Glamat popiko-katekik Volapüka

From Wikisource
Jump to: navigation, search
GLAMAT

popiko-katekik

VOLAPÜKA


Fa
Schleyer Johann Martin,
datuvel volapüka.



Konstanz len Bodanlàk.
Püb büra zenodik vpa. Jláyär'a.
1889




Gits valik paibübekipòms.




Volapükanes
valik plödeutikes
tala lölik,
aitönöles fiedo siti lebaliko velätiki datuvela
kösekom
vobuki at volapüka,
fulü
löf, stim ä divodug:

lautel.


M. b. p. b.!


Noetil. Al at glamat i kik epubom, kostöl fenigis te telsi. Sivonös glamati e kik atis uf de bür zenodik vpa. Schleyer'a in Konstanz, ud de Hoffmann Robert in Leipzig! Suäm glamata binom: mak bal; ye glamata sa kik: mk. 1 e fenigs tels fläno.



Bivöds.

Kanon lautön vobukis glamatik natapükas no sato popiko dabalanes lemödik, no laböles lomoà stabiki kulivi glamatik. At velat aizitom sägo tefü vp. obsa; do vp. läsevamo kanom palenadön levemo nefikulo. Sikod ebekon obsi, mekön segivoti glamata vpk. obsa somiki, kel binomös ledunlüno pebevoböl lesuemöfo ä popiko! - Ainolobs se plàk kilseyelik, das fom popikün ä valemiko kapälnikün buka sembal aibinom fom katekìk. Sikod egivobs fomi at vobukile isaét, e binobs valädöl fümo, das vp. id in klot at o'tuv'omös nulikis flenis, gönelis e pakelis lemödik at tum milis flenas jünuìk volapüka!


Konstanz, 1889, 3, 31.


Datikel vpa.



I. Nindugot.

Säk balid: Kim edatikom väpüki volapüki?
Gesàg balid: Schleyer Johannes Martin (lilädonöd!: Jláyär Yohánes Mártin), romokatolik lanedapädal vönik, ebinöl läto in Litzelstetten lä Konstanz in Badän, Deùt.


S. 2. Kitim datuvel vpa. edatikom väpüki velatik atì?
G. 2. Lepato in fin mäzula (kilsebalid) yela balmil jöltum velsezül, in pädaladom Lízelstéten'a.


3. Alki edatikom vpi.?

Al nefikulön aiglofölis vädelo gianumo melaki e tedi, dunöfi febik, nolügi e lekani...


4. Datuvel vpa. esumom se püks kiom stöfi al subumön püki lekanik oka?

Se glepüks valik tala, abu pato se püks Nelija, Deuta e Flenta.


5. Liko blefon vödi volapük?

Me vp. (lilädonöd!: wolap'ük).



II. Dö abc... (lafàb).

6. Vp. ninom tonabis liomödik?

Telsevel (27).


7. Vp. ailabom vokalis kiòm?

Gletonis lul: a, e, i, o, u; sa vökäds ä, ö, ü.


8. Kikod vp. labom i vökädis?

Bi vökäds sibinoms in ti valiks natapüks e dialègs, e bi me vökäds pük vedom liegikum tefü mänifod difikas tonas e toenaköls, e bi mödiks noms glamatik e vödasbukik binoms petanöl len vökädis.


9. Kiòms aibinoms kosonàts vpa.?

Ats balsezül (19): b, p; d, t; v, f; h, y, g, k; l, r, m, n; s, j, c, x, z.


10. Kikod vp. ninlabom i palkosonatis: c, x e z?

Bi tonabs id àts sibinoms in glepüks mödik tala, e bi ots blefoms u mänifodoms penami vödas...


11. Vp. no labom kiomis tonabis e tonis deutik?

No: q, w, ch, ng, e sch; do tons w e sch sibinoms in vp., ye papenöls votiko, o. b. as v e j. - Abu in vp. voik tons ch, ng e qu no sibinoms (zitoms), bi ots kanoms pasepükön te lefikulo fa plödeutans ... mödik.


12. Liko palilädoms vpo. tonabs: q, v, c, j, y?

Aso ch, w, dsch, sch, j deuto.


13. Kikod vp. labom i nog lafabi gletik de tonabs kilsevel (37)?

Dat, plänöl lilädami natapükas valik, kanon bemalön kulädumo glepükatonis kilsevel talanetas valik. Ibo voto mögos leno, das lilädon fümo vödis natapükas valik, bi leofen lilädam aidifom de penam lejeko, pato in püks nelijanas, rusänanas, Poläna, Flenta, Sveda... A.s. nelijans lilädoms vödi judge (deuto: yùdge), äso deutans lilädoms tonabis pekolagöl dschödsch, vpo.: cöc ...


14. Lafab gletik ninlabom tonabis kiom mödumo, ka vp. oko?

Tonabis at balsi: å, ħ, mˆ, nˆ, ŋ, ſ, j, c, q.


15. Liko muton lilädön tonabis bals at segun deutiks lilädam e penam, if zitoms in natapüks, e bevü vpa.-vöds (plü ine kläms)?

Äso a in vöd nelijik all, th in vöd nelijik the (ħe); äso rr in vöd spänik Sierra; äso m e n in vöds flentik nom e mon; fövo äs ng, ß, sch, tsch e ch in deutapük ...


16. Klu tonabs kiom paililädoms votiko in vp, ka in deutapük?

Ats mäl: v äso w, y äso j, q äso ch, ſ äso ß, j äsliko sch, e c äso dsch.



III. Noms tefü tonàbs.

17. Tonàbs i muedìk-lí sibinoms in vp., äs in natapüks?

No; in vp. tonab alik nen sesum palilädom. Sikod lilädon a. s. plied no plìd, sod pli-èd. Klu in vp. i no sibinoms tonabs sötöl dünön te al tenam, ud al japam silaba sembal, äs a. s. h in vöd deutik ihn, ud tt in vöd deutik Mitte.


18. Tonab öt (leigik) li pasepükom id in vp. ma mods tel jü fol difiks, äsliko a. s. in natapüks tonab c as k, z, ſ, c (tj) ...?

No; sod alik tonab ailabom toni te bali, lilädi e penami te bali, e püka'ton alik ailabom mali te bali.


19. Kiplad vöd alik labom silabi betonama okik, o. b. kazetì oka?

Egelo te su finasilab (posilab).


20. Me tonabs kimik penon e bükon vpi.?

Egelo te me tonabs latinik (nelijik).


21. Liko tonab g pasepükom in vp.?

Egelo te, äso tonab k sofiko; abu nevelo äso ch, u j, u sch, u c ...


22. Mals i kil sibinoms in vp. plo ton f bal, o. b. f, v e ph?

No, te f bal.


23. Liko lilädon tonabis x e z in vp.?

Egelo te, äso gs e ds pafetanöls nabiko.


24. Vp.-li labom i palvokalis (aa, ai ...) e palkosonatis (tt ...)?

No: ni aa, ee, oo ..., ni palvokalis ai, au, ei, eu ...; ni ll, ss ... Klu vöd geil no palilädom, äso vöd deutik geil; sod, äsif pepenomöv deuto ge-ihl, sikod (me kazet) geìl.


25. Nèms tonabas telsevel vpa. tonoms liko?

A, e, i, o, u; ä, ö, ü; be, pe; de, te; ve, fe; he, ye, ge, ke; le, re, me, ne; se, je, ce (dje), xe (gse), ze (dse).


26. Liko muton penön, bükön e sepükön vpi. su tal lölik?

Egelo e vätopo jalepüno segun mod öt ä leigik, dat aikanon kapälön gudik ä kleilik balvoto, e dat no pölots e feitöfs vedoms se badiks penam u liläd e sepük.


27. Klu löpiküns kil plisìps, noms ä devièds vpa. aitonoms liko?

a. Menadè bal pükì bal!
b. Pükè bal penamì bal!
c. Penamè bal lilädamì bal!


28. Deutans ... mödik, lilädöls vödis vpa, mekoms pökis kiom?

Atis, das lilädoms: a äs å (nugäniki); e äs ä, a. s. in vöd deutik wer (vär), pla äs (pläs) e in vöd deutik Netz (néz); ud ä äs e; ud ö äs e, ud votafleko e äs ö; ud ü äs i, e votafleko; fövo p äso b; t äso d, h äso ch; g äso ch u y, k äso g; u n äso nudatonikis n^ e m^ flentanas ...; u ng (ŋ) äso ngk; u ſ äso s, u z äso s ...


29. Liko tenon vpo. silabi sembal getöli in natapüks a. s. tenölis a, e, h (in: Maaſ', 'Meer', sehr') ...?

Vp. nevelo telom tonabi sembal, sod givom kazeti vätik ` vokale pötenöl a. s. à, è, ì (in: vàr, mèr, lìbe, o. b. wahr, Meer, Liebe ...).


30. Liko japon u blefon in vp. silabi sembal voto nepabetonöli?

No telon, äs in natapüks, kosonati silaba tefik, äs a. s. tonabi f in vöd deutik Schiff (jíf); sod vokal silaba tefik getom kazeti japik ´. Klu penon vödi deutik Schiff vpo. te jíf; (ab jìf binos schief). - Nom at aimutom pafölön jalepo ya demü kod at, bi alik tonab palilädom patiko in vp., klu tonab nonik vpa. pa'bapom al teìk mal tena, ud japama.


31. Kis natapükis valik nesesumo mekos nefino fikulikum, ka vp. binom?

1) Laltigs bofik el ed un ...;
2) sesums nenumik nebü (po) noms;
3) velibs nenomomafik, a. s. ich gèbe, ich gàb ...;
4) pönops fikulik;
5) mod no nefikulo lenadlik säka e noneda;
6) plumaf kosonatas ud i vokalas in natapüks teldik;
7) rim ofen lefikulik in poedots e kanits;
8) nefömot nenumikas nemas lönik;
9) tasiämöf e netikávöf siämas (malodas) vödas nenumik (pato in pük nelijanas, cinänanas, deutanas ...);
10) def mödikas plunumas, ladyekas, u plulüenama, ud balnumas, ud ladvelibas ...;
11) lafàbs difik plu (ka) tum talanetas, kelas teldiks ailaboms tonabis tu nemödik(is), ab votiks en plumafo mödikis;
12) ‚lotogaf‛ levemo fikulik ä stedo tasiämik natapükas mödik;
13) vöditopam levemo fikulik natapükas teldik;
14) tumöd foginavödas otas; fino:
15) nefüm, tenöf (tenälöf), neklül(äl) e möseplänöf nenumikas suemodas e vödönabidas (pükübas) natapükas valik.


32. Liko gleplisips fövoìk fol vpa. tonoms?

a. Plo ton alik penonöz mali te bal(i)!
e. Mal alik labomöd sepükami te bal(i)!
i. Tonab nonik binomöd muedik u nezesüdik!
o. Bal penam e lilädam aibinomöd su tal lölik!


33. Vp. ailabom bizugis kiom?

1) Vp. binom blefik, e spälom vödis mödik, klu i timi, töbi e moni, pato tefü telegafön ...
2) Vp. binom klülik, kleilik e fümik tefü sepet.
3) Vp. nò labom sesumis, e ya demü kod at aikanom palenadön levemo nefikuliko.
4) Deno vp. aibinom fomaliegikum, ka natapüks valik.
5) Vp. no binom petanöl len sütagi (setatidi) jalepik; sod (pato in stül kilid) binom libik tefü vödipladam e vödiyumam.
6) Vp. ailabom lotogafi balik, kludiki, nefikulik.
7) Vp. toenom nämik ä benotonölo, e sukü leigatons mödik aipötom vemo al poèd e kanit.
8) Vp. aibinom pük gudikün plo nolüg, lekan, ted, dustod, feb, melak, plo tävels, spotans ..., bi vp. labom u steifom teikis suemodis e setis klülik, jalepo pedistinölis, balikis, no möseplänikis.


Nonik natapük lölika tala, e nonik votikas lekanapükas sonemik labom bizugis valik atis vpa.



IV. Valemiko glamatikos.

34. Datikel vpa. estabom lekanapüki oka su kiomi natapüki?

Su nelijapüki, bi pük at binom pepaköl su tal lölik.


35. Vp. löfòm-lí setiyumodis (setemis) lonedik, lekanik?

No, leno!; sod setis te balikis.


36. Vp. labòm-lí egelo laltigi fümik, nefümiki e dilama (dilamik)?

Kösömo no; ibo i püks latinik e slaviks ... no laboms laltigi meköl also levemo fikulik pükis germanik e romanikis ...
Laltig (genavöd) sembal vedom zesüdik te vemüno seledo, e vp. labom täno plös laltigis tel: fümiki el (jièl, elos), e nefümiki un (jiùn, unos).


37. Tonabs kiom no binoms pa'löfik in vp., e sikod pavitoms viliko?

Tonàbs: r, rr, h, ch, c, ŋ (ng), ħ, (th) ...


38. Vöds i pekosiadöl (pakosiadöl) li sibinoms in vp.?

Si: us, kö kleìl dälom atosi, o. b. kö vödikosiad no bevolekom palsiämöfi; a. s. gadadom, pla: dom gada, gada dom, gada-dom, gada'dom ...


39. Vp. i löfòm-lí sagi netonabik (medamik)?

No, bi aibinom fikulikum e neklülikum, ka sag tonabik (nemedamik), jeniko pepüköl fa ek. - Abu vp. ailöfom vätopo nefikulikosis, balikosis e klülikosis.

40. Vöd sembal deklinik dalòm-li finön me zijotonab sembal (o. b. me: s, j; c, x, z)?

No; voto plunum no mögomöv len oms. Ibo plunum aifinom me tonab s, e zijotonabs tel nemedamo pobalvotiks toenoms düfik, e sägo kanoms papükön te fikulo.


41. Stämasubsàts binoms liko in vp. kösömo?

Basilabik(s), a. s. vòb.


42. Me kis lesevon in vp. valikis pönopis, velibis e ladvelibis?

Me tonab kalad'ik o; s. (samöd)!: ob; dunob; egelo.


43. Lesevon ladyekis me kis?

Me posilab ìk; a.s. gudik.


44. Numavödis lesevon kösömö lenkis?

Len tonabs l u ls ...; a.s. bal, bals, mil...


45. Lenkis lesevon nomo (kösömo) lintelekis?

Len tonab kaladik ö!; s.! püdö!


46. Vp. no labom kimikis fomis u finotis natapükas teldik?

No labom (bi no nedom): kimufali, duali, (palnumi), kimüfali (stumali), kodafali, topafali, nonefali, pläpofali ...


47. Ladyèks, numavöds, pönòps, e ladyekabids ì-lí pavotoms?

a) No! o. b. if stadòms nemedamo po subsat (spetivo po velib) okas.
e) Ab ìf stadoms bifo, u soeliko, peteilölo de subsat...: pavotoms, äso subsats.


48. Numavöds des balzül lí-dalòms getön mali plunuma?

Leno as balanùms (balièls); ibo me tonab s balsièls paibemaloms.


49. Pläpods valik nen sesum stadoms kiöp?

Egelo bifo subsat, a. s.: demü bum.


50. Pläpods regoms (laboms po its) ì-lí kimafali, ud kimefali?

Nevelo! -


51. Lenkìs lesevon nomo pläpodis telsilabik u plusilabikis?

Len tonab kaladik ü: a.s. dubü nam.


52. In vp.-lí sibinoms i subsàts... no laböls plunumi, u balnumi, u ladyeki(s) pedesdugöl de oms (òks) ...?

No! in vp. foms valik tkavo evelo tikiks pafomoms nomiko (segun nom).


53. In vp. kanòn-li fomön se ladyeks valik (e se subsats... valik) ladvelibi sembal?

Si! a. s. se flenik mekon me tonab o vödi fleniko.


54. Vp. labom numafomis deklina liomödikis?

Te balnumi e plunumi; ab no duali.


55. Velìb-lí vpa. labom plo öt pösod, u num, u tim, u bid ... vödas fomis tel ud anikis?

No; sod egelo te bali fomi soelik; s.! àmo palovepolom egelo te me löfob ...


56. Fòms kiòm moeda veliba aibinoms (els) glediniküns (binugiks)?

Ats mäl: jenabid, mögabid, stipabid, büdabid, subsatabid (fom subsata veliba), e ladyekabids (foms ladyeka veliba).


57. Foms kiom veliba binoms umo te dekem vpa, ye dekem vemo viplik, e püka kosietadil ofen lezesüdik, pato, if muton lovepolön vödiko a. s. lepenädis dipik e s. (sümikosi) se natapüks?

Vipabid, lebüdabid (büdabid vemik) a.s. militik, lepato, if büdon önedanes (in büds önedanes), e foms finöl me -öx (dalomöv), ed -ök (nedom) ...


58. Vp. nonòm-lí teliko, äs a. s. pük flentik ...?

No! sod egelo te baliko.


59. Mutòn-lí lovepolön in vp. i luvödis (vödis ‚lunäga‛, deuto) teìk, a. s. deuto: so, da, es ... (tän, is, os ...)?

No! - Vödils somik palovepoloms te, if a. s. vödil deutik so malom also, in mod at, u vödil da (malom) ven, ud if vödil os stadom (stados) bifü velib, kö os no binom (binos) luvödil.


60. Pönop tefamik fetanöl setis kel ... i dalòm-lí pamoletön, äslik in natapüks anik? ud i velib binön, if no binom yufavelib?

No! vöds at mutoms nomo (kösömo) palovepolön in vp. egelo.


61. Vödis te kiomis penon u bükon in vp. me gletik begitonab?

Te nemi lesanikün Goda e pösodas kil godikas; fövo (ovo) valikis nemis lönik menas, topas ...


62. Kimik aibinom vödipladam vpk. balidas tel de stülabids kil (u fol), pato ab stüla tedelik ü telida?

Balüdo subsat kömom (stadom), a. s. log; täno ladyek, a. s. jönik; klu: log jönik (laltig no palovepolomök), ud: un log jönik, ud: el log jönik (aèt fümik log jönik is, no votik log sembal); po ladyek numavöd sukom, a. s. logs jönik tel. Nu pönop kömom: s.! lògs jönik tel ofa. - Fövo velib stanom, a. s. logs jönik tèl ofa bliboms. Po velib sukom ladvelib, a. s. logs jönik tel ofa bliboms takedik(o).
NB. Sotimo ladvelib sembal stadom i bifü sembal ladyek u ladyekabid ...; s.! levemo püdik. Pla ladvelib sembal i pläpod sembal sa subsat ... stadom leofen po velib u votöpo ..., a. s. ín püd, pla püdo (nen in). -
Po vöds mälnik at yeg deslopik ü paregöl in kimifal, kimafal u kimefal sukom; a. s. sevom Fikopi, länis Silopa; u: givon bili vobele doma ...
Fövo gleset sembal sötom nomo bugolön nebasetè oka (spet. nebasetes oka); s.!: lilom, dàs kömoms.


63. Vöds kiom nelijapüka u natapükas votik mutoms pavofömön in vp.?

Pato sòms (vöds somik), kel finoms me zijotonàbs, (demü plunum); ovo vöds ninöl tonabis ŋ, c, h, ħ, r, jc (o. b. ng, ch, h, th, rr, schtsch) ...


64. Liko penon e bükon nemis natapükas e vödis votik pösumölis tonabo üb in vpi.: vödis, kelas abu penamod e sepükam aidifom de vpa. penamod e liläd lebaliko plagik ä tikavik (binöl nevelo nefümik u palseplänik)?

Penon e bükon vödis somik natapükas, äso paipenoms in lom okas. Abu pladon lilädi velätik a balnà in öt penäsamäd po vödi lomik in klämis; a. s. Charles Church (Càrls Cörc), u (ü) gudikumo: Cörc Càrls (bi vpo. aipladon famülanemi bifü pösodanemi, demü lisèds, ed al vitön fecenis.


65. Gönü beginels valik in vp. sütovon liko stäsilabis ine penäd e bük?

Me vatalubelfiks penäd e bük, a. s. pegesagöl, sp. (spet., o. b. spetivo) me bükapenäd slobik (‚kursìv‛), s.! pelöfik.


66. Kiòms bisilàbs binoms pövitöl dunlüno lä stämavöds tel'silabik u plusilabik?

Silabs: pa; pä, pe, pi; po e pu ..., bi me silabs àt fòms sufafoma veliba aibeginoms.


67. Stabanoms mäl volapükik aibinoms kiom(s)?

I. Noms teföl tonabis pölenlägöl finè (len fini) vödas, o. b.:
1) Finatonabs (posilàbs) lä subsats, ladyeks, numavöds, pönops e ladyekabids, ü tonabs (finots) deklinafalas: a, e, i; as, es, is.
2) Tonabs kaladik:
a. o ed ö lä pönops, velìbs, ladvelibs e lintelèks;
e. (3.) u ed ü lä ladyèks, pläpods.
Sàms: ladvelibà, bimè, belì; ol, pelom, gudikumo; filö!; jönikum; danü...
II. Noms teföl tonabis pöbisiadöl len begini vödas (ti te velibas e ladvelibas), o. b.:
1) a, ai; e pa, pai: in patüp veliba (dunafoma e sufafoma).
2) ä, e, i; e pä, pe, pi: in fe'gol'üps kil veliba (dunafoma e sufafoma).
3) o, u; e po, pu: in füdüp ... (zu ...).
Sams: (a)penob (nü), pablinos; äbegof, efödos, inedon; visitob, pevobos, pikulivols; odanom, utikobs; postimofs, pugetons ...



V. Glamat patik.

A.

68. If sagom vödi fat: vöd at fat pesagom in balnum. - Ye plunum en tonom: fàts. - Klu fomon vpo. plunumi liko?

Egelo te me tonab balik s, kel s egelo palenlägom len vödi tefik, nen tanamal. Kludo vöd fat labom in plunum fomi fats vpo. Tonab s at plunuma palenlägom, al fomön plunumi, valikes vödes kanöl padeklinön, klu subsates, ladyekes, numavödes, pönopes e ladyekabides ...


69. Kikod datikel vpa. elonom tonabi s as mali plunuma?

Bi natapüks lemödik ailaboms in plunum tonabi s len fin vödas, e bi datikel vpa. pladomok dunl(ik)üno su stabi jenöfa natapükas valik. Ibo no evilom bumön bumoti vpa. as lutagledomi, äso bügonels e lep'ans oka. -
Sams: Bib, bibs; bled, blèds; flol, flols; bod, bòds; blod, blòds; buk, bùks; krit, krìts; läd, läds; stem, stems; depad, depads. (Samis deutikis ... eko alüpo in deutik ... glamat pop.-katek.!).
NB. (Noetil): Vöds: el, jièl, elos; un, jiùn, unos no palovepolomsök! Ibo laltig ti aimofalom vo in vp.


B.

70. Ceinon liko in vp. vödis manik in jilikis?

Pladon vödili nelijik ji (‚she‛) bifü vödi tefik, ye nen tanamal; a. s. pul, jipùl; reg, jireg; fat, jifàt; dog, jidòg; nök, jinök; pösod, jipösod; jeval, jijeval; plan, jiplan; jafel, jijafel; julan, jijulan.


C.

I.

71. Deklinafal kiòm paileplägomöz nämikün(o), bi beginels aimekoms pökis gletikün tefü om?

Kimifal (‚áccusatìvus‛)!!


72. Liko fomon kimifali at (deklinafali folid ä veütiküni valikas lul)?

Lägon baliko len fini vöda tefik tonabi i; s.! lab, labi ...


73. Liko desetuvon in set sembal, va vöd tefik stadom in kimifal, ud in kimfal? (Ibo deklinafals bofik aikanoms nefikulo pafecenön kobo in natapüks ti valik).

Säkonoköz, meditöl dös japälo, egelo te baliko: kim dunom kiomi yegi, tefi, cali, dun(ot)i ...? - Abu leno säkonöd!: fa kim padunos kis? Ibo atos kis kanos (deuto ...) binön ebo (leigo) denu kimfal e kimifal; a. s. in sets at: kis jenos? (is kis binos kimfàl); e: kis(i) nolons nulik(osi), o. b. in stül balid: nolons kis nulik? (ab is kis(i) binos vo kimifal).
Sams: Labob gesagì; labob kotini; labob bedi (at); l. bili; l. milegi; leli (sembal labob; miti labob; labob maki (at, et ...); l. frani (bal); l. fleni (bal, sembal).
Löfob gäli, löfob topöfi, löfob tikäli, löfob sauni, löfob febi, löfob klödi, löfob Godi, tedi löfob, magi löfob, löfob tugi.


II.

74. Kimafali (‚genitivum‛) leigo leofèn zitöli fomon liko in vp.?

Lägon baliko len tefikis subsati, ladyeki, numavödi, pönopi u ladyekabidi (ud i len subsatabidi) tonabi a, äs ot sibinom velato as kimafal, s.! in rusänapük...! Dese'tuv'on kimafali vätopo sukü säk kima (kimas), köà vo labom nemi oka.
Sams: Stom apulà (folulà); dèls gustula (jölula); mel tala; Yulopà püd; julana dut(i); flumi Güpäna; pük Flenta; labob fluki bima; futi mena; labob konsäli flena.
Lut Talopa; glet Melopa; kalod dekula (batula); no labob liegi Nelija; blef talalifa; febula (telula) blef; vom doma; vomül zifa; moni neta; nid golüda.


III.

75. Liko fomom kimefali zitöl lu ofen, kel pafecenom leofen ko kimifal, pato lä pönops (a. s. obes, obis; oles, olis; nous, vous...)?; ab patuvom nefikulo sukü säk kimè?

Pladon len fini vöda deklinik baliko tonabi e, äsliko tonab at zitom as mal kimefala eb id in deutapük, a. s. in fe'tanot vödas ‚dem Manne‛ (dèm mánè).
Sams: Penòbs fatè; penobs gesagi vomüle; penob vome; famüle flena penob; blode penobs; penob jiblode; penobs nemi flena fate; penob nöke mota (jifata); lade jinöka penob; penobs velati flene.
Givobs bledi blode; givob buki vomüle; givob milegi cile; givobs stimi Gode; moni givobs söle; pulile givob miligi; givobs konsäli jiblode; givobs giti pline; givobs köni miligane; givob dani fate.


76. Fomon liko segun jünuikos plunumi kimifala, kimafala e kimefala?

Lägon balik len deklinafalas finatonabis i, a ed e plunuma tonabi s; a. s. flolis, bukas, feles ...
Sams: Sevob blodasfamülis flenas; danobs givis Gode (Gode givis); sevob nämis cinas fablüdas; danobs litis glügas bienes; sevob möbis nökas; mulis yelas sevob; glätis danobs jinökes; sevob spelis ladas; danobs boadis fotes; sevob bidis planas.
Sevob timis yela; givobs vatis nimes; sevobs canis Melopa; cemis domas sevobs; no sevobs nolügis netas; pöpis givobs pösodes; sevobs dilis tabas; givobs konsälis popes; sevobs nämis vinas; sevobs delis vigas.


D.

77. Smalon liko vödis in vp.?

Pladon baliko len vödafini tefik silabi smalama ìl, malöli ötosi, äso finasilbs (posilabs) deutik chen ü lein (qén ü láin), a. s. düpil ...
Sams: Mekob bimili (sembal) su pöpi; flolilì (bal, sembal) mekob; mekob bukilis; no mekob franilis; domilis mekob e fömadilis; mekob munilis e lakilis; solilis, stelilis e bödilis mekob; mekob bedilis e bodilis; mekob gälili mote; flenile mekob domili (sembal).
Logob nafili; no logob cäfilis; ab logob planilis; logob no cinilis, ab neifilis; mugilis no logob, ab moafilis; logob e givob kaledilis blodiles; logob boadilis cililas; logob fotilis pagilas; dinilis logob domilas.


E.

I.

78. Ladyèks (üd ‚ádjectìva‛) valik in vp. liko pafomoms?

Lägon baliko len finatonabi vöda tefik (subsata...) silabi ìk, dubü kel lesevon foviko ladyekis valik; a. s. pöf, pöfik ...
Sams: Logob beli jönik; givob domi smalik (domili) blode; labob (eli) kati gudik, i vini nulik e bili blonik; badiki puli no löfob (löfob no); no sevob fluki foginik, ab floli yulibik; labob flenis läbik (semikis, sembalis); gletikis (elis) länis sevob; löfob köli glünik; ab no löfob köli blägik(i); givob vati hitik no cilile.
No löfob ladis kalodìk; ab löfob pulis visedik; löfob kapis sapik; givob tiedi ciles malädik; labob tabis lonedik; löfob lolis ledik; ab no löfob zibis salik; logob slipikis bötanis; löfob bukis gudik; gifob moni nulik pule dutlik.
NB. If pladon in vp. ladyeki bifü subsati: ladyek mutom pavotön ma num, gen e deklinafal. Ab if ladyek stadom nemedamo po subsat oka: no nedon votön ladyeki; a. s.: sevob satini gudik; ab no sevob nemafliki' vali; löfob menis lisälik e vemo kapälikis ...


II.

79. Liko fomon lüeni balid plulüenama (‚cómparatiìvum‛) in vp.?

Lägon len silabi ik ladyeka ... finasilabi plulüenama ùm, kel, puteilöl de ladyek, as ladvelib, malom ütosi, äso mödikumo, plu... (bifü kosonats, peteilöl as ladvelib, id umo, pla um); s.! vàm, vamìk, vamikùm...


80. Liko lovepolon vödili deutik als, u latiniki quam (kvám) po lüen balid plulüenama?

Egelo te me ; ab no me as, äs ud ven ...
Sams: Velat vöda Goda (ai)binom gletikum, ka velat vödas menik; dog binom balikum, ka kat; dutlikum binom vobel, ka bièn; no gletikum, ka sol; smalikum, ka mun; vobikum, ka deutan; gudikum, ka vin; yulibikum, ka sil, e yelibikum, ka golüd; kulädikum, ka väted; läbikum, ka lanals.
Glünikum, ka meìd; sanikum, ka Petrus; sanlikums, ka medins; ladlikum, ka zesüdik; kalodikum, ka yanul (balul); lemikum, ka pötèts; cilikum, ka lisälikum; löfob umo dinis tikälikum, ka sienikis; sevob vödis nemikum, ka talikis; no löfob yeltumìs kligikum.


III.

81. Liko fomon in vp. lüeni telid ä geiliküni plulüenama (‚supérlatìvum‛)

Lägon baliko len posilabi ladyeka ìk silabi ün; a. s.: gudikün.


82. Lovepolon liko vödili deutik von (aus) po plülüèn (‚supérlatìvus‛) in vpi.?

Uf me kimafal (kösömo plunuma), ud me pläpods de u se.
Sams: Lonedikün flumas valik (ai)binom Misisípi; löfikün de cils valik; valüdikün limepas alik; menikün valikas tugas; (el) motikün se lads valik; nulüdikün zibas (de zibs) valik; blägikün kölas valik(as); löfob vemo gletiküni tugas (se tugs) alik; löfob ai (ailöfob) dili sefikün; solikün(i) länas valik.
Sulüdikün länas alik; stupikün se stupels valik; tugikün menas valik; nemaflikün de spads alik; fatikün konsälas valik; lisälikün filosopas alik; kapälikün vomülas valik; löfob velatikünis vödas alik; vamiküns ladas valik; no löfob vatikünis supas valik.


83. Kanòn-li vpo. fomön i ladyekis sa omsa plulüèns se stämavöds, de kels in natapüks ladyeks nonik binoms gebik, a. s. de son e jison, böd, can, meìd, cem ...?

Si; ibo vp. fomom ladyekis de vöds valik, bi vp. no löfom u sufom sesumis. Sikod fomon sonik (de son), jisonik (se jison), bödikum, canikün, meidik, cemikün...


IV.

84. Ladyeks ti valik ailaboms topoti segunatikün oksa kiöp?

Nomò po subsat lönöl al omis (okis); ed atos aibinos jalepo pöfölöl pato in stül telid ü tedelik! Ibo ladyek, stadöl po subsat, leno pavotomök, bi ladyek sa subsat oka fomom leofen löli tikavik bali, s.! kuliv fatik ü kobo fotakuliv...


F. Numavöds.

I.

85. Liko in vp. stabanùms zül balids ä veütiküns tonoms?

1 bàl, 2 tel, 3 kil, 4 fol, 5 lul; 6. mäl, 7 vel, 8 jöl, 9 zül.
Sams: GOD bal; vols tel; timadils kil; logs fol; famüls lul; säks mäl; gläts vel; doms jöl; koàps zül, sevob luli lekanas.
Men alik labom te lifi bal (gudikumo: lifi te bali); givob liätis kil; labob cinis lul; sevob menis vel gudik (gudikumo: menis gudik veli): metàls zül; mèts jöl; labob minutis mäl; labob fònis in fol; labob fönis fol; lilis tel; pükis kil.


86: Liko givön vödi bal jiliko?

Me jibal, (seledumo, a. s. in poèd, me bàl-jì).


87. Givon liko vödi bal neudo?

Me ós-bàl, (seledumo me bál-òs; ibo balòs binosöv pösod kilid balnuma neudo de balön.)


88. Liko lovepolon vödis deutik: die einen, - die anderen (di áinen __ di ándären)?

No me bals (ibo vöd bals malom 10) e no me votiks; sod me: balims --, votims --.


89. Deklinon numavödisik liko?

Also: bala, tele, kili; jifola, oslule (os-lule), mäli...


II.

90. Liko in vp. 'balsièls valik des balszüls pafomoms?

Lägon baliko len tonabi l stabanumas zül tonabi plunuma s (bi vo balsièls valik kosietoms se balièls mödik). Klu 10 tonom vpo. bàls', 20 tels, 30 kils, 40 fols, 50 luls; 60

mäls, 70 vels, 80 jöls, e 90 züls.


91. Liko givon volapüko numis 100 e tumielis?

Me tum (de centum latinik), e tùms, (baltum; teltum, teltums ...)


92. Liko paisagos vpo. 1000 e milièls?

Me mil, e mils, (balmil)... (de mille latino).

93. Liko sagon vpo. 200 .., e 3000 ... ?

Teltum ü tel tums; kilmil ü kil mils...


94. Liko nemon vpo. 1 ,Milliòn', e `,Milliárde'?

Baliòn, e baliàd (bal balion, bal baliad; abu balion (e) bal = 1'000,001 ...


95. Liko painemom volapüko ‚Billiòn, Trilliòn‛? ...

Teliòn (1'000'000'000'000), kiliòn, folion, lulion; mälion, velion, jölion, zülion; balsion, telsion ... zülsion; tumion; milion; baliadiòn! ... --


96. Liko fomon vpo. fetani balsielas ä (sa) balielas .. ?

No, äs deuto... (,dreizehn...), sod aibupladölo numi gletikum smalikume. Ibo aibinos glelon vpk., dàs dunlüno gletikumos aibugös vatöpo smalikumose; so a. s. i tefü nùms däta: yels aibugoloms mules, muls viges, ats deles, äts düpes, düps minuetes, aèts sekunes;
Sams: Labob glokis bals; sevob düpis kils; lulsi stelis sevob; sevob julis vels; givob steabis züls; pükedis labob tumi; sevob tugis mil; givob bödis jölse netes; sevob velatis mäls; givob lunulüdibödes fols.
Labob vödis mil; sevob nolügis tum; no sevob volis jöls; ab sevob vinis tels; givob canis mäls; löfob velatis fols; sevob fatis kils; labob lainaklöfis luls; sevob möbis vels nulik; labob metis züls lainaklöfa.


III.

97. Fomon liko in vp. leodanumis (finöl deuto me posilab ?)

Len stabanumi tefik lägon posilabi vpk. id, a. s. telid (d sümom t!)


98. Liko fomon ladvelibis numavödas (leodanumis ladvelibik), finölis deutapüko me téns?

Len finoti id leodanumas lägon vokali o, me kel ladvelibs alik pafomoms se ladyeks e subsats ...; a. s. folido...
Sams: Man balid (ai)binom Adàm; tusdel kilid; dödel lulid; mälüdel velid; balido soldel; velido velüdel; telido mundel; vesdel folid; jölido yanul zülid; zülido kilüdel telid.
Del mälid kilula (mäzula); düp jölid dela balsid mayula (lulula); mälido mul yunul (mälula); velido yulul (velul); mul zülid binom setul (zülul); labob balsido muli otul (balsul); balsebalido novul (babul); yanul kilsebalid; tumido solàts bafölikün; yel balmil jöltum jölsezülid.


99. Kiöpi pladon finoti id ed ido, if nums anik emo panumämoms?

Egelo te len numi lätik ä smaliküni, äslik is löpo len yelanum(i) 1889.


IV.

100. Liko fomon vpo. numis denuama, aifinölis valik deuto me posilab màl?

Lägon balik(o) posilabi len stabanumi teföl: a. s. fol...


101. Kisi dunon, if in vp. lä balsièl sembal kosonats kil kotuvomsok? Ibo atos öto leno zitosöd vpo., äso kozit vokalas kil nemedamo pobalvoto!

Ninlumufon tonabi e sonemik(o) benotoniki bevü tonabi s e finasilabi na; s.!: telsena (pla telsna).


102. Fomon liko se nums at denuama numis teföl ladyekikis finöl me màlig deuto?

Lägon len silabi na posilabi fövoìk lìk, e silab at aimalom finasilabi deutik màlig (líg sümo lìk); a. s. velnalik, jölsenalik ...


103. Liko fomon denuliko se nùms at ladyekik(s) denuama numis ladvelibik pötölis (numis ladvelibik denuama)?

Denu lägon elosi o ladvelibik len silabi lik (nalik), klu naliko ...; s !: folnaliko, zülsenaliko ...
Sams: Vobob kilna dela (ünü, du del); logob telsena fleni, ab no lani flena; vöds balsenalik; folnaliko; mälnà yela; tumna (tumena) ünü yeltum; elöfob fati kilnaliko; moned milnalik; lulsenaliko; mälsemälnà du vig; zülselulna su mel.
Sevob kilnaliko modi buma; suno velna viga; vob balsenalik lä reg; lulsena ünü (du) yels kils; danob famüle folnaliko; sagob en lulna; stim mälnalik; vobob len lel jölnaliko; zülsena in dekul; ti milnaliko.


V.

104. Fomon liko numis sonemik sedilama, pafomölis deuto me silab peteilöl (je)?

Dat no silabs kil lenlägama kozitoms(ös): silab bal, äs in natapük deutik..., also id in vp. pabisepladom numavöde tefik, efe tonab flentik a (à); s.!: a vel, a jölid, a lulido, a folnà, a kilnalik, a balsenaliko ...
Sams: Jevals a mäl; solat a balsezülid; a telsevelido; a baltumtelnà; pos vòk a telsenalik; a velsenaliko; kömob in dekul a balid yela; vegob a jölselulnà; tuvob makis telna a teltum folsejöli; fidob büni a kilid(i).
Votob a kilna klotis; begepükob penedi a balsidi; legivob bodis a folido; getob kölis a telselul; sedob boadis a velnaliko; blünob fitis a kiltum jölsemäl; golob a jölna da zifi; lilob dogis a fols(i); lemob liabis a bal mil veltum mälsekìl; mekob litis a balsebalna du (ünü) vig bal.


VI.

105. Liko numavöds et pafomoms, kel deuto finoms me silab fáq (fach), e kels panem'oms kösömo nùms mödükama?

Mekon se stabanums ladyekis me lenlägam silaba ladyekas ik; a.s. tel, telik ...
Sams: Löf kilik; dan balsik; könab telsik; flan folik; blìg lulik; kilseluliko; kopins mälik; cin folsezülik; möbs jölsevelik; sedob minis teltumvelsefolik.
Nèms folik; sevob natis velik; sumob planis kiliko; nemob nemis mälik; lemob fönis lulik; mekob leüli teliko; logob jöliki pöpi; pükob tonabis züliko; getob ruabis foliko; sevob stulis balsetelik.


106. Fomon liko numavödis finöl deutapüko me silab erlei (ärlái)?
Lägon len stabanuvödi ä stämanuvödi posilabi nik, e ninyumon tonabi benotonik e (enik), kö voto kosonàts kil kozitomsöv; a. s. fol, folnik; balsenik ...


VII.

107. Liko fomon se numavöds subsatis numas (numavödik)?

Lägon len stabanumi finoti an, ud el, ud ièl; a. s. fol, folan; mälel; jölièl ...


108. Kitim lägon silabi an po stabanuvödi?

Lä pösods plüdik, a. s. zülan (o. b. soolat regana zülid ...)


109. Kitim lenlägon silabi el len stä(ma)silabi?

Lä pösods bosi bevoleköls, bevobädöl u meköls, a. s. lä namunans: glokel meköl gloka'numis bal jü balsetel: balel, telel ... jü balsetelel ...


110. Kiüp (kiöp) lenlägon finoti ièl?

Lä dins: nums, nüms ...; a. s. tumièl, o. b. num tum...


111. Liko fomon numis sonemik dilanumikis (‚pártitìvos‛)?

Lägon len stabanumi finoti dìl, pötöli finote deutik tél, se: Teil (táil); a. s. veldil = 1/7 ...


VIII.

112. Fomon vilibis liko se nùms?

Lenlägon balik(o) len stabanumi finoti veliba (velibik) ön, o. b. finoti subsatabida, kel finot aipötom finote deutik en; a. s. mäl, mälön ...

113. Abu kikod numavelib balükön (‚vereinfachen‛ [färáinfáqen]) no dalom tonön balön, ed i no balikön?

Bi vöd balön aimalom: balad'ön, bofön, klubön; e bi vöd balikos voto binomöv palsiämik; ibo kanomöv malön: (elos) balik(os), e balükos (balikos). Sikod vöd deutik veréinfáchen tonom vpo. balükön.

NB. Aikelan vilom atosi ni lesevön (suemön), ni lensumön: ut binom flen palsiämöfas e mikäpälübas aimutöl vemüno palenedälön e paivitön (pölenedälöl e pöivitölas) in väpük velatik, in volapük!

Sams des säk tumemälid jü tumebalsekilid (teföl numavödis): Dèls kilnik; dils folsenik; sevob solatis lul tum'anis; penòb päneles lulseles e mileles; potob telieli cina; foldils vel; tumdils kilsejöl; milob tonabis; balükob pükis; balionob silabis (mekob balionik silabìs).
Labob ya bukis lulsenik; logedob stelis balsemälnik legletikis; sükob silefi lulnik; polob kloti folsanas; sevob glokelis balsebalelis; zülièl gloka no binom kleilik; labob zülsezüldilis vels steabas; mälob velatis gletik; balükob nolügi e lekani; jölsob petis jönik.


G. Pönòps.

I.

114. Liko pönops pösodik aitonòms vpo.?

Òb; òl; òm, òf, òs.


115. Plunùm en paigivom liko?

Òbs; òls; òms, òfs, ós.


116. Pösod kilid nefümik (deuto mán) liko paigivom vpo.?

Me vöd òn.

NB. De vöd on plunum voìk no sibinom.


117. Liko lovepolon vpo. vödi getefamik deutiki sich (síq)?

In balnum me vödil òk; in plunum me òks.


118. Liko fom plütik pönopa (deuto Sie) paigivom vpo.?

In balnum me vöd òns, (onsà, onsè, onsì); in plunum me: óns, (ónsàs [id: ònsàs], onses, onsis).


119. Kikod fom patik pönopa mutom sibinön i plo sepetamod plütik?

Bi, eplaköls osi miliko, nolobs, das volapükans nenumik senomsok (as) panoföl(is) me ol (‚du‛ deuto), ab nonik volapükan velatik sötom evelo nofön desäno sembalani! - Ye vöd ols malom nevelo vödi òns, kelosi semiks volapükans (vp.ans) neklülälik viloms niludön u lonön. Sod vöd òls malom baliko deutavödi ihr. E fecenot pösoda bal òls, as òns, ko pösods tel, kil ... velätikanas òls (tel, kil ... ol's [du deuto]] kanomöv vedön vemo fätik, a. s. in (tefü) pözets e dins gelütas... - Abu volapükan velatik aihetom nosi meköfumo (vemumo), ka neklüläli, telosepläni, mikapälübis e pekofudugi ya se kod at, bi sembal palsiämöf u teloseplänöf in vp. aimödomok nefikulo in nefinikosi visü mils natapükas tala. - Yed atos kanos binön vipik te flenes düfugik kofudota babülonik u stupeles lupözeteles (stupeles, binöl lupözetels) ... (Eko vpa.-bleda zenodik flani 435, § 1'565!).


120. Deklinòn liko pönopis valik?

Segun jemäd at: balnum: ob, oba, obe, obi, od ob! (deuto: ‚o ich!‛); plunum: òbs, obas, obes, obis, od obs! (bifü kosonats, in stül kilid ü geilikün, klatelik id: obs, obsà, obse, obsi, od obs! ..., al vitön vobuvokali (‚hiàtus‛), a. s. ín poèd.
Sams: Ol ed ob binobs flens; om ed of binoms matans; os us(it) binos din jönik; on(nevelo!: Ons) fidons vo nosi; (óns) löfóns obi zelädo, o flèns!; logon ónsìs valik seledo is; klimidunel no löfomok (no löfom oki); òls ed oms: (obs) valik sevobs vegi; ons ed òfs vilóns te sauni; mens valik sötoms löfön okis balvoto!
Ol ed om binòls deutans; of ed ob binòbs gèms; nedob osi; muton vipön gudikosi one; galob ple òns ed óns; nèk lifom te ple òk; yüfòbs olis ed ofis; sükobs omis in zif; penob ónsès tudel (andelò); mèns mekoms ofen dämis okes.


II.

121. Fomon liko pönopis labedik?

Tölaton omis, äso ladyekis, e sikod pladon balik(o) finoti ik len fini pönopas pösodik ü stämik; a. s. ob, obik ...

122. Kisi dunon, if al labediki pönopi kömom nog sembal ladyek u ladvelib ko finot ik, sodas finots mödik at ik tonomsöv nejönik?

Ceinon silabi ik pönopa ìn tonabi a; e tonabis ìks in às (), üd in kimafali son. (sonemik) glikik(i); a. s. obik, oba (yed is no: obika, ud obike!)...


123: Liko givon vpo. vödis deutik där meinige (där máinige), der deinige ...?

Me vöds: obikan, obikièl; olikan, olikièl...

NB. Silab an malom pösodis; ab silab ièl dinis.


124. Liko sagon vpo. vödis deutik: ‚die meinige, das meinige, die minigen Dinge?‛

Me vöds: jiobik; obikòs (os-obik), obikós (dins obik, dins oba).


125. Kiöp (kitim) sagon vpo. obsik, e kiöp (kitim) obas üd obsa ...?

Sagon obsik ed obas bifü vokàls; ab obsa bifü kosonats.


NB. Ye nom at tefom te stüli kilid ä geiliküni. - Stül balid e telid sagoms nis: libö! o. b. däloms libi begineles e no sato ufästepöles.


126. Kanòn-lí mekön vpo. pönopis labedik i se vödils os, on, ok, ons..., do foms en defoms natapükes nenumik?

Lesi! ibo vp. no plafom sembali fomi tikavik. Sikod pasagos id: osik (o. b. elos dina); onik (el, elos eka); okik (oka; oksik, oksìks, okas, oksa), o. b. el ud elos tefam'öl dö (su) oki, okis, o. b. dö (su) pösodi(s) leigik, öti(s), in set üt püköli(s) me kimfal; bido deuto ‚das Síchige‛ (kelos ye no binos geblik deuto); fövo: ònsik (ònsà); ónsìk, (ónsà) ...

NB. Vöd obik stadom kösömo po subsat okik (omik), èd i po ladyek, ladvelib, numavöd, if vödabids kil jü lul ats, o. b.: subsat, ladyek, ladvelib, numavöd e pönop kozitoms; a. s. legivob taleabis jönik kil oba viliko flenile gudikün ...

Sams: O fat obik!; legivob jönikis taleabis nulik fol(i) oba viliko gdiküne flenile; nèm jibloda olik; möbs jimana balid omika (oma, oka); ònsiks binoms gudikum; jiblod, efe obik, edeilof; obikosi(s) legivob no valik(an)es; no dalon sumön klòtis onsikanas ed ona; tedel givom okikosi(s); löf velatik yufom flenes oka; löfobs umo ladis gudik onas, ka fulikünis kapis nen löf.


III.

127. Kiòms aibinoms in vp. joniks pönops veütikün?

At, jiàt, atos, ät; et, ièt; it, ömit; ot, öt; ut, üt; a. s. màn àt ...
Sams: Jiman et; vom et; völad ot; vil üt; söl gudik it; minut öt; lut ät; vob at ed et; bib öt in läns et; gesàg tefü säk öt.
Bìms öt binoms us; tim ut binom kilik; balid binom limep it; God üt sibinom tenüpo; tuvob velati et; födòbs lekani at; feil ièt lönom lotane; kaf ät binom gudikün; si! koped ot jinom gudikum; buk öt binom gudikün.


128. Me kis lesevon pönopis jonik?

Me tonab kaladik t.


129. Liko lovepolon vödilis deutik: der, die, das (där, dì, dàs), if maloms vödis lonedikum: derjenige, diejenige, dasjenige (däryènige, diyènige, dàsyènige)?.

Me: ut, jiùt, utòs; a. s. man ut, kel edatuvom puri.

NB. Ab vödils der, die, das kanoms i malön vödis: welcher, welche, welches. Tän ats binoms pönop getefamik kel ...


130. Kitim pönops i jonik at(s) bliboms nepevotöl?

If stadoms po subsat ... okas; ibo sümoms ladyekes. - Ab if papladoms bisè, ud if stadoms soelik, u fagiko veitumo (peteilöls) de subsat: paivotoms ma num, deklinafal e gen; a. s. èts dùns; ata pena; jièt ...


IV.

131. Pönops veütikün säköna aibinoms kiom(s)?

Kim?, jikim?, kis?; kiòm?; kiof?, kios; kimik?, jikimik?, kimikos? (os-kimik?); kimiko? ...; a. s. kìs men binom? (men binom kis?).
Sams: Kim binom cif?; kisi kanob dunön? reli kiom (kiomi reli) löfol? (löfol reli kiom?); vödol püki kima? (kima püki vödol?, püki kima vödol?, kima vödol püki?, püki vödol kima?); slipòbs in dom kimik?; nif leigom kise?; sevol meli kiom(ik)?; dlinon us kimiko (kiomiko)?; kimikis ladvelibis nolol?; jiét binof jipösod kiof?
Kisi penon obes?; kim hetom obis?; kimik binom flen obas? vunols neflenis kiòm?; dom folid binom lön kima?; vom kiof lefulof vobi?; tim kimik dulom lonedüno?; givom foginane kiom ni monis, ni bodi?; al kimiki pösodi nün kömom?; kioma mena lan labom döfis nonik?

NB. Kanon pladön i sägo pönopis säköna lealsò, äso ladyekis, ed i pönops ät bliboms nepevotöl, if papladoms poso; abu pavotoms, if pladon omsi bise, u soeliko, u fagiko veitumo (peteilölo) de subsat; a. s. Elogol kisi?; bödis kiom?; kiofas? bukes fol kimikes?...


IV.

132. Pönops kiom aibinoms getefamik(‚relativa‛)?

Kel, jikel, kelos; a. s. böd, kel; vilgin, (ji)kel; bos, kel(os)...
Sams: Buk, keli mutom lilädön; mens, kelis laned nulüdom; buk, keli nog lilädom; deb, keli pelom nevelo; zülièl, keli no numom; no! keli no sevom; nolüd, al keli tävom; klots, kelis nedof; sanel, keli vipob, kömom nu; böds, kelis lilob u logob; lefüd, keli no visitom.
Paris, kel binom legletik; söts, kelis labol; dut, keli sötols telön; löf, kela valüd balom ä bofom obis; köl vietik, kele binob flen; al vesüdi, keli vipob logön; ta klimis, kelas binob neflen; aikö cans binoms, keles mekob malis; telièls, kel(s) bioms su letab; minutis, kelas spid binom gletik.

NB. 1. In deutapük binom ofen in nebasets bisegolöl vöd kim (v`är) u kis (vàs), kels jinoms binön säkavöds. Ab if mediton omis kulädumo: binoms pönops getefamik; a. s.: kel (aikel, kel men, men, kel) sagom atosi, binom neveladel; kelosi logol, no binos golüd. - Is no dalon sagön kim? u kis?; sod muton lovepolön vödis at me pönops getefamik kel u kelos... NB. 2. Bifü valikis pönopis getefamik pladonöd in poset liunüli in püks valik, bi sibinom is deset tika!


133. Liko kanon leofen blefön nebasetis beginöl me pönop getefamik, e dub atos spälön timi, spadi e monis, if penon spodakadis.., u telegafon ...?

Atos jenon me utos, das ceinon velibi nebaseta getefamik in ladyekabidi pötöl. Popükos en nog latumo. S.!: pla sets: „tim, kel säspidom“, sagon: „tim säspidöl“; pla: „ton, keli älilob“, sagon: „ton pälilöl fa ob“... Deutik ... mod vödöna e penöna eluletom ed eletom lugeblibön ladyekabidi ti umo, ka valiks püks votik edunoms atosi, ed ätos edämos blefi e spälüdi vödas püka. - Ab in vp. kanon e dalon blinön ladyekabidi veliba vätopo, kö kanon jälön lisälo e tikavo ladyekabidi; (te no also levem ofen, äs a. s. pük vöglikik edunom osi).


VI.

134. Pönops nefümik kiom aibinoms le'patiküns?

Ats: èk, nek; òn; alim, alik, valik; sembal, nonik; bos, nos; ans, (nen subsat), anik (sa subsat); mödik, nemödik ...; a. s.: èk binom in dom ...
Sams: No valik(an)s tävoms delo; no alim löfom jöluli (gustuli); nosi mosedob (no mosedob bosi); büfo penob, sagob nosi; badiks mens (ai)binoms mödik(s); bos zesüdos alik(an)e; àns flenas obsik (obsa) lödoms in Melop; ans en binoms liegik; nemödik(an)s otas penoms penedis obes; deno plonobs lä nèk (no plonobs lä èk).
Nonik(an) tikelas nestümom volapüki; löliko, äso Kristùs, nèk binom; sembal depadas kömom se Basil; nek menas dalom neveladön; büfo (on) sevälon oni, as fleni: söton seivön oni; mens anik binoms tu dobik; (ji)ek lädas peodof lejönik; sevob anis nelijanas; se Nelij tävels mödik kömoms väyelsò; sagòls obes nosi nulik.


H. Dö velib.

I.

135. Liko fomon veliba pösodi balid patüpa in fom fümik üd in lenunafom vödönamoda dunik, efe in balnum?

Pladon len finì stämavöda tefik pönopi pösodik òb; a. s.: dan, ob = danob. Ibo velib alik vedom vo te dub atos, das pösod sembal jäfom, ledunom dunöfi sembal, fetanomok ko dunöf sembal.


136. Fomon liko plunumi pönopa ob?

Pladon balik len vödili ob plunumatonabi s, e geton vödi òbs.


137. Plägasams: Motävob tudel in düp folid; ag(ö)! no penob viliko (no löfob penöni); ab löfob penedis; stümobs menis tugik; kautob tefü logs obik (oba); feilòbs felis; adyö! mogolob; gili logòbs gletiki; no löfobs lepis hetlik; konletobs (elis) spigis.


138. Sevob lafabi; penòbs dunafomi; no votob siti; klotobs pöfikanis; lenvödobs olis, as flenis; lasumobs vobelis te fiedikis; lenadobs nebukò vödis mödik; bedünob lotis; födobs julanis dutlik; desidob te gudikünosis menada.


II.

137. Liko fomon pösodi telid balnuma ol, e pösodi öt plunuma?

Pladon len stämavödi in balnum pönopi ol, ed in plunum vödi òls.

'Noetil: Ols malom id is nevelo vödi òns (deuto: Sie, sì), äso vp.ans semik nedälamik, löföls kofudi, viloms viloms ä lesagoms. Ibo pönops fol at: ol, ols ed òns, óns aimutoms jalepo paditön debalvoto, bi alik vödas at ailabom malodi lönik ä patiki oka. Voto glet'iks neklüls e fikuls ... kanomsöv vedön, if tefos gelütis, pözetis, lepenädis dipik, telegamis (telegafotis) e. s.

Sams: Benovipol dünali nulik; bekipòls monis; tölatol gudik(o) cilis; siòls te velati; getols bukis nulik; notedol neveladis tel; nunol suno moti löfik; benemols veläto nimis; vatol vendelo flolis ledik; gebols timi gudiküno.
Fölol konsälis oba; kalòls kulädiko vobis; betävols länis tala jönikünis; nunodol nulis no gudikis obe; konsidòls vipis tidelas; bezötol peli omes; jelols fiedik nedebi; lemesedol badiko calanis; kälòls malädikis löfafuliko; bepükol ofen nolügis.


138. Fomon liko fomi plüta pösoda telid in balnum e plunum (deuto: Sie)?

Lägon baliko len stämavödi silabi òns, al fomön balnumi, ed óns, al fomön plunumi.

'NB. Plütafom at nevelo dalom pagivön me ol, ud me ols. Ibo vödil ol malom balik vödi deutik du, latino: tu; ed òns malom Sie; ab òls malom Ihr (ìr; latino: vos). - Lenvödön löfiki Godi oka me òns, e foginani cädik sembali me ol: binos täìk, ladäle deutik... Ab vp. aimutom konsidön valikis pegitöl senis e tefodis! -

Sams: Ons, o söl! bonedòns bledi obsik (obas); óns, o läds oba! lonóns deli; pönòns klimidunelis; visitóns obi seledo, o flens löfik oba! (no: flens oba löfik!); (òns,) o vilgin! plekòns viliko; (óns,) o mòts! jepóns cilis ladik; (òns,) o men nedutlik! no mufòns futi; (òns,) o söl plofed! blöfòns negudiko seti; òns, o söl baonan! lödòns (uni) domi jönik; (òns,) o söl balional gudikün! pelòns debis obsa, novò-li?
Lofòns bukis gudik obe; kulivóns ladis konsienò; belobòns dunis te gudikis; tanóns bukis jönikum; bledòns in vobùks; flolòns, äso flòls; bilóns bilis saunikün; filedòns boadis fota; danisagóns benodeles gletik; tegóns döfis kemenas.


III.

139. Liko fomon velibi kilida pösoda manik e jilik in balnum e plunum?

Pladon len stämavödi pönopis pösodik om ed of, òms ed òfs; a. s. danom, tikof; stimons, fidofs ...

NB. Vödil om plo gen manik, ed of plo gen jilik kanom paiküpön levemo nefikulo ya sikod, bi om finom me tonab m, o bi vöds 3: manik e másculìnum e männlich valiks aibeginoms me tonab öt m, e bi din stadom leiko tefü of, finöl me f, ä tefü vöd feminìnum, beginöl me tonab f.

Sams: Dünom pline; disputof ko matan; bükòms bukis nulik baltum(i); no pedòfs vunis cila; dulogom pöpemi julana; (puls) dusükoms gadis tidelas; (jipuls) no nog dalofs danüdön; spidom su belis; ninlemof canis delidik; (läds) blimofs cemis magifik.
Ninpenòfs nemis in bukis; ninxänoms in lelodis; sisagom in balami; komedof puli oka tideles; senòfs dolis pöfa; jipùlsspidòfs gälik jule; fizìrs dismitoms solatis; tifel mutom sädämön lotani; fìts vedoms e vedofs se nögs; musig legälom menis valik nobälikis.


IV.

140. Fomon liko velibis kilida gena neudik òs, e velibafomi nefümik me òn, kel foms bofik kösömo no laboms plunumi?

Al fomön fomi osa, pladon len fini stämavöda vödili os; ed al givön fomi ona dunon ötosi me on; a. s.: suf, os = sufos; tuv, on = tuvon.

NB. Plunum vödila òs binom (a. s. in lovepolòts tonabik) ós (oss). Abu on labom nevelo plunumi (in kimfal). Sikod vöd òns mutom malön bosi votik, ed atos votik binos òns o. b. ol plütiko, deuto Sie.

Sams: Gälòs ladis valik; konsefos sauni; datovon tikälis gletik; mebon te nedutlik(an)is; plänos vami tala; dageton fino püdi; dälòs segivis obes; monedon badik(an)is al tug(i); nulüdon cilis pöfik(an)as; pubos glolik(o) ä magif(ik)o.
Jekos obsi vemo; güvon töbi obes nevelo; datikon egelo nulikosis; daspälos makis mödik oles; daxänon suno belis geilikün; begon omis ai tefü takèd; valädon püdis in läns valik; vöbos ofes stimi e löifi; konon samis ciles; dadukon cililis me löf e fèf.


V.

141. Fomon liko fomi veliba getefamiki finöl me òk (òks) in balnum e plunum?

Pladon len stämavödi sa silab ob; ol, òns; om, of, os, on; obs; ols, óns; oms, ofs nog finoti òk (òks).

'NB. 1. Tonab s plunuma plü no zesüdom, bi plunum binom pasiniföl ya dubü silab oms (ofs ...); a. s.: löfomsok, pla löfomsoks.

2. Vödil at ok aikanom palägön len stämavödi sa silab oms, ofs ... te tän, if pönop ok(i, obi, oli ...) stadom in kimifal; ab no in kimefal u kimafal. In no-kimifal muton lovepolön: okè, okès (obè, obès; ole, oles; okà, okàs; oba, ola ...), e muton teilön pönopis at de velib; a. s.: givoms legivotis okes, o. b.: kimis? (legivotis); kimes? (okes) ...
3. If deuto... velib sembal no kanom pagebön nen ok: velib somik no getom in vp. pönopi ok, bi tän ok no zesüdos; a. s. velib deutik sich wundern (síq vúndärn): stunön'; ibo no kanon sagön: íq vúndäre. - Ab kanon sagön: íq váje míq; klu vpo.: vatükobok; ibo sagon i: vatükob.
Sams: Sesedosòk nefikulo; fablüdosok fikulo; vegomsok(s) tudel in zifi; döbon helis oke; fanolok; no zelobsok it(is); no lemlofobok (obi) e pänotis oba; läds feinofsok tefü ladäl; söls tuvoms okis (o. b. jeder den ánderen, no: tuvomsok, o. b. jeder sich selbst!) in musoföp; fìts mödomsok vemo.
Nìms anik kipomsòk me nams; cins mofomsok nefikulo; jeváls pladomsok su süti; vomüls logofsok in lòks; mens pleitik famomsok; pùls kötomsok in finedis; nims votik lägomsok len bimis; nek sevomok satiko; klotolok leno jöniko; no hetobok it(i).


VI.

A. 142. Liko fomon timis difik veliba, efe nilüno timi efegolöl? (Ibo patüp no nedom in dunafom sevamali patik).

Timafòms velib paplösenoms no me posilàbs (silabs u tonabs palenlägöl fine vödas); sod me bisilabs son. (sonemik), o. b. me silabs u tonabs palenlägöl begine vöda tefik. Voto posilabs tu mödik, binöls nebobalvoto e pobalvoto, lekanapüki vpi. mekomsöv neklülik e fikulik.
a. Tim nilüno (balido) efegolöl, pätüp, paifomom me bisiadam tonaba ä.

NB. Pätüpi at vp.ans teldik cedoms, as dini nezesüdik. Abu citomsok vemo. Ibo al lovepols vödik lepenädas veütik ... pätüp binom stedo lezesüdik. E bi püks mödik (romanik ...) laboms pätüpi sägo in fom telik: lekanapük velätik mutom ga plösenön vo timafomi at luüno balnà! -

e. Fegolüp telid, petüp, paiplösenom me bisia(da)tonab e, e fom at fegolüpa aibinom fom ofenüno zitöl, ed i satöl in zìts mödikün.
i. Fom kilid fegolüpa, pitüp, paigivom me tonab i, leigo paibupladöl.

NB. Tonab a defibomok du fegolüp yeltumas (fegonüpü yeltums) in tonabi ä (memonöd püki nelijik!); ab ä vedom tän e, ed e vedom i. - Also tonabs a, e, i sukoms balim votime (votimi) id in lafab. Klu velibafoms kil fegolüpa aipötoms leso vede jenlik vokalas kil atas fegolüpa e kede (leode) omas in lafab. Seguno lovepolon a. s. äyufob, espelol, iyubom ...

Sàms votik: Böd äflitom su nufi; kat (jikat) esukom (esukof) ome; solat iflagom vafis; äfödobs lekani; ifomols fömadis; emogolons in foti; efövoms tävi; äsäkon ofen julanis; eflänols no sato penedis; nos gudik izidos.
Egälokon vemo tefü köm ola; malädan isenom dolis gletik; cils ädledòms mani blägik; mens nobälik egevoms limuni viliko; fizìrs äbüdoms jalepo leodi; jimonälans igebofs moni oksa no gudiko; vobòts eplöbòms gudiküno; egolon se zif in pagi; älobedosok nefikulo sölle gudikün; dom ilönom vöno regè.


B. 143. Vpo. velibafom füdüpik liko paigivom, o. b. füdüp balid e telid: potüp e putüp?

a. Füdüp balid ü balik (potüp) paifomom me bupladam tonaba o len stämavödi; a. s. ovölad'om.
e. Ab in putüp' tonab u paipladom bifü stämavödi tefik; a. s. uklödof.

NB. Me yufavelibs deutik ... binön, labön e vedön no dalon fomön fomi sembal füdüpa. Ibo in natapüks dif9ik pladon ofen yufavelibi labön, kelöp denu püks votik aigeboms vödi binön, e votafleko...; fövo foms at ko vöds fol jü lul... binoms mödo tu lonediks, delidik, timilapinöls ä vpo. tasiämik; e yufavelibs deutik ... (natapükas) aibinoms in vp. velibs velätik, äso a. s. velib löfön, no yufavelibs. Ibo vpo. velib binön malom velibi sibinön ...; ab labön malos labedön, e vedön malos pajafön ... Klu, if velibs kil at velätik pabapomsöv in yufavelibis natapükik: mutonöv, al viatön teloseplänis, datikön plo velibs binön, labön e vedön ... velibis patik velätikis suemodü velibs sibinön, labedön e pajafön ...

Sams: Din oplöpom gudik(o); no ga ujuiton venodi; unidol in lit velata; ugolof in glügi; ogönobs läbi oles; uglidons id obis also fleniko; no olafols bodi; no ucedoms olis as cukis; okipols bukis fimiko me nam; fikopans otedòms ko sulüflùks.
O flèns obik! odunòls egelo ritiko; klòts ulagoms len kluf; ulägon klimidunelis; jidünel ofönof cemis; nif ustöpom vegami; oletosok lielön no gudiko len völ; osölobsok itis gudiküno; odeblinols smabovis obes; ulilòfs vipìs manas; pòp in Cinän opötütom.


VII.

144. Vpo. sufafom veliba paifomom liko, efe nilüno fom patüpa?

Al mekön ati fomi, pladon bifü stämavödi bisilabi pa, kel ya sikod kanom paiküpön nefino nefikulo, bi vöd latinik pásìvum (sufafom) beginom me silab pa.
Lä tims lemänik (votik) pladon baliko bifü timas bitonabis ä, e, i; o, u kosonati p. Klu tän us bisilab sufafoma aitonom pä, pe, pi; po, pu. Valikos at kanos paiküpön levem nefikulo, e paimekön nonefikulumo; a. s.: patidob; pädugol, pelobom, pibätof; poblünos, punoton ...
Sams: Lä ols puspodos ofen e mödo; vin gudik pogutom viliko; peneds pablefoms me volapük; päsmilos mödo tefü lep'ans väpüka; du zäladel piglökos me glöks valik; pelifos vemo leitälo flanü yunans mödik; sugiv pulenadom fa ols; pomonedols ofen; cems mödik palutoms tu nemödo; glèns pemüloms gudik(o).
Kùns pitetòfs; gìls su klìfs pesenitoms; pukeliedol in maläd; cäns potòms me lelod; gudikan paglötom te fa badikàns; dinäds poleodòms fa màns lesapìk; pekälob as malädan gudiküno; piluglolos fa neveladels; no ba sägo pupedòls fa flens olas; poxamof fa tidel oka.


VIII.

nu etölatobs velibi egelo te in fom jenöfa (foomü jenabid). - Ab i zids jenoms, pato dotìks, in kels kanon pükön te fomü mög, ed in kels mutonpükön in fomü mög, al vitön mikapälübis ... -

Ye no vätopo, kö in natapüks mögabid (‚cónjunctìvus modus‛) stadom: id in vp. mögabid pagebomök.

In plad kiom mögabid mutom pagebön vpo.: (atos) no letosok lenunön egelo me noms stifik; sod atosi te sienäl feinik, vpo. eplägoköl gudiko, kanom desetuvön. - Lemäno mögabid leofen no leo zesüdom in stül balid e telid; sod plü te po velìbs ninöl bosi nefümik; a. s.! sesagön, lununodön, cedön, dledön, niludön, jinön, pakön, foipön (o. b. niludön malädnik, fopiko), dotön, e süm.


145. Liko benö fom ata mögabida, fom dotikosa ... (kónyuŋktìvus) paigivom vpo.?

Lägon balik len fini veliba silabi lá'; s.!: dledom, das no pelòb-; (yed in stül balid e telid i baliko: dledom, das no pelob).

NB. Vödil at no binom finot dekli(na)fala (kimafala); sod binom te mal mögabida. Sikod at la no binom lonediko pabetonöl, sod aibinom blefiko pabetonöl. Kludo vödil getom kazeti japik, al distinön kulädo ati vödili de (visü) kimafal, a. s. in vöd ni ...

Sams: Eniludon, das edeilòb-lá; idotols, das kanòn-lá i poedön me väpük; äcedof, (das) binòm-lá man liegik; äniludol, das ebinòm-lá neveladel; epakom nuni döbik, (das) etifòf-lá; mèns esagoms in cödöföp, das efiläbòm-lá domi; pälununoidos, (das) efugòns-lá; esagon pölubo, (das) evedòm-lá melopan; piklödos, efè nen kod, (das) mans et ebinòms-lá lekanans gletik; päniludos, das ebinòls-lá liegik.
Enunodon, dàs cüt ezitòm-; ibedotols, das naf edisòm-; pibelobos, das isumòf-lá cili foginik; ävilon blöfön, das ebinòm-lá mobinik; ocedòms, (das) binòm-lá gab; utikon, das din no binòm-lá rigik; enonof, das valikos binòs-lá pileodöl; luglolofs, das binòfs-la jibalionans; ejinos, das uneläbòm-lá, e nevelat pi'pakom, das naf pufefiledòm-lá; esenom, das vedom-la suno malädik.


IX.

146. Stipabid (‚cónditionàlis‛) vpo. paifomom liko? Ibo id at fom leofen binom lezesüdik, pato in lepenäds ...

Mekon ati fomi, dü lenlägon fine veliba silabi öv, kanöli paiküpön sikod nefikulo, bi tonab v (w) deuto beginom i yufavelibi stipabida würde (vü`rde); s.!: givoböv, deuto: íq vürde gèben. (Tanamal - nezesüdom is).

NB. Stipabid zitom pato in sets laböl vödilis if ud üf, ed is silabi öv kanon lenlägön velibe ä gleseta, ä nebaseta, o. b. setes bofik togo; s.!: emesedoböv omi, if ubinomöv dutlikum.


X.

147. Säkabid (säkafom) vpo. pafomom liko?

Äsliko fomon vpo. mögabidi me silab lá: also säkabid pagivom me säkasilab (rusänik) , efe silab at nomo palägom leigo len fini veliba. - Ab demü kods patik (a. s. in pösod telid balnuma, demü tonab telik l) silabi li kanon i bupladön velibe, u teilön lölniko de velib. Pato leofen silab li täno pabupladom, if säkabid kozitom ko mögabid, kö silàbs tel: lí-lá, u lá-lí kanomsöv pafecenön ko vöds lilà, u lalì; do silabs bofik e aibinoms te blefiko pabetonöl(s), u leno pabetonöl(s); a. s.: plägòb-lí?; turòm-lí-lá?; lí dunòl?; lí-todòf-lá? ...
Sams: Votòm-lí lödi?; esävòf-lí sapi oka (ofik)?; ifetanòn-lí vunis?; äpakòs-lí püki?; lí-edeutòl-lá buki?; emelidòb-lí-lá (eli) blami?; telols`öv-lí duti?; lí-elestimòns-lá tugikani?; màns li ovanoms disini?; nò-lí ofögivòbs debi valik?
Bläfòm-lí gudikosis me badikos?; fögetòb-lí benodis?; lí egolüdol flemis vel?; gönòf-lí-lá liedis?; nos igletòs-lí kudis olsik?; uglolòn-li sato Godugi?; lí-oveadòls egelo simuli?; lí-äviatobs ai badis?; lí-seloms domìs, e smalòfs-li manis okas?; enotòb-li kömi omas oles?


XI.

148. Liko fom büda balik paplösenom in vp.?

Lägon diseinü atos silabi öd pö len stämi ä len pönopi veliba, efe kanon lenlägön silabi at pönopes valik pösodikes; a. s. flagolöd cödi! (Tanamal - nezesüdos id is).

NB. 1. Büdabid balik (‚ímperatìvus‛) pagebom segunatik(o) plü visü önedans e leigans (obes). Abu visü Godug, e visü pösods geistadöl kanon plü te vipön, ab no büdön. Sikod vp. aimutom labön i vipabidi sembal (‚óptatìvum‛), e fom at pamekom, dü, pla silab(i) öd, lenlägon silabi ös pönope veliba; s.!: lonedonös beni! (Nen tanamal -.)

2. Abu visü önedans, a. s. visü solats e dünans ... nedon i büdabidi smajalepikum, o. b. büdafomi kömäda, e fom at aibinom lebüdabid (‚jussìvus‛ sonemik), pagivöl me posilab öz, pla öd (ös): a. s. malekolsöz kompano! (Nen tanamal, o. b. no malekols-öz!). - Foms kil at: ös, öd ed öz kanoms leigo paiküpön nefikulo sikod, bi tonab s toenom molikum, ka tonab düfik z (ds, ud ts): äso vipabid aibinom mödo meilädikum, ka büdabid, e büdabid binom denu no also japik, äso lebüdabid lüdik, stiafik, smajalepik. -
3. Po büdabids kil at(s); vipabid, büdabid balik e lebüdabid, pladon egelo in vp. lintelemali (!) len fini seta, al sepetön, sevamalön e sütovön atoso büdafomis at kleilikumo e loglikumo: leigo, äs po kimofal e po linteleks.
Sams: Lüvolöd sogi baldik!; nevelo viodolsöd löfi sanik!; nevelo slänobsös kemenis!; leno bölüdolsöz lanimi e blavöfi!; vitomsöd (vitomsöz; vitofsöd, vitofsöz) klimi!; elunolsös böladis!; medoböd flenügi!; ononofös nevelati!; netug valik punosomöd (punosomöz)!; niegonöd spuni obe!
Maniföfolöd egelo velati!; lenevelo tlädolsöz fatäni!; reg lasamomös konsälalis!; vom kikoföd cemis!; ladis ejönonöd, e no te klotis!; osedonsöd modelo canis nulik!; ulesagofsöd känüdi okas obe!; snilobsös gudik(o) penedis!; äsilefomsöd glokis!; kapälobös egelo vipis onsa!


XII.

149. Liko givon vpo. fomi veliba nefümiki, no laböli (deuto ...) pönopis pösodik, o. b. velibi ‚ínfinìtum‛ in subsatabíd (in fom subsata, in ‚infinitìvo‛); s.! el ‚amàre, dilìgere‛?

Lenlägon fine stämavöda tefik silabi ön, ti leitonöli, äso velibafinot deutik én, e sikod kanöli paiküpön i lenefikulo; s.! säv, sävön (nen tanamal; klu no: säv-ön!)

NB. 1. If pladon bifü subsatabidi vödili àl (deuto: , ùmzu): vödil at al fomom eli ‚supìnum‛ sonemik, o. b. fomi diseina u 'desäna; s.!: jönik, (al) logön; lifon, no al fidön; sod fidon, al lifön. Segun atos vöd deutik ùmzù ... palovepolom egelo me vödil al sa subsatabid.

2. Bi subsatabid aibinom nepösodik: egelo pacedom, as bos neudik (neutrum). Klu egelo posilab (vödil) -os sukom (sukos) in velib po subsatabid, if ät (subsatabid) binom subyet seta; s.!: (el) tikön no binòs`` din löfäbik alima.
3. As subsat (glevöd), subsatabid kanom paideklinön, äso subsats alik; a. s. golön, golönà, golönè, golönì; golöns (o. b. mods golöna, gola), golönas, golönes, golönis ...
Sams: Nevelad valik mutom muedön; sötobs svidön (svidobsöd) lifi obes!; sedilön limuni plidos Gode; delidön binos nefikulik, ab nedelidön (binos) fikulik; kömobs, al mödükön läbi olsik (olsa); mod folöna no binom fikulik; ditibobs dani govöne gudik(o); (ai)löfob vemo geböni gudik(o) timi; binos nefikulik: foetön, abu (binos) fikulik: kulivön; no penolsöd, al kofudön kapis!
Stupel ekömom, al vunön omis; kösumön' binos ai nefikulikùm, ka melidön; näm tikäla ä lada fögivönà binom gletik; vilavalüd: klemön(a) nefikulik(o) voli, binom egelo no pülik; no gevob lobi devöne; hetòbs fezogöni vobis; lefulön voboti binos fikulikum, ka beginön; ebefulön egelo büdis, binos söt; oplepadön pükatis obinos lobik; ubitopön egelo in vp. pläpodis binos gudik; ägalön e no imogonön lepötos egelo solates.


XIII.

150. Ladyekabidas valik finot soelik pafomom liko?

Ladyekabidis (párticípia) valik fomom me silab balik öl, kel silab aitoenom sümik silabes el ed äl, e labom leofen malodi (siämi, suemodi) palefik; a. s. tevöl (sümik vödes tevel, o. b. men tevöl, teväl, o. b. sièn plo tevön...).

NB. Ladyekabid dalom ä sötom in vp. pagebön mödo ofenumo, ka in deutapük ...! Ibo visü püks teldik votiks, a. s. romaniks ..., ladyekabid deutik elugeblibom aniko. - Me ladyekabid bal kanon güvön ofen nebasetis lölik, pato tefosetis..., kelos daspälos mödikis timi, töbi, spadi e moni. (I bif öl tanamal - nezesüdom.)

151. Liko givon vpo. vödis deutik ‚ein zu Liebender‛ (áin zu libendär), latinò: amándus?

Me ladyekabid löföl. - Abu vöd polöföl mutom palovepolön deuto me vöds: ‚Einer, der geliebt werden wird‛ (áinär, där gelíbt värden vírd)...
Sams: Blamob pulis jedöl stonis; löfobs medini ovobädöl(i); stümol studelis unolöl(is) mödikosi(s); vokolöd ävipölis gudikosi obes flenis!; zibs tu pepitöl (papitöls, pupitöl) no binoms saunik; sagolöd nümis panumöl!; länöps pämagöl binoms lejönik (vöds fol vpks. visü [gègen] jöl deutiks!); màgs pojonöl(s) binoms nulik; ol mutol pelön glätis pudibleköl; äpidòbs pidistukölis zifis.
No löfon givelis zogöl; pals, olületöl valikosi ciles, no binoms gudik; vobels, eplepadöls gudik(o) vobis oksa, melidoms mesedi; al bumön domi, nedon bemis gudiko pukoyumölis; li-egetol penedis yesdel(o) pelüsedöl(is)?; löf e klöd, pumütöls, no labòms völadi; kiöp flèns emotävöl (no: pemotävöl) obinoms?; tedels ikömöl (no: pikömöl) ebinoms nelijans; stìbs, älönöl (no: pälönöl) obes, ebinoms de Nürnberg; cins pimuföl(s) efunòms meinali neläbik.


J.

152. Ladvelìbs(‚advérbia‛) kiòm binoms zesüdikün ä geblikün(s)?

Ats: tudel (adelò), yesdel (ädelo), model (odelo); delò, neito; balido ..., teliko, kilnà ...; sun(o); gudikum(o); ìs, ùs; tè, tì; egelo, evelo, nevelo, nu; plu, um(o); no; ofen; ya; vem(o) ...


153. Me tonab kiòm ladvelìbs pafomöl se ladyeks, ud se subsats ... finoms?

Kösömo me tonab ò, mutöl panumön al glupi velibas, kel glup ailabom tonabi ät o, as tonabi kalad'ik.

NB. Ladvelib stadom plü po velib, ed ìs ladyek (as ladvelib) kanom blibön i nepevotöl. Ibo binos ofen vemo fikulik (lefikulik): distinön, và vöd tefik po velib binòm(-lá) ladvelib, ud ladyèk; a. s. in set: nek danüdom cunälik, ud cunäliko; latino te: ‚nèmo sáltat sòbrius‛; ab no: sòbrie. -


K.

154. Pläpòds(‚præpositiònes‛) kiom aibinoms geblikün?

Ats: su, se, lä, büfo; plo (bif o: plè); kol, ta; in, me; segun, ma; al, po, pos; de, fa, dö; bif(ü), bü, bu, neletü, komü; du; zà ...


155. Pläpods regoms deklifali kiom?

a. If säkon: kiplad? e kiplada?: pläpods alik laboms kimfali po ìts ok. - Ab nevelo pläpod sembal stadom in vp. po subsat okik; e nevelo sembal pläpodas regom kimafali, ud kimefali; s.!: kodötom in zif; ab no: in zife; ibo deklinafals (casus, kàsùs) po e bifü pläpods aibinoms levemo difik ä fikulik. U: demü dut oka pelobom vemo; ab no: demü dute, dute demü. Fövo s.!: ekömom de Melop (kiöpa?); ab ni: de Melopa, ni: de Melope, ni: de Melopi.
e. Deklinafal kiom pagebom, if kanon säkön: kipladi?
Kimifal(‚accusativus‛, ákusatìvus); voto mutonöv fomön plo säk at pläpodis mödik patikis plo pläpod leigik in natapüks; a. s. in set at: kodötom in zifi, äl leyani...


L.

156. Konyùns (‚conjunctiones‛, kónyuŋkziònes) kiom binoms zitöl ofenüno?

Ats: è (bifü vokal sembal: ed, äs in tälapük; ye te in stül kilid); i (bifü vokals: id); ab (palestenüdöl: abu, abü); ven; ka (te po plulüèns), as, äs; ye (bifü vokals: yed); büfo; u, ü (bifü vokals: ud, üd; ab ü, üd: if vödi balimik sembali kanon pladön plänölo, lovepolölo ... plà votimik(i), äso latino: sive, seu); dü; nì - nì -; bi ...; s.!: labom kapäli e monis, i domis; ab ladi nonik ...


M.

157. Lintelèks (‚interjectiones‛, íntäryékziònes) kiom binoms ofenikün(s)?

Ats: ag! (bifü kosonats: agö!); adyö! kautö! susö! bafö! ekò! danö! dasò! ! ö! spidö! zibö! filö! ! püdö! lesì! tädö! läbö! stopö! ! ! sanö! lukö! lukiö! yufö! lilö! ! lifö! liedö! makabö! mölodö! lanimö! benö! ! velatö! dusö! takedö! ! bifö! ! vi! samö! vo! (jenosöd! jenosöz!) ...
Sams tefü (dö) vödabids alik fol ats nedeklinik, o. b.: tefü ladvelibs, pläpods, konyuns e linteleks:
Datovolsöd geilik(o) Sölali ä lönugis Oma levemo glolikis, kelis ailabom sis tims tenüpik (tenüpa)!; benö! aispelobsöd gudikünosi(s) tefü (dö) vp.! e danolsöd ladlikün(o) benodeles (benodales) valik!; agö! votolsöd no egelo nomis, sod lenadolsöd pekopladölis kapäliko (nomis)!; löfobs flolis, ye hetobs spinis; mens (v)alik lifoms me nulüd(s), e vamomsok dubü (me) klotòt(s); bödils flitoms in foti; takedö! o tikäls netaked(äl)ik! sukolsöd ga maseles (maselis) ä flenes (flenis) menada! e lanimö! od ols vemo (le)temipiks làds ä làns!; velätö! eko lolis sa liäf(i)s!; pùls badik goloms viliko (löfòms golön[i]) nebü glügi; ab gudiks (puls goloms viliko) in glügi.


Yö! eko stori balid su meìd; ab in fot kuklit kanitom jöniküno; sägo svàls e stàrs ekömoms ya lonedo; ye no nog elogobs violäfis; no siedon fövo in hitatim lä fön; vok filö! nevelo binom lesumik du neìt; leno seivon flenis e neflenis in läb dulöl; läbö! glid meinelas tonom delo e neito; lönedans fiedik vokòms viliko rege oksa: lifö!, lifomö!; ìf làds gudik deditoms okis debalvoto in lif ud in deìl: sagoms balvotò: denulogö! jenosöz! -