Dog elas ‚Baskervilles’/Kapit balid
Kapit balid. Söl: ‚Sherlock Holmes’.
[edit]Söl: ‚Sherlock Holmes’, kel kösömo älöädom se bed vemo latiko ün göds, pläsif jenets et no selediks, ven ägalom dü neit lölik, äseadom len tab ed äjanedom. Ästanob su fönataped ed äkipob stafi, keli visitan obsik iblibükon äneito. Äbinon boadadin gudik bigik labü stafagnob läfafomik: bal yegas, kels panemons as „dabata⸗staf”. Lin largentik labü vidot mö puid ze bal äbinon nemediko dis gnob. Vödem: „Hiele ‚James Mortimer’: L.K.R.K. < de flens omik di ‚M.C.C.’ ”< kobü dät: „1884”< pinüködon su lin. At äbinon spatastaf süenöfik, nämöfik, konfidovik: somik, kelis famülasanans vönädatimik äkösömoms ad gebön.
„O ‚Watson’! kisi cedol-li dö atos?”
‚Holmes’ äseadom ko bäk oka äl ob, e me nos isäklänedob jäfi obik.
„Lio etüvülol-li, kelosi ädunob? Kredob, das labol logis len kapapödot!”
„Nemu labob kafakeni largentik magifiko pesmufetöli stadöli fo ob”, esagom. „Ab, o ‚Watson’! sagolös obe, kisi tikol-li dö staf visitana obsik? Ga givot at vemo veüton, bi ineküpobs utani e no suemobs desini ona. Letolös obe ad dalilön bepenami olik mena at, pestaböli su nülogam olik stafa at.”
„Cedob,” esagob, letöbidölo ad söfölön metodis kompenana obik, „das söl at: ‚Mortimer’ < binom sanan bäldilik beniköl ä padalestümöl, kodä sevädans oma elegivons ome jonüli somik danöfa oksik.”
„Gudö!” ‚Holmes’ esagom. „Süperö!”
„Zuo niludob, das mu luveratiko etan binom sanan länädik, kel mutom tevön futo.”
„Demü kod kinik-li?”
„Bi staf at, toä rigiko ebinon vemo jönik, binon sovemiko kräköfik, das töbo fomälob-la sanani zifik geböl oni. Finot bigik ferik pivorükon löliko; jinos, das äbevegom fagoti gretik.”
„Sagod kiodinöfälik!” ‚Holmes’ esagom.
„Zuo, nog el „flens omik di ‚M.C.C.’ ” at. Cedob, das utos sinifon klubi, mu niludo monita⸗klubi, limanes kela bo äduinom duneti sanik, kel pibläfon ome me legivot smalik at.”
„Vö! o ‚Watson’! ebepluol oli!” ‚Holmes’ esagom, estutölo me bäk oka ta stutöm stula ed efilidölo zigarüli. „Mutob küpetön, das, löföfiko bepenölo duinodis pülik obik, kösömiko smalükol fägis lönik. Ifi ol it no kleilükol säkädi, äsä bosi pelitüköl, jonidol äs svieta⸗dugian. Anikans, no dalabölo täleni, too labons fägi küpädik ad davedükön oni pö votikans. Dasevob, o flen obik! das debob ole levemo.”
Büikumo neai äsagom somikosi, e mutob koefön, das vemo ejuitob vödis omik, kodä suvo pälenofob dub lindif omik tefü stunid obik kol om e tefü steifüls obik ad notükön metodis omik. Zuo äpleidob, cedölo, das sovemo ibemastob siti omik plago e dub atos imeritob lobüli oma. Nu älesumom stafi se nams obik e dü minuts ömik ädalogom uti te me logs okik. Täno, klatiko nitedälikölo tefü bos, äflanioseitom zigarüli, äpolom spatastafi lä fenätavitür e dönu älelogom oni yufü luskop.
„Nitedos, do binos komunik”, äsagom, gegolölo lü spadül löfik okik söfa. „Fümiko jonäds ömik dabinons su staf. Seikons obes blöfastabi ad kludods anik.”
„Enedemob-li bosi?” äsäkob lucädo. „Spetob, das eneküpob-li nosi veütik pö atos?”
„Liedö! o ‚Watson’ digik obik! pluamanum kludodas olik binon pölik. Ven esagob, das dunükol obi, jenöfo ediseinob: küpölo pökodis olik, lunomiko reafob ad verat dub atos. No epölacedol lölöfiko pö jenet at. Etan fümo binom sanan länädik. Zuo futatävom levemo.”
„Kludo egidetob.”
„Tefü atos.”
„Ab nos komädon plu.”
„Nö! nö! o ‚Watson’ digik obik! nog bos komädon, sio komädon. Samo läükoböv lü atos, das legivot pelegivon sanane luveratikumo de malädanöp, ka de klub monitik, zu ven primatonats: ‚C.C.’ < sökons malädanöpi at, nem: ‚Charing Cross’< natöfo süikon.”
„Ba gidetol.”
„Val lüodükon ad mög luveratik at. Üf lecedobsöv atosi büocedi gebabik, täno olabobsöv büostipoti zuik ad dönustukön pösodöfi visitana nesevädik et.”
„Gudö! täno, büocedölo, das el ‚M.C.C.’ at sinifonöv eli „Malädanöp: ‚Charing Cross’ ”, kludodi kinik kanobs-li dagetön fovo?”
„Nos nog jinon-li klülik? Ga sevol metodis obik. Gebädolöd onis!”
„Nog te kanob küpön kludodi klülik: etan äplägom vobi oka pö zif[1] büä ifealotädom lü länäd.”
„Cedob, das nog kanobs tüvön bosi pö atos. Betikolös atosi somo. Ön dinäd kinik legivot somik pelegivon-li mu niludo? Kitimo flens omik kobo esludikonsöv-li ad givön stafi at ome as jonül böniäla oksik? Klülädo ven sanan: ‚Mortimer’ < elüvom cali oka pö malädanöp ad primön plagi sanavik privatik. Sevobs, das din at pelegivon. Büocedobs, das etökom cali pö malädanöp ad plag in länäd. Täno kanobs-li künön ad niludön, das legivot at pelegivon pötü vobapladivotükam?”
„Atos vo jinon binön luveratik.”
„Täno demolös, das no äkanom dutön lü malädanöpastäf, bi te men labü plag gidöfik tö ‚London’ dalon labülön cali somik, ab somikan töbo fealotädonöv lü länäd. Kim üfo äbinom-li? Üf ädunodom pö malädanöp, ye no äledutom lü stäf, täno äkanom dunodön te as käläda⸗sanan[2], cal kelik binon bosilo löpikum ka ut plägastudana sanava. Zuo isädünikom bü yels lul — ekö! dät su staf. Kludo famülasanan cädik olik bäldota madik äsvo efesmokom-la in lut, o ‚Watson’ digik obik! ed eplaikom etani yunan labü bäldot yelas läs kildegas: seiman flenöfik, nedinitiälik, disipik ä laban doga pelöföl, keli zao bepenoböv as dabinian gretikum ka nästadog[3], ab smalikum ka doeg.”
Äsmilob nekredölo, du ‚Sherlock Holmes’ ästutom me bäk oka ta stutöm söfa okik ed äsübladom smokalefogilis linafomik löpio äl nufed ävebölis.
„Tefü dil lätik, leno kanob blufön oli”, äsagob, „ab nemu mögos ad tüvön patis ömik dö bäldot e febäd etana.” Ädesumob ladetabuki sananas se bukaboed smalik obik ed ätuvob famülanemi at. Els ‚Mortimers’ ömik äkomädons us, ab te balikan äkanom binön visitan obsik. Äloreidob nüpenoti tefü om:
„ ‚James Mortimer’: L.K.R.K.[4] sis yel 1882id; ‚Grimpen’, ‚Dartmoor’, grafän: ‚Devon’. De 1882 jü 1884 kälädasanan pö malädanöp: ‚Charing Cross’. Gaenan prema ela ‚Jackson’ tefü deikamav leigodik dub penot nemü „Maläd binon-li taavist?”. Liman spodöl Kluba deikamavik Svedänik. Lautan yegedas: „Deikams ömik taavista” („Lansät”, 1882), „Progedobs-li?” („Gased lanava”, 1883 mäzul). Calan sanavik pädänas: ‚Grimpen’, ‚Thorsley’ e ‚High Barrow’.”
„Mäniot nonik komädon dö klub monitik, o ‚Watson’!” ‚Holmes’ äsagom, smililölo jäpiliko, „güä komädon sanan länädik, äsä feiniko voätükol osi. Cedob, das niluds obik veräto peblöfons. Tefü ladyeks, üf memob verätiko, esagob: flenöfik, nedinitiälik ä disipik. Ma plak obik, pö vol at te men flenöfik dageton komandi, te nedinitiälikan klemon karieri tö ‚London’ pro ut länädik, e te disipikan blibükon stafi okik pla visitakad, posä estebedon dü düp ze bal pö cem olik.”
„E dog-li?”
„Kösömon ad polön stafi at pödü dalaban okik. Bi staf at binon vetik, dog äfimakipon oni len zänod, e nüpedots tutas onik kleiliko logamovons. Ma fagot vü nüpedots at cedob, das maxül doga binon tu vidik ad nästadog e no saidiko vidik ad doeg. Mögos, das binon... si! Spanyänadog[5] krugülaherik.”
Äspikölo atosi, älöädom ed ägolom love cem. Pas täno ästopedom lä fenät. Süad so fümälik ätonon pö vögäd omik, das süpädiko älöpiologedob lü om:
„O kompenan digik obik! kikodo sovemo süadol-li tefü atos?”
„Sekü kod vemo balugik, das logob dogi it ebo lä domasoliad obsik, zuo, ekö! yanaklokül patoenon fa dalaban onik. Begob ole, o ‚Watson’! no degololös. Etan binom calasvist olik, e kom olik bo ofruton obi. Ekö! flekatimül fätik, o ‚Watson’! ven lieloy tonön stepami pö tridem, kel nüdränon lifi oyik, ab no sevoy, va atos obinon-la gudik u badik. Kisi dokan: ‚James Mortimer’: men nolavik < desinom-li ad seividön pö ‚Sherlock Holmes’: patädan miduna? Nügololös!”
Logot visitana obsik ästunükon obi, ibä ispetob jonodi plägana länädik komunik sanava. Äbinom man vemo geilik, mägik labü nud lunik honeda⸗sümik, kel äseädon vü logs gedik künik tel, ätopöl niliko len od ed änidöls kliliko pödao lün labü boib pigoldöl. Piklotom ma mod dutöfik ad cal omik, ab boso slapik: älenlabom guni neflifedik e bliti vorik. Do äbinom yunik, bäk lunik omik ya äblotikon, ed ägolom, tenükölo kapi okik föfio e flenöfiko logedölo obis. Ebo ven inügolom, logs omik älogedons stafi pö brad ela ‚Holmes’, ed äjutedom lü on ävokädölo frediko.
„Kiovemo fredob! No äsevob fümo, kiöpo iblibükob oni: is u pö Bür nafamik. Demü div nonik lüvoböd stafi at!”
„Binon legivot, ma suem obik”, ‚Holmes’ äsagom.
„Si! o hisiör!”
„De malädanöp-li: ‚Charing Cross’?”
„De flens usik ömik pötü mat obik.”
„Ag! o digikan! atos binon badik!” ‚Holmes’ äsagom, lemufükölo kapi okik.
Dokan: ‚Mortimer’ änutülom da lün okik ön stun sofälik:
„Kikodo üfo atos binon-li badik?”
„Bi anu ebrulükol niludis pülik obsik. Kludo, emäniotol-li mati olik?”
„Si! o hisiör! Imatikob e demü atos äzedob malädanöpi, äsi spelis alik ad plag konsälamik. Änedob dagetön domi lönik.”
„Ekö! äpölacedobs nevemo, reto.” ‚Holmes’ äsagom. „E nu, o dokan: ‚James Mortimer’!…”
„Lenö! o hisiör! binob balugiko el ‚L.K.R.K.’ neflagiälik.”
„Zuo binol men labü lüälastad nolavik, äsä klülos.”
„Binob nolavadilätan, o söl: ‚Holmes’! binob utan, kel löpiosumob koanis pö jol seana lemu gretika neseväda. Niludob, das elüspikob lü söl: ‚Sherlock Holmes’, e no lü…”
„Nö! ekö! flen obik: sanan: ‚Watson’.”
„Vemo fredob, das ekolkömob oli, o siör! Nem olik suvo läbinon pö mäniot nema flena olik. Vemo nitedol obi, o söl: ‚Holmes’! Töbo äkanob-la spetön, das labol fomi so lunakapiki krana u bobäda⸗bomis sus⸗logakevik sovemo edafomikölis. Dodol-li, if odoatob yümeti kapasömitik olik? Güpakopied krana olik, o hisiör! sovüo jüs ut rigik ugebidon, obinon-la völadot pro mused menavik alseimik. No desinob ad flätön, ab koefob, das desirob krani olik.”
‚Sherlock Holmes’ ävinegom visitani bisarik obsik ad doseidön oki sui stul.
„Jinos lü ob, o hisiör! das binol vobiälan pö calavobod olik leigoäs ob,” äsagom. „Ma doat jonik olik, ito besteigädol zigarülis olik. No zogolös ad filidön oni!”
Visitan äsüramenom papüri e tabaki e stuniko skilädiko ävilupom dini lätik ini ut balid ad zigarül. Älabom doatis lunik dremöl, kels ämufedons vifo äs lögs näsäka. ‚Holmes’ äseilom, ab logeds vifilik brefik omik äjonülons obe nitedäli omik tefü spikoda⸗kompenan stunabik obsik.
„Cedob, o hisiör!” äsagom fino, „das äneito e dönu adelo evisitol obi no te desinölo ad dalogön krani obik?”
„Nö! o hisiör! nö! do fredob, das id älabob pöti ad duinön atosi. Ekömob lü ol, o söl: ‚Holmes’! bi sevob, das ob it no binob men plagöfik, ab sovüo süpiko ereafob ad säkäd muvemo fefik e bisarik. Ob, küipölo oli sevani nolikün telid pö Yurop…”
„Vö! o hisiör! Dalob-li seividön: kin labon stimi ad binön balid?” ‚Holmes’ äsäkom boso stübiko.
„Penot fa söl: ‚Bertillon’[6] vemo padigidonöd fa men labü lüälastad kuratik nolavik.”
„Täno bo binosöv-li gudikum ad dakonsälön ko etan?”
„Esagob, o hisiör! „fa men labü lüälastad kuratik nolavik”. Ab dasevoy, das nek leigon lä ol pö plag. Dredob, o hisiör! das nendesino ob…”
„Te bosilo,” ‚Holmes’ äsagom. „Cedob, o dokan: ‚Mortimer’! das ubitolöv sapo üf nenzogiko stedöfiko okonolöv obe säkädi, tefü kel neodol yufi de ob.”
- ↑ Sevabo: ‚London’.
- ↑ Dona⸗sanan daküpedöl malädanis e lödöl pö malädanöp.
- ↑ Nästadog = ‚terrier’.
- ↑ L.K.R.K. = liman Kluba regik kötetavik.
- ↑ Spanyäna⸗dog = Linglänapüko: ‚spaniel’.
- ↑ ‚Bertillon’: menavan Fransänik.
MAGODS.
[edit]
Se Vög Volapüka 2020, Nüm: 6, Pads: 43-45, Nüm: 7, Pads: 53-54, Nüm: 8, Pads: 66-69, Nüm: 9, Pads: 75-77.