tästum siöra: ‚Charles’?” ‚Holmes’ äsäkom.
„Om e jimatan omik edagetons pounis lultum a alikan.”
„Ha! Äsevons-li, das üdagetons sovemo?”
„Si! Siör: ‚Charles’ < vemo älöfilom ad notodön ninädi tästuma okik.”
„Kio nitedos!”
„Spelob,” dokan: ‚Mortimer’ < äsagom, „das no obadiniludolös tefü alikan, kel edageton geroti de siör: ‚Charles’, bi pouns mil i dutons lü ob.”
„Jenöfö! Ab votikans nog dabinons-li?”
„Möd suämas pülik gitöfons lü pösods e benodälafunds mödik. Ret lölik pulegivon siöre: ‚Henry’.”
„Liovemo ret suämon-li?”
„Mö pouns veltumefoldegmil.”
‚Holmes’ ätovülom logabobis okik dub süpäd. „No äsuemob, das suäm so gianik läbinon pö atos,” äsagom.
„Siör: ‚Charles’ äkoedom lüjinön men liegik, ab ämisevobs, vio liegik äbinom, jüs iprimobs ad xamön valöris omik. Völad valemik dalabotema äsuämon pounis ti balion.”
„Legodö! Atos binon kayot, pro kel kanoy kompenön pö pled riskädik. Säk nog bal, o dokan: ‚Mortimer’! Niludölo, das seimos ujenonöv pö flen yunik obsik is komöl — ga pardolös obe hüpoteti so neplidiki! — kin ugeron-li länilaboti?”
„Sisä ‚Rodger Baskerville’: blod yunikum siöra: ‚Charles’< ideadom as noematölan, länilabot omuton geroledutikön lü els ‚Desmonds’: limans fagoröletik famüla. ‚James Desmond’ binom kleran bäldik di ‚Westmoreland’.”
„Danö! Pats at valik vemo nitedälükons obi. Äkolkömol-li söli: ‚James Desmond’?”
„Si! balna evisitom siöri: ‚Charles’. Balidan binom men lestimabik labü lif neblamabik. Memob, das ärefudom ad getön suämi seimik pro debimoed de siör: ‚Charles’, toä etan äslüdom omi.”
„E man at labü neodots tämälik obinomöv-li geran dalabotema lölöfik siöra: ‚Charles’?”
„Obinomöv geran te länilabota, bi binon geridöfik. Zuo obinomöv geran monema leigo, pläsif putästumonöv votiko fa dalaban nuik, kelan kanon klülo dagebön monamedis at go leliviko.”
„Elautol-li tästumi olik? o siör: ‚Henry’!”
„Nö! o söl: ‚Holmes’! no nog. No älabob livüpi, esuemob dinastadi te ädelo. Ab alo cedob, das mon läbinonös kobü titul e länilabot. Atos äbinon desin hitera neläbik obik. Lio dalaban desinon-li ad nätükön glori elas ‚Baskervilles’, üf no labonöv moni saidik ad laidabinükön dalabotemi? Dom, glunidalabot e monem mutons läbinön kobo.”
„Verätö! Soö! o siör: ‚Henry’! baicedob ko ol tefü frutab motäva nenzogik olik lü ‚Devonshire’. Ab mutob lonülön prüdamesüli te bali. Fümo no omutol detävön soaliko.”
„Dokan: ‚Mortimer’ < ogevegom kobü ob.”
„Ab dokan: ‚Mortimer’ < mutom gevön timi plage lönik, zu dom omik stadon ön fagot mö liöls mödik de olik. Igo pö vil vemikün in vol, no okanomöv yufön oli. Nö! o siör ‚Henry’! mutol kesumön ko ol seimani fiedik, kel ai obinon gönü ol.”
„Mögos-li, das ol it okanol lükömön usio? o söl: ‚Holmes’!”
„If stad säkäda ocenon ad krisid, otöbidobös ad komön us pösodiko; ab sevedolös, das‚ demölo plagi konsultik veitöfik obik e begis nenstopik obi valöpao rivölis, nemögos pro ob ad ditön de ‚London’ dü tim nesevädik. Anu balan pösodas dalestümabikün Lingläna pamispikon fa mütogetan, e te ob kanob büoneletön lunofi nosüköl. Nu esevädükob-la oli, viovemo nemögos pro ob ad tevön lü ‚Dartmoor’.”
„Täno kini mobolöv-li?”
‚Holmes’ äseitom nami okik sui brad obik.
„Üf flen obik odunikomöv atosi, täno olabol meni digöfikün gönü ol pö dinastad spetätüköl. Nek kanon lesagön atosi fümikumo, ka ob.”
Leno äspetöfob ad lof at, ab büä ügesagob, ‚Baskerville’ igleipom obi len nam e ladöfo äpedom oni.
„Soö! atos obinon vemo plitöfik flanaü ol, o dokan: ‚Watson’!” äsagom. „Ga suemol, pö stad kinik binob, e sevol säkädi sovemo leigoäs ob. Üf utevol lü ‚Baskerville Hall’ ed okomol nilü ob, neai oglömob atosi.”
Fütüriologam ventüras ai äjänälons obi, zu päplitob fa vöds hiela ‚Holmes’ e fa lezil, ön kel baonan ilobülom obi as ketävan.
„Utevob vilöfo,” äsagob. „No sevob, vio gudikumo okanoböv fegebön timi obik.”
„Ed onunodolös lü ob mu kuratiko,” ‚Holmes’ äsagom. „Ven krisid ojenädon, kelosi büocedob, omastob, vio obitolös ettimo. Cedob, das jü zädel valikos oblümonöv-li?”
„Atos lönedon-li lü ol? o dokan: ‚Watson’!”
„Süperö!”
„Täno tü zädel, pläsif ulelilol votikosi, ukobikobsös ini tren omotevöl tü düp: deg minuts kildeg < dese ‚Paddington’.”
Älöädobs ad degolön, ven ‚Baskerville’ ävokädom yöbölo, e posä ijutedom lü bal gulas cema, äsüramenom juki braunik disaü ramar.
„Juk emoiköl obik!” ävokädom.
„Fikuls valik obsik nepubonsös so fasilo!” ‚Sherlock Holmes’ äsagom.
„Ab atos binon dinäd vemo seledik,” dokan: ‚Mortimer’ äküpetom. „Edasukob cemi at bü koled.”
„Id edasukob puidi alik ona,” ‚Baskerville’ äsagom.
„Fümo juk änekomon pö on ettimo.”
„Pö jenet at bo dünan ipladom-la oni usio, du äkoledobs.”
Deutänan pilevüdom, ab änotodom nesevi tefü jenet, e säks nonik äkanons klülükön oni. Säkäd votik nog iläikon lü sökod laidulik go nesiämik klänöfotas smalik, kels bal pos votik ifovons so vifiko. Flanölo löliko jenoti miklänöfik deadama siöra: ‚Charles’, älabobs kedi jenotas neplänovik, kels valik äjenädons dü dels tel, sevabo: get peneda binü tonats bükik, lükan labü balib blägik pö bökavab, per juka braunik nulik, per juka blägik neflifedik, e nu geköm juka braunik nulik. ‚Holmes’ äseadom seilölo in vab, du ägevegobs lü ‚Baker Street’, ed äsuemob dub logabobs fronöl e logod tikodafulik omiks, das tikäl omik, äs ut obik, ätöbidon ad leodükön dinis valik bisarik et e jiniko neyumedikis ad sit tikavik. Dü del retik e soar lölik äseadom letikölo in tabaka⸗smok.
Brefüpo bü säned telegrafots tel pi⸗loveblinons. Balid äninädon sökölosi:
„Anu esevedikob, das ‚Barrymore’ nu komom pö ‚Hall’. ‚Baskerville’.”
Telid:
„Evisitob lotidöpis teldegkil, äsä ibligädol obe, ab neläbo mutob nunodön, das no äkanob tuvön bledi pikötöl ela ‚Times’. ‚Cartwright’.”
„Ekö! tels fadas obik pedebreikons, o ‚Watson’! Nos dunükon vemikumo, kas säkäd, pö kel valikos tadunon oyi. Mutobs sukön retodi votik.”
„Labobs nog loatavababökani lükani ävaiböli.”
„Verätö! Etelegrafob flagi lü registaramabür[1] ad dagetön nemi e ladeti etana. No posüpädob, üf atos binon gespik ad säk obik.”
Toenod yanakloküla iklülädon kotenükön omi igo vemikumo, kas gespik pispetöl, ibä, posä yan imaifikon, änükömom man labü logot grobälik, hikel jiniko äbinom vababökan it.
„Ägetob nuni de bür zänik, das stimaban pö ladet at iseividon vabi labü nüm: 2704,” äsagom. „Ebökob vabi obik ya dü yels vel, e neai vöd seimik kusada äbinon. Ekömob isio nemediko de parköp len ‚Yard’ ad säkön ole pösodiko, dodi kinik labol ta ob.”
„Leno labob seimosi ta ol, o flen digik obik!” ‚Holmes’ äsagom. „Taädo olabob eli ‚sovereign’ lafik[2] ad pelön ole, üf ugevol obe gesagis balsiämik begesagü säks obik.”
„Benö! labob deli benofätik,” vababökan äsagom, ägrinölo. „Kisi vilol-li seividön? o söl!”
„Mubalido nemi e ladeti olikis, üf uneodob oli dönu.”
„Nem: ‚John Clayton’, dom 3id, süt: ‚Turpey Street’, stük: ‚Borough’. Vab obik diuron pö süt: ‚Shipley’s Yard’, nilü stajon: ‚Waterloo’.”
‚Sherlock Holmes’ äpenetom atosi.
„Nu, o ‚Clayton’! konolös obe valikosi tefü tävan vaba olik, kel älükömon ed älükon domi at tü düp degid agöda e poso äpo⸗vabon po söls tel donio ve süt: ‚Regent Street’.”
Atan älogotom stunölo e boso däsperölo.
„Ga kon obik dinädas ole binon-la nensiämik, bi jiniko ya sevol-la onis leigoäsä ob,” äsagom. „Jenöfo söl et isagom obe, das äbinom täktifan, e das ökonobös nosi dö om eke.”
„O flen digik obik! atos tefon säkädi vemo fefiki, ed ureafolöv ad dinäd mu badik, üf osteifolöv ad klänädön bosi obe. Emäniotol-li, das tävan olik elesagom ole, das binom täktifan?”
„Si!”
„Kitimo elesagom-li atosi ole?”
„Ven äditom de ob.”
„Nog älesagom-li bosi?”
„Emäniotom nemi okik.”
‚Holmes’ älogom me loged vifilik levikoda lü ob.
„O! emäniotom nemi okik, vo-li? Atos äbinon nevisedik. Nemi kinik emäniotom-li?”
„Nem omik,” vababökan äsagom, „äbinon: söl: ‚Sherlock Holmes’.”
Neai äloegob plu bluvikön fleni obik, kas me gesag at vababökana. Dü timül äseadom seilölo demü bluv. Pas täno äsplodülom me smil laodik.
„Dref, o ‚Watson’! dref süperik!” äsagom. „Senälob taani, florät kela binon mufädik e blegülovik leigoäs ut lönik obik. Evikodom obi mu brafiko atna. So nem omik äbinon: ‚Sherlock Holmes’, vo-li?”
„Si! o siör! nem söla at äbinon ebo somik.”
„Süperö! Nu seivükolös obe topi ut, kö etan ibenüxänom vabi olik, e valikosi, kelos äjenon poso.”
„Ävinegom obi ad stöpön tü düp: zül e laf < tö piad: ‚Trafalgar Square’. Äsagom, das äbinom täktifan, ed älofom obe ginitis tel, tökä öfölobös mu kuratiko utosi, kelosi öneodom dü del lölik ed ösäkobös nosi. Äkotenob tefü atos saido, adas ödasumob stipi. Balido ätävobs lü lotidöp: ‚Northumberland Hotel’ < ed ästebedobs us, jüs söls tel iplödikoms ed iramenoms vabi pö vabaparköp. Äpotävobs po vab etanas, jüs istopon seimöpo nilü top isik.”
„Nilü domayan ebo at,” ‚Holmes’ äsagom.
„No kanob süadön tefü atos, ab legitodo kanob lesagön, das tävan obik fümiko äsevom atosi. Ädoniovegobs ve süt ze jü zänod ona, ästopobs us ed ästebedobs dü dup: bal e laf. Pas täno söls tel äspatölo äbeigoloms obis, ed äpotävobs donio ve süt: ‚Baker Street’, poso ve…”
„Sevob atosi,” ‚Holmes’ äsagom.
„Jüs idutävobs foldilis kil ve süt: ‚Regent Street’. Täno söl obik ämaifükom kläpedi ed älüvokädom obe, dat öbökobös mögiküno ebo lü stajon: ‚Waterloo Station’. Ibataflapob jijevodi ad vifükumön ofi, ed ireafobs usio pos minuts muamo degs. Pas täno äpelom ginitis tel okik, leigoäsä ibligidom, ed ämogolom ini stajon. Te balnaiko, ädegolö, ägüflekom oki ed äsagom: „Bo onitedälükos-la oli, das äveigol söli: ‚Sherlock Holmes’.” Somo esevedikob dö nem.”
„Gudö! Ab älogol-li omi nogna?”
„Nö! posä enügolom ini stajon.”
„E lio bepenolöv-li söli: ‚Sherlock Holmes’?”
Bökan äkratom kapi okik. „Soö! valemo no äbinom söl ad pabepenön fasiliko. Äcödoböv bäldoti omik mö yels foldeg, ed älabom geiloti zänodagretik: äbinom brefikum mö puids tel u kils, kas ol, o siör! Päklotom äs dändin, zuo älabom balibi blägik, kvadiko pö siem pijimöli, e logodi paelik. Plä atos sevob nosi zuik ad nunön ole.”
„Köl-li logas etana?”
„Nö! no kanob bepenön atosi.”
„Nog bos binon-li, kelosi kanol memikön?”
„Nö! o siör! nosi.”
„Benö! täno, ekö! el ‚sovereign’ lafik olik. Odagetol votiki zuiki üf nog ugevol nünis seimik. Neiti gudik!”
„Neiti gudik! o siör! e danö!”
‚John Clayton’ ädetävom smililölo, e ‚Holmes’, ätovülölo jotis okik, äflekom oki lü ob labü smilil lügik.
„Fad kilid obsik pebreikon, ed egereafobs ad primapün,” äsagom. „Jäpan käfik! Äsevom ladeti obsik, äsevom, das siör: ‚Henry Baskerville’ äkonsultom obi, idientifükom obi pö süt: ‚Regent Street’, äniludom, das üdagetob nümi loatavaba ed östeifob ad kosikön ko stiran, klu igesedom nuni künik at. Ekö! o ,Watson’! atna tadunobs nefleni ploböl kol obs. Pe⸗dädädükob pö ‚London’. Te kanob lüvipön ole fäti läbikum pö ‚Devonshire’. Ab dredälo letikob dö atos.”
„Dö kis-li?”
„Dö lesed olik. Täv at binon neplidik, o ‚Watson’! neplidik ä riskädik, e plü letikob dö on, plü neplidob oni. Sio, o flen digik obik! kanol lüsmilön atosi, ab lesagob ole, das vemo ofredobös, üf ugekömolöv ön stad nenviodik lü ‚Baker Street’ nog balna.”
- ↑ Linglänapüko: ‚the Official Registry’.
- ↑ El ‚sovereign’: goldakönäd völadü poun. El ‚sovereign’ lafik üd el ‚half a sovereign’ äbaiädon ko jilids deg.
MAGODS.<=div>
[edit]
Se Vög Volapüka 2022, Nüm: 7, Pads: 61-62, Nüm: 8, Pads: 68-69, Nüm: 11, Pads: 90-91; 2023, Nüm: 1, Pads: 7-8, Nüm: 2, Pads: 20, Nüm: 3, Pads: 25-27, Nüm: 4, Pads: 34-35.
VV, 2022, VII, 61–62; VIII, 68–69; XI, 90–91.
VV, 2023, I, 7–8; II, 20; III, 25–27; IV, 34–35.