Jump to content

Bornemann: Plattdeutsche Gedichte/Amtmanns Polterabend

From Wikisource
<-- Die hirschledernen Hosen Bornemann: Plattdeutsche Gedichte Die Sonntagsjagd -->

[072]
Amtmanns Polterabend.

   Einzugs=Gesang.

Juchhe! juchhe! Polteroabend!
Polteroabend! Juchhe! Juch!
Wer to'm Polteroabend kummt,
Muͤtt recht lustig sin gestimmt,
Mütt dåt Bruutpoar kogeneeren,
Flausen un Dummtuͤg verkehren!
   Narrenkappen!
   Plunnerlappen!
Wat sick mån tosamm lett finn',
Sall biem Polteroabend sin.

   Der Vater.

Hochwerthet Bruutpoar! — In Tucht un Ehren,
Stell ick mit Wief un Jung's un Deeren
To'm Polteroabend herzfründlich mie in,
Denn Hoch un G'ring - muͤtt biesammen hier sin.

[073]
Mit groote Goaben, bie voͤrnehme Reden,
Koamen wie frielich nich angetraͤden,
De Buerslud sind zund eben nich fett:
En Schelm mag mehr geben as he haͤtt.

Doch wat wie will'n reden-sind Herzens=Gedanken:
Wat wie ju breng'n — lag nich unner de Banken.
De Körbe, de Toabeln, bet boaben an
Sind vull, daͤt keen Appel to Bodden mehr kann.

   Die Mutter.

Herzvoader! - stoͤt doch moal Jung's un Deeren
In de Ribben, Mores to lehren.
Pots Hunnert Dusend Schwenzelenz!
Hem jie vergaͤten de Reverenz?

   (Die Kinder machen dem Brautpaare, höchst ungeschickte Reverenze.)

   Der Vater (zu den Jungen).

Gerechter Gott im hogen Himmel!
Jie Tölpels! jie Talpatschen von Lümmel!
Herrunner von'n Kopp den Filz von Hoot!
Schloat ut von hinnen scharp mit den Foot!

[074]
   Die Mutter (zu den Mädgen).

Jie Schlampen! spattbeenige, loddrige Kaͤthen!
Hem jie dåt Knicksen all wäͤdder vergaͤten?
Herzvoader! loat uns de Krabben moal fix
Vormoaken von frischen, Kratzfoot un Knicks.

   (Die Kinder machen es nach mit lächerlicher Ungeschicktheit.)

   Der Vater.

So mag't moal passeeren! doch was et noch nich
So ganz up den rechten Danzmeister=Strich.
De Kinnerkens sind hüt wat blöd' un verschämt,
De Jung's schloan suͤnst ut as en Esel sick boͤhmt.

   Die Mutter.

Nu stellt ju in Ornung! - hier rings ümher:
Un båͤdet mit Anstand den Spruch jizt voår.
Huͤbsch driest! suͤnst haͤt et kene Oart,
Un mummelt mie nischt in den Boart.
   
   (Die Kinder fangen alle auf einmal an ihre Verse abzuschreien, bis die Mutter dazwischen fährt.)

   Die Mutter.

Dunnerwäder! wat is daͤt voc'n Boͤlken!
Alle to gliek foll'n jie den Buck hier nich melken!
[075]
Ener noah'n aͤnnern - jie ungebacherte Rangen!
De Liese — sall toerst anfangen.

   Liese (ein Paar Tauben bringend).

Twee Düwekens — schloowitt un zoart,
Erst gistern hem se sick gepoart,
Breng' ick dat Bruutpoar to'm Geschenk,
Als Polteroabends=Angedenk.

Wenn jie de Düwkens schnåbeln sehn,
Un Eier leng'n an Jungen tch'n:
Denn sollen jie as Fru un Mann,
Hübsch nehmen en Exempel dran.

So bald de Düwer röpt: - Kumm Fru!,
Röpt gliek dät Düwken — hu, hu, hu!!
Un beid' sind denn een Herz un Sinn,
So muͤtt et just im Ehstand sin.

   Görgen (ein Brodt bringend).

Daͤt Beste, wat de leene Gott
Uns gaf, is doch gewiß daͤt Brodt.
Druͤm breng ick ju to'm Hochtieds-Schnitt
En frischet Roggen-Brodt hier mit.

[076]
Ick heb daͤt Koaren suͤlwst gesaͤgt,
Gemaͤgt, gedroͤscht un kloar gefegt:
Ok ingemoahl'n heb ick dåt Mehl,
Sünst gript de Möller goar to vöäl.

De Leew' — Herr Brutgam, Junfer Bruut,
Kuͤmmt ok mit ut den Moagen rut;
Koam'n Hungerpooten up den Disch,
Steit bald de Leew' biem Kehrafs=Wisch.

Wer in de Welt sick holt heran,
Arbeiden will, arbeiden kann,
Noah siene Dekke streckt daͤt Bern,
Den werd ok kener darben sehn.

Dat is nich Noth in juen Stand,
Suͤlwst antoleng'n de Arbeits-Hand.
Sehn jie de Lüd' man up den Kamm,
Daͤt fordert mit, un hoͤlt tosamm.

Mit sonne Red' ut gooden Sinn,
Legg ich bescheiden zund hennin,
To'm Angedenk in juen Schoot —
Mien frisch gebakken Roggenbrodt.

[077]
   Marie (Butter bringend).

Was't ok mit mienen Knicks mån schlecht,
Verstoah ick doch de Wuͤrthschaft recht.
Sehn will ick — wer mie't vordohn sall,
Is Red' von Keller, Küch un Stall.

En Knicks un mehr son Firlefanz,
En glatt Gesicht, en flinker Danz;
Dåt alles ströpt doch Zech um Zech,
Mån alltobald de Ehstand weg.

De Mann, muͤtt up de Noahrung goah'n:
De Fru, muͤtt vor de Wuͤrthschaft stoah'n:
Nu kiekt moal hier de Botter an
Un spräkt: — of ick nich bottern kann?

De Botter — legg se sick in't Fatt,
Un knarrt moal ens dåt Ehstandsrad,
Denn Junfer Bruut — schmår se dåt Ding,
Denn wer goot schmärt, de föhrt ok flink.

   Jochen. (Einen Dukatenmann bringend.)

De Priems von allen in de Welt,
Dat is un blift dat blanke Geld:
Wer up den Buͤdel håͤt den Knoop,
Krigt alles vorfödtsch weg to Koop.

[078]
Weer Geld all west in't Paredies —
So gaf de Soatan ganz gewiß
An Eva vor den Sünden=Kuß:
En — fuchsigen Hironemus.

Kanonen sind ne harte Rott —
Doavor bewoahr de leewe Gott!
Oft könn' Kanonen doch nich twing'n,
Wat sächtken deit mit Geld geling'n.

Doch is daͤt Geld in gooder Hand,
Werd Seegen drut in Stadt un Land.
Drum mag dåt Bruutpoar nich verseng'n,
Wenn ick ok Geld in't Huus will breng'n.

Teindusend Stück Dokoaten — — woll
Ick uptell'n erst: — alleen wat soll
Sön lumpig Klümpken Gold hier doh'n:
Dåt wörr dåt Wegnehm'n nich belohn'.

Letzt sach ick up den Marcht wat stoah'n
As ick was in de Stadt rin goah'n.
Daͤt heb ick still von't Brett gesischt —
Wer listig fischt, betoalt denn nischt.

[079]
Ick denk, wer fixe Fingern haͤt
Gript to, wo sick wat griepen lett.
Sünst, was dåt Griepen Schimp und Schann,
Zund — griepen se von Boaben an.

Hier breng ick mienen Fang gebracht,
Nehm't måͤn den Keerdel goot in Acht:
De sall den Büdel ju voll füll'n,
Dokoaten leng'n - so vdål jie will'n.

   Die Mutter. (Ein Nest voll Eier bringend)

De Ehstand is just wie son Ey:
Pickt ener dran — quatsch is't intwey;
De Fru vor allen mütt verstoahn,
Dåt nich dat Ey intwey kann goahn.

Geit åͤren Mann mit leewen Sinn
De Huusfru goot um Boart un Kinn,
Un weer son Mann von Soatans Stamm
Se krigt en ruͤm as wie en Lamm.

Doch steit bie bitchen Striet un Zank
De Fru noah Katten Oart gliek blank,
[080]
Un päpert noch den soltgen Brey,
Denn is dat Ey ok bald intwey.

Daͤt will't beduͤden, wenn ick ju
As Ehstands ollverständ'ge Fru
Huusfreeden an dåt Herz to leng'n,
Dat Nest vull Eyer hier will breng'n.

   Der Vater. (Einen Hahn bringend.)

De Fru is schwach, de Mann is stark:
Herz gaf am Gott un Kraft un Mark:
Beschirmen in Gefoahr un Noth
Sall he de Fru bet an den Doot.

Von allen Gooden dörchweg soll'n
De Fruens år half Part erholl'n,
Half Part von Allen wat he schafft,
De Mann, mit siene Stark un Kraft.

Nu kiek he moal Herr Bruͤtgamsmann
Den Huushoahn hier recht duͤtlich an.
Ick will en am to'm Muster stell'n,
Un noch Poar Woort doavon vertell'n.

[081]
En Hoabicht stott moal noah sien Hohn —
Gliek satt mien Hoahn den Mord=Cujon
Mit Spor'n un Schnoabel up dåt Fell,
Un wörgte bald den Deewsgesell.

Un finn't mien Hoahn en Kruͤmken Brodt,
Denn tukkert he mit lust'gen Moth
Sick schwinn herbie daͤt leewe Hohn,
Se krigt aͤn Haͤppken ok dervon.

Bie schlimmer un bie gooder Tiet
Loat he, Herr Brütgaui, so wie hüt
Vor sienen Sinn den broaven Hoahn
To'm Muster un Exempel stoahn.

   Die Mutter.

An Gott befoahlen, Junfer Bruut!
Wenn Morgen ju de Paster truut,
Denn denkt an mie, ick denk an ju,
Un wuͤnsch ju Seegen bie de Tru.

   Der Vater.

Geewt herzlich mie de duͤtsche Hand:
Gott walte juen Ehestand!
[082]
An jedet Glück wat jie mån hem'n,
Will ick en christlich Andehl nehm'n.

   Gesang zum Abzug.

Juchhe! Juchhe! Polter=Oabend!
Polter=Oabend! Juchhel Juch!
Wer to'm Polter=Oabend kummt,
Muͤtt recht lustig sin gestimmt,
Mütt dåt Bruutpaar kugeneren,
Flausen un Dummtüg verkehren!
   Narrenkappen!
   Plunnerlappen!
Wat sick mån tosamm lett sinn
Sall biem Polter=Oabend sin.