Corrido qñg bie nang queralanan ning metung a miglayag a milaguiung Simbad/7

by Cornelio A. Pabalán Byron

[ 94 ]

VII. Pamaglacbe.

Aguia mang qñg canam cacung pamaglacbe
ing é na miuman tintu cung matibe
at é pin magtangas qñg aliua ume
capalaran timpang cacu manatili.

Iti talaga na mayupayang banua
uli ning edad cu at capagalan pa
caministilan cung dapat painaua
at pota mabie pa qñg lub cu rin ita.

Capigaganacan qng saring queraclan
qng maldang panganib á sablang delanan
ya nang sariling canacung isipan
ing magpacayama qñg banding queraclan.

It paua nangan ligud pin ning Dios
banding é pasabi canacung á yabut
nanu pa't qñg cacu yang metibubus
ing pamagtamasa qñg banding quelusuc.

[ 95 ]

Casalungsungan cung papalcas ing tula
caring caluguran á tune magsaria
ing metung cung ipus linub yang bitasa
yang miñe uaga ampon memalita.

Qng pagnasa'na cu buring á casabi
tubud ning Califa macamal at sugui
qng lamesa biglang tiniedo caniti
Oficial liualan á ba'queng á ya tindi.

Quitnan cu neng layun qñg queang pigsarian
mequibat neman pin qñg quea cu cutang
Simbad, daptan yu sa ing caministilan
á metung á bague canacung pagnasan.

Ing buri cu sa na ume cong lumapit
qnng sasacupa'na labuad ning Serendib
at dalan yu neman quetang Aring lauit
iting paquibat na sulat nang mequiquit.

Ing cadua caniti ing regalo quea
quelan pasalamat macaroc pin ita
qñg taung mayap á tibuan pin queta
at qñg caculang̃an Dios icabus na.

E pin mecatula quening pilubluban
utus ning Califa cacu na selese
anti man depat cu quea pepatangal
ing tutung dalise at capanusigan.

Binte cung amanu pequibat qñg quea
pecapun ding sabla tune pamintuan da
ining pamanupad tatalaga queca
ba'lang yutus mu panusigan da ca.

[ 96 ]

Bucud mung sarili queca yayaduan cu
bilang uaring lugud iti nan qñg cacu
balu yung ganacan ing capagalan cu
piacung melambat qñg pamaglacbe cu.

Qñg uli na niting tune casangcanan
é na luntung maco Bagdad á balayan
inia ing Califa queang cayaduanan
cacung pagsalita bie queralanan.

Diquil qñg miliari sablang pamaglacbe
ala namang licton alang é sinabi
panga pupus na pin ning sablang selese
pigsulit na cacu ning Califang tune.

Tutu at catutuan nganang tinambayan
iting sabla-sabla quecang queralanan
macapagmulala é sucat uculan
bie mung merapat pauang canganiban.

Dapot nung tutu pin ing lugud mung uagas
ali mu payalian iting pamagtangas
á ngeni ya ping panabilin mayap
tuparan parati quecao ó Simbad.

Ayo qñg maustang iti nan baluan mu
ing pamagtinalang queca papaquit cu
tungeul pamanupad qñg cautangan cu
qng Ari na nitang capuluan balu mu.

Nung sacali't uari at é cu bayaran
tutung maca umis qñg cacung dangalan
babie macapintas canining capurian
yang asajan mu iting cabagayan.

[ 97 ]

Pati pigsulit na iti. ning Califa
sablang macasaut á tiu qñg lub na
é pin ilambayan capamintuan quea
canacung pequibat lub cu macayadia.

Metula yang tutu qñg á paquibat cu
agad nang inutus tune dian da cu
ganap libung Zequi parala canacu
bacal qng panlacad at pamaglacbe cu.

Sinaguli mu ping linacad á aldo
agad nang migayac ning sablang dalan cu
tangcap itang gayac qñg cacung panlaco
paua cu ngan tingap sulat at regalo.

Caniting minutus á budñing Califa
ya nang pandayu tinuru Balsora
carin cu sinaque carapla'na nita
misasaguli mu panlayag ning Barca.

Miras cung mapala pulu ning Screndib
pangaras cu carin at lius mequiquit
caretang ministros minarap cung tiquis
nitang Aring guinu sadia nang causig.

Pigsulit cu na pin ing carin seria cu
dela ra na cu man qñg Real Palacio
arapa'ning Ari é ata miras cu
dimpal que ing sulat ampon ing regalo.

Iti ing pepatad ning suguing Califa
maragul naman pin Ari ing tula na
qng queang panaquit caniting darala
meligayang lubus ing isip at lub na.

[ 98 ]

 Mesabing Califa ai'nang regalo

metung ya ping sutla pemaltacan guintu

miguit libung Zequi camala‘nang tutu

ampon metung naman maulang damasco.

 At dinalan pa pin imalan macamal

á misangcap-sangcap miayaliua abal

merapat pin iti qñg mialinang lugal

carin qñg Cairo at qñg Suez naman.

 Ampon qñg Ciudad nitang Alejandria

metung namang vaso tutung maulaga

sari ya qñg lino á batung ágata

masampat ping bina queang pang̃a labra.

 At qñg quecaba'na qñg pang̃atalacad

macaliluc ya pin laraua'nang magcas

metung á lalaquing masampat á bicas

macasiclaud ya iti nan macarap.

 Papana ya iti qñg metung a leon

tumulang macaquit ing lub na iratun

at catataulian lamesa yang layun

mayalaga't saria masampat manayun.

 Pang̃a rapat niti sucat ting̃ang̃asan

iti qñg sabi ra maldang mabeluan

bandi ne pa canu nitang cabantugan

Salomon á budñi biasang masibucan.

 Itang macalaman qñg queang salese

macanian ing letra ampon masasabi

canacung pagsulit calamna'na niti

qñg piraramdaman macanian ó ini.

[ 99 ]

 Caring mang̃atas man sugui ampon pantas

mayupayang Ari Sultan ding Indias

ing pamagmananu mayubu't masampat

y Abdala Harun ibabie nang ganap.

 A binili na pin Dios á Miglalang

qñg icapupuri na suguing catungculan

é quemitan da pin detang mengaralan

minuna pa quea sucat lang ganacan.

 Pati tingap mia quețing mipnung tula

macamal yung sulat á é pequilupa

qñg uli na niti yablas miang sabla

iting menibatan picayaring catsa.

 Qñg pamirung̃utan ning quequeng consejo

ning Puerta Otomana culub yang masolu

pitatamnanan ya macauiling tutu

qñg mialiuang sucat apang̃a'ning tau.

 Tibubus naman pin at quequeng iling̃an

qñg pamiparang̃al caniang quecong camal

ing matampang nasa sucat yu nang baluan

ning tutung matula á queco pepabal.

 At é naman sana iti palcaran yu

ng̃ana ning Califa qñg queang amanu

maragul ing tulang tingap nang mayubu

ning budñing Monarca qñg lub na é paguiu.

 Nanu ta ing Ari Serendib á sulip

mibablas yang tula pati queang iquit

qñg pamaquicasing malino't malinis

nita ning Califa cari'na pepaquit.

[ 100 ]

 Mula na pin nita depat nang pacamal

cacu nitang Ari Serendib á mambang

binilang na na cu tune nang catauan

ning quea mitubud Califang gagalang.

 Metigagal cu pin á nung pilan aldo

canita ning pulu é agad pang meco

á iniang mamu'na qñg Aring mayubu

mialiuang casangcapan cacu na regalo.

 E mu á yalagan aguiang magcanu man

caibat sinaque cu canitang sacayan

tiquis nang mibalic Bagdad á balayan

masanting ing ang̃in quequeng inusigan.

 At miras na que sang malagaua queta

dapot ting aliua Dios telaga na

ing pamanlayag mi qñg atlung aldo na

selacayan da que ding tulisan queta.

 Carela ali que miarap lumaban

uli ning daig ya ing quequeng sacayan

agad da na que mang á salacayan

taung mangarauac quetang calautan.

 Bisa lang lumaban aliúang yabe mi

nung mang̃ang̃as noman cabayad na bie

nanu pa't ing biling queque mepaliari

mesabing tulisan á bijag da cami.

 Inapus da na queng maustang alipan

saca pepasulud guisiguising basan

qñg metung á pulu delang mirarapal

saca ra pisali detang tampalasan.

[ 101 ]

 Ing canacung bili carin mitapus cu

quetang mang̃alacal mapia nemang tau

suguing mayupaya pequiutusa'na cu

quequeng pisamburi masampat á tutu.

 Mi-imala'na cu anti mong alipan

at qñg lalung mayap cari'na pacanan

é me pilan aldo bale na tinuenang

balu cung oficio canacu na quitang.

 Cutang na canacu yang pequibat cu

ing pamang̃alacal ya ing balu cu

tiqui na pang digdag nung uari't biasa cu

pamaminit pana sacali't gaui cu.

 Quetang cayanacan á bayu pang edad

matulang sasane ng̃acu mong mequibat

minanga na ng̃eni qñg canacung balac

tela balu cu pa ing caniti dapat.

 Peparina'na cung agadagad paslu

saca pin mo bay pisangcap nang tutu

at pepasacayan Elefante pin mo

tinuqui gulut, na alang picacunu.

 Macaba ping horas lacad ming macanian

at miras que quetang metung á caqueuan

macarayu iti canitang Cayarian

at mipalub cami canitang masucal.

 Quetang cabusala'ning quequeng pang̃alub

pepaibaba ne qñg gabun migbaldug

ampon acu naman culdas nang malaus.

memintu na cu man at quea sinunud.

[ 102 ]Linapit ya quetang dutung á malabung

saca pin qñg cacu sinabi yang layun
malacuan co queti muquiat cu qñg dutung
magbili cong mayap at magun maratun.

At nung tin cong aquit á dumalan lalam
caring Elefante bigla yong binitan
daca'la pin queti nung tin cong alamang
pulayan yu na cu maustang pabaluan.

Queti nan ating sucat á pang̃an yu
nung asacali man mapilan tang aldo
caibat nang guingcas inapsang amanu
quetang Elefante sinaqueng miluntu.

Bigla nang mibalic carin qñg Ciudad
bucud cung mitagan qñg dutung á matas
quebucas cung tutung lalaue mamatiag
nanu man ala ping dinalan linabas.

Dapot ing miliari cabud pang̃a-abac
ding dinatang carin capal da é ditac
peminit cu no ping pemanang maralas
qñg tauli atin canacung á yapas.

Metung ya careti itang aragsa cu
queta ding aliua menurung no't meco
quinuldas nang agad at pepabalu cu
caniting queutus miliari cung guinu.

Itang pamang̃asu miliaring querasan
iniang abalu na tula é ritacan
pepaca'nang mayap qñg saya nang quimtan

at tinuqui cacu minta qñg caqueuan.
[ 103 ]

 Minau'na que man metung nemang culcul

itang á pate cu carin mia timbun

inia daraptan mi iti qñg panaun

ban ating anabang qñg sabla nang butul.

 Nung malaso na pin itang queang laman

cuan itang butul patsit anti naman

saca mi pisali iti nan nung misan

ban ating á pupul at paquinabangnan.

 Aduang bulan sane ita ing obra cu

dit man é selanan iti ba'lang aldo.

macamate tungal Elefanteng tutu

ya nang pelaguian iti nan dapat cu.

 Qñg misan á abac lub cu mitacutan

caring Elefante misna qñg cacapal

canitang bulusuc carin da pañatang

mignang̃un qñg dutung parating uquiatan.

 Maiguit la capal caretang minuna

qñg pu'na ning dutung deti nan miras la

saca re quibcuban babo tatas dala

deta ning casabian á carelang trompa.

 Tutung misnang datun ing laue ra cacu

canita sinulud ing tacut canacu

á bili cong bay paslung telanan cu

qñg biglang pang̃asdán á miras canacu.

 Ing lalung maragul ng̃eni qñg carela

detang Elefante á pagsulit cu na

bigla neng quelauit itang queang trompa

caniti nang dutung pitugun-tugu'na.

[ 104 ]

 Itang depata'na pablasang masican

bigtu ne at digsa qñg gabun á bulang

queti cu nebaldug at miparas lalam

lub cu ing bie cu queang cauacasan.

 Cabud á dimpa cu qñg gabun canita

simbulat na cu quetang queang trompa

simpa nang melans canitang gulut na

at migpasimuna caring cayabe na.

 Ila nang̃an sabla pesisulud nong̃an

at sinulud na cung pinta qñg caqueuan

quildas nang malale carin biglang licuan

saca no linacad pati yabe nang̃an.

 Qñg pang̃abili cu maragul cu tacut

panayan cung miras itang calmang maroe

pilan aldo itang miralan á lubus

alang malalaring canacu dinurup.

 E noman sinubli detang Elefante

tinalacad na cu't linacad caniti

ampon pemañanac carinan á iti

ba'cu ping abalu lubus á taluse.

 Iquit cu qñg ti'cu qng metung á lugal

patag at malapad alang sucat sabian

butul Elefante pana ngan quipnuan

at caring patsit da ita ning calapdan.

 Miayalina itang buri sang daptan cu

quetang á tangalan á carın iquit cu

saca qñg tauling pamagmulala cu

anti ra mong tiru yang á isip cu.

[ 105 ]

 Gagcas da mo uari cacu ding animal

at pepatalastas iting cabagayan

inia dela ra cu quetang cacarinan

ding abe rang mete yang picuteutan.

 Paqui bunguan co pin ba'rang aquilala

nabanguan co sana deta ning butul da

pipagdalan cacu uli ning daca'la

at é na maquiascal ngeni mo carela.

 Quipnuan cu qñg tula minuli qñg Ciudad

veinticuatro horas ing canacung lacad

miras en bale na ning guinu cung magcas

at ba'nang abalu querasan ming palad.

 Iquit nang linub cu sinabi ya cacu

¡calulung Simbad! ¿ing miliari nanu?

balisa cu lub qñg panga bala'mu

canitang caqueuan uling ine cao.

 Panaquit cu quetang dutung á mibulang

siping da ding paslu, bay anti naman

qñg misusumang̃id icang pigdulapan

ing aquit da ca pa é cu na panayan.

 Peparatunan cu canita ing lub na

cacung queralanan selita qñg quea

qñg tinuquing aldo mine que canita

busal ning caqueuan cari'na ing punta.

 Miras que pin quetang pauang capatagan

at qñg Elefante seque mi nong biglan

ding icua ning patsit butul anti naman

saca na ing Ciudad ing quequeng belican.

[ 106 ]

 Pang̃aras mi na pin bale ning guinu cu

queta na migmulang sinabi na cacu

alang pasalamat ngeni acung tutu

nung caring alipan ibilang da cao.

 Caibat na niting depatan mung mayap

cacu pamamintu tune pamanuelas

macaguiu na cacu at pang̃a bulalag

at pang̃asaplala queti qñg Ciudad.

 Metung qñg caniti tiquing sinabi na

ng̃ana pin ing Dios yang munlas queca

qñg lub cung sarili gagcas cu arap na

bucud qñg caniti luntung sinabi ya.

 Cahorasan ng̃eni sucat cang timauan

miras mung pang̃anib cacung salesayan

ali la pabilang deti nang alipan

caring mang̃amate canitang caqueuan.

 Iti alang sala ba'la ping banua

deting Elefante pamatayan da la

busal ning caqueuan á quecang á punta

nung nu carin itang á tuburan da ca.

 Ba'ca ping manintun careti nang garing

ning Dios á Guinu biñe na ita nin

ing sariling lugud á queca na diquil

iti nan ing sab'a cacu pisiag na pin.

 E cu neman buring lubus salangsang̃an

qñg caburia'na ning Guinung Miglalang

bucud qñg caniting quecang catimauan

dirinan da ca ping dacal á pibandian.

[ 107 ]

 Ban queta metung cang tune cabilang da

ding taung mabandi mayupaya't mapia

qñg mipnung tula cu pequibatan cu ya

at ng̃acung dinugtung guinu cung maula.

 Ing casuyuan queca á cacung guigulan

qñg catimauan pin lubus miablasan

queting é mu nanung cacu mu pigcalam

ing buri cu sa na nung quecang caburian.

 Qñg biñe yung lugud sucat sang iragdag

capaintulutan ning lub mung masampat

ing muli na pa mu balen cu't labuad

uling tutu na cung queti nan melambat.

 Ding lalung maragul queti ra pañatang

sacayan á Barco á sadiang lululan

careti nang garing á sucat pibandian

quecang pamanlaco queti mu na daptan.

 Iti ya pin mong cacu timbaya'na

misundung matupad nasa mu at pita

ing maluat á é ra pañatang canita

ding Barco ya ping" quetigagal ita,

 Itang mabang aldo cacung pang̃atucnang

bale ning guinu cu tune nang liguran

saca miabe caming mame qñg caqueuan

careta ning garing manipun tiaracal

 E binang melambat itang pamanasdap

caring mang̃alacal daca'lang é palac

mequiapus menipun caring pacacalat

qñg sucat pibandian qñg caqueuan quelat.

[ 108 ]

 Dinatang noman pin ding Barcong sacayan

saca ing guinn cu pepalula'ne man

sarili na't bucud saca tepus nang̃an

canacu ing sablang sucat paquinabang.

 Qñg miayaliua dinina'na cu pa

quetang maqui alaga qñg balen á ita

pepasalamat cu mipamun queng adua

qñg banding maragul á cacu biñe na.

 Sinulung na cu pin at sinaque agad

masalusu itang qñg Barcong paglayag

inia é melambat icua mi nang miras

qñg metung nang puerto sacup na ning Indias.

 Nung nu co pisali dacal á darala

paua la ping garing sari qñg ulaga

ali la pabilang cayablia'na nita

careting salapi á canacu dimpa.

 Belaus cu na pin canita ing lacad

minuling mapala qñg balayan Bagdad

taung cacapalan cayabe qñg lacad

ilang cayanabe manga na qñg miras.

 Bina ring marayu iti paglacaran

miras cung mapala aguiang macanian man

labuad na ning Bagdad tune cung balayan

at lius minarap qñg Califang sacdal.

 Ba'cu ping pagsulit quea ing bie cu

maragul ya tula Monarcang mayubu

panaquit na queting bayung pañatang cu

qñg é ya calarung mimisip qñg cacu.

[ 109 ]

 Qñg pange't panuli anti qñg mebalam

selita cu na pin bie queralanan

caring Elefantes quetang cailang̃an

mipamulala ya iniang salesayan.

 Inutus na na pin niting Aring matas

caring letrang guintu ique rang ilimbag

at mitangcap layun ampon pang misicap

dacal pang regalo cacu pepatangap.

 Saca na minuli bale cung tucnang̃an

busal ding familia at camaganacan

manga na catutu pauang caluguran

ning bayung pamiquit tula é ritacan.

 Matibe-matibe tintu cu qñg lub cu

ali na miluntu lacbe pasibayu

nung agunam-gunam pang̃anib ó tagcu

culang ya ing dila salese quecayu

 Inangana'na na canita ning Simbad

diquil qñg capitu queang pamagiang̃as

at saca no timpac ding adua nang gamat

qñg pago nang Nadir catutu nang magcas.

 Sebiana'ne qñg anti queni nan

¿nanung uculan mu ng̃ana caluguran?

¿ati'na ca uaring á ting̃id ó dimdam

á selita ra sa caniti dinalan?

 Queting é ugaling casaquitan pin mo

á qñg pamaglacbe miguit mo sa cacu

ampon atin naman taung baluan mu

maralas minganib bie na qñg yatu.

[ 110 ]

 Ngeni á yagcas mu qñg canacu ita

canacu é tampa at cumitan ita

ning pamibie cu mayubung sampat na

ampon capalaran ng̃eni cacu dimpa.

 Pati á ulat na y Simbad á pasiag

Nadir minuma ya caring queang gamat

saca ya tinunglu manene mequibat

anti queni laman amanu nang guingcas.

 Patauad mu guinu itang arapat cu

pamicasala pu iti nan quecao

canitang milabas macaunang abdo

bayu aquilala guinu ing camal mu.

 Icucumpisal cu ing angang delanan

á casaquitan cu maustang pipulan

marayung é palac qñg queca pu ita-ng

lasa é miyauig qñg macananu man.

 -Pang̃atuliran yu matampa pu ita

ing taung canuapan á queco talaga

isundu yu guinu aguiu yu rin ista

ing panipagpala at magpacayama.

 Iting pamanlugud qñg tune bandi yu

angang capupusan bie yu qñg yatu.

at y Simba naman peparina'ne mo

dinalan á Zequi Nadir á pisiag cu.

 Simbad iting Nadir queti ne inalal

metung ya caretang tubud-tuburan

lius inampunan tune pequi bilang

caring catutu na ampon caluguran.

[ 111 ]

 Marajil casulu pamang̃a'nang mayap

ba'nang é caling̃uan qñg lub na ibalag

ing quesaplala na qñg yatu quepalad

bie nang delanan Simbad ing miglayag.

 Babasa't daramdam iti nan ing sepu

ning dit á Historiang inang̃u qñg libro

ing culang ó iguit queting pigsulit cu

ya na sa ing ba'la á malino lub yu.

 Pablasang qñg acu dit man é pa tanac

qñg pamagsalita qñg libro menibat

marajil tin mu rin culang na ó dagdag

á é pacabili careting silabas

 Ding coma at punto macanian mu naman

at careting letra labis da at culang

lalu ding asento caring letrang vocal

dacal ing é tinud nan cu mang balacan.

 Bista't queting bague ala ping masid cu

queang pigpilitan ning mainang ucul cu

qñg sariling balac ban malibang cayu

at sucat uliran ning ninu mang tau.

 Simbad qñg bista man iti mibandi ya

pagal at pang̃anib yang guigula'na

dit man é miñaquim qñg taung capara

nun é ing quimcum na ning Dios ligud na.

 Inia ng̃acu sana ing ninu ya pa man

é na sucat daptan iting casaquiman

bandi ning aliua nung mipalad ya man

nanung ulaga na mang̃a cararasan.

[ 112 ]

 Detang mapaniaquim ng̃eni lauan tala

y Cain, y Nadir at ding aliua pa

ampon detang maldang minapus carela

¿ng̃eni nula carin? nun é quetang dusa.

 Casaquiman é ta qñg pusu ipelam

ganacan ing bie ating capupusan

uling alang sala mipildis é naman

nung nanu ing tenam ya ing pupulan.

 Sablang asambitla talus yu na guinu

caniuan á mayap yang linisan yu

maglimus at lugud qñg caparang tau

iti ing utus na ning Dios á Guinu.

 Anti ning laganap ing lugud ning Dios

caring sablang tau qñg yatung mabilug

angang tin tang aldo horas á tibubus

magsamantala pin pamanising lubus.

 Ing dacal á bague é ta na sambitlan

ampat é ta tulid ing mamamanaral

itan cu ne queni salitang pigmulan

damutan ye sana minasa't dibamdam.

UACAS.