Bornemann: Plattdeutsche Gedichte/Märten Saufsack
[009]
Märten Saufsack.
De Märten is mien Noabersmann,
En lust'ger Keerdel um un an,
Sön oller dütscher Ehrenschlag,
Un doͤrstig immer Nacht un Dag.
En Toll er Twölf, mag he woll sin,
In sienen Ranzen geit wat rin,
Sön Leggel Brännwien is åm Spöäl,
Suͤnst is in aͤm keen Falsch, keen Hehl.
Twee Påre hem an åm alleen
Schons nüchtern vulle Last to tehn:
Doch, itt nu drinkt he sick recht an,
So mütt he noch dåt dridde spann'.
Un mag ok Maͤrten ut un in
Beschwuddert oder nuͤchtern sin:
De Armoth finn't oahn Unnerloat,
Doch bie aͤm Toflucht, Huͤlp und Roath.
[010]
Nu, Märten hät keen Kind keen Hind,
Denn siene Fru brengt immer Wind;
Is riek doabie, drüm kann he schon
Vör arme Luͤd' wat recht is dohn.
So hölt denn Alles, Jung und Olt,
Den gooden Märten leewf un hold,
Män unse Paster ganz alleen
Is am von letzt her nich recht grön.
Doaran ist Märtens Huuskrütz schuld:
Dät is en Wief — Gott geb Gedult!
Wer dorch de Tru mit sonne Rang
Werd lebenslang tosamm gehang'.
Dät Wief is klipper klapper drog,
De linke Schuller, bitchen schreeg,
De Ogen, mit voßroden Rand,
De Hoare, luͤchten as en Brand.
Ok kenen Dag fritt se sick satt,
Hat immer to krakehlen wat;
En Armer krigt in Hungersnoth
Von år — ok nich moal schimmlich Brodt.
[011]
Verklatscht de Lüd, hångt wo se kann
In't ganze Dorp Schandlappen an:
Keen Minsch, keen Hövft*), is ar to Dank,
Se socht man stäͤndig Zank un Stank.
Doch mit Fru Pastern — heidildey,
Doa is't een Kooken un een Brey:
Se drögt är Dörp=Stipstörkens to,
Doa moakt sick denn de Fründschaft so.
So kam se lezt ok bie år an
Und hühlte: - Nå! mit mienen Mann
Holl ick dåt kenen Dag mehr ut,
Noch huͤt loop ick to'm Huse rut.
Besoapen is he Dag un Nacht
De Worthschaft werd to Grunn gebracht,
Wenn ick't nich noch tosammen heel,
So weer nich mehr en Bessenstehl.
- ) Hööft: Haupt: bezeichnet im Plattdeutschen ein
Stück Vieh; vorzüglich wird es vom Rindvieh
gebraucht.
[012]
He spannt den Woagen gistern sich,
To Foot goahn kann de Suuput nich —
Lett drup en Leggel Brannwien leng'n,
Dåt woll he unse Meyers breng'n.
Wat deit mien Keerdel? — he nich fuul,
He krigt dåt Leggel vor dåt Muul,
Kluckt unner Weges wat he kann,
Un brengt daͤt Leggel — låͤddig an.
Upt Feld bie unse Meyers steit
To'm Unglück Michel Winkelscheit
Un pinselt, dåt vom Hoagelschlag
Sien Koar'n in Grund un Bodden lag.
Mien Mann — bedudelt twalgt herbie:
Sprikt: — Winkelscheit! wat grâmst du die?
Dät in dien Feld de Hoagel schlog? —
Mien Feld, håt vör uns Beid' genog.
De Regenstrom, de Hoagelschlott,
Dåt alles kümmt vom leewen Gott.
Dien Akkerfeld, word hart verheert,
Mien Feld, dicht an, bleef unversehrt.
[013]
Nu röpt he Knecht un Moagd herbie
Un segt: — hier schenk ick frank und frie
An Winkelscheit — mien halbet Feld,
Wat hier mit Roggen is bestellt.
Hüt Morgen, bie de Fröhstücks=Kost
Krieg ick to hör'n de Hiobs=Post.
De Suupsack lag noch in dät Nest,
Doa bin ick däbern her gewest.
Du Fuselhingst! — bist du gescheut!
Dät halbe Feld an Winkelscheit
Wist du verschludern? — Ogenblick
Rut ut de Posen! — Galgenstrick!
Treck die den Kittel däbern Wanst
Un loop to'm Schulten wat du kannst,
Sprick: — dät Geschenk künn nich bestoahn,
Weer in Besoapenheit gedoahn.
He sä: — Herzmutter, du häst Recht,
Denn gistern heb ich scharp gezecht:
Doch, wat ick heb beschmökt gedvahn,
Sall nüchsern erst, recht fest bestoahn.
[014]
Wie lieden drüm vorwoahr nich Noth!
De Mann — håt Kinner, un keen Brodt.
Un doamit haͤst du nu Bescheid —
Un haͤt sick as en Narr gefreut.
Fru Pastern! legg se sick doch drin,
Dät moal är Mann den Heidensinn
Am schärpt um den verfloochten Soff,
Sünst werd vergörgelt Huus un Hof.
De Prestersch kreeg gliek hinnerher
Sick ären Eheherren voär,
Un håt den Märten run schaͤndeert,
As weer he Rad un Galgen werth.
De Paster leet den Maͤrten koam
Un håͤt en Korams nu genoah'm:
„Hört Märten, spräkt moal trülichlich,
„Sind jie zund nüchtern oder nich?"
Herr Paster! hum, so oder so —
Ick weet doch wat ick spräk un doh:
Drum segg he unbekummert an
Womit ick am huͤt deenen kann.
[015]
„Ick heb an ju goar keen Begehr:
„Hört Märten! folgt mie: suupt nich mehr!
„Up Dohn un Loaten — geewt de Hand
„Mie jizt as ehrlich Unnerpand.
Dåt Suupen? — t'is beschloaten schon:
Ick kann et loaten, kann’t ok dohn —
Sprack Märten, und gaf gliek de Hand
Am drup as ehrlich Unnerpand.
De Paster reep de Noabers rin,
De mußten doabie Tügen sin,
As se hernoah to Huse gung'n,
Doa hem de Noabers angefung'n:
Ey Märten! — du håst Unrecht doahn
Die up den Handschlag to verstoahn.
Du kaunst jo doch dien Woort nich holl'n,
Drüm håtst du nischt verspråken soll’n.
Gevadderslüd! — wat denken jie?
Ick holl mien Woort — dåt blift doabie.
Ick kann et dohn - ick kann't ok loat'n
Jie mutten maͤn den Sinn recht foat'n.
[016]
Ick kann et dohn: - merkt hier den Schlich:
Dät Geld fehlt mie to'm Drinken nich.
Ick kannt ok loaten: — Platz genog
Hät hier in'n Buuk — de halbe Kroog.